خطرپذيري لكههاي متراكم شهري همچون محدوده بازار، مراكز توليدي و عرضه كالا به دليل قدمت، همچنان براي شهر تهران تهديدي به حساب ميآيد كه هر از گاهي بر اثر وقوع سانحهاي و حادثهاي خسارت جاني و مالي بسياري بر جا ميگذارد. آتشسوزي محدوده خيابان منوچهري كه اواخر هفته گذشته روي داد و طي آن ۷۴ مغازه آسيب ديد و ۵ نفر كشته و زخمي شدند، زنگ خطري است كه هيچ اقدام مؤثري تاكنون براي كاهش خطرات در اين مكانها صورت نگرفته است.
شهر تهران با مساحت تقريبي ۷۰۰ كيلومتر مربع در بافت مركز داراي بيشترين ميزان مراكز و محدودههاي متراكمي است كه بافت سنتي و فرسوده بخشي از مراكز به حساب ميآيد و اين مراكز به دليل قدمت ساخت از سالها پيش به عنوان مراكز توليد، عرضه كالا و خدمات شهري به حساب ميآيد.
اين مراكز اكثراً محل آمد و شد و انبار كالاهاي توليدي است كه به دليل ارزش افزوده املاك موجود در اين محدودهها در چندين طبقه احداث شدهاند و مسائل ايمني نيز در اين اماكن ديده نشده است، به گونهاي كه گاه به دليل وجود مواد آتشزا و خطرناك هر لحظه امكان وقوع حادثه محتمل است.
بيتوجهي اصناف به مراكز صنفي متراكم
متأسفانه وجود تعداد زيادي مراكز تجاري و اداري در اين مكان سبب شده است تا نه تنها اتحاديه اصناف به راحتي از كنار اين موضوع عبور كند، بلكه صاحبان مشاغل مختلف نيز به دليل كوچكي فضا، بافت قديمي و متراكم از تجهيزات امداد و ايمني استفاده نكنند. به واقع در بخشهاي مختلف اين محدودههاي متراكم، گاه كالاها به حدي روي هم انبار و ذخيره ميشود كه با كوچكترين بيدقتي و يا حادثهاي بايد منتظر فاجعهاي در شهر بود.
از سوي ديگر در اين مراكز تجاري و توليدي،برخي افراد شاغل نيز ساكن هستند كه به دليل نوع شغل مجبور هستند در اين اماكن هم زندگي و هم كار كنند و همين موضوع با در نظر گرفتن ساير موارد اشاره شده، سبب شده است كه هرگونه حادثهاي علاوه بر خسارت مالي،خسارت جاني نيز به همراه داشته باشد.
آتش و زلزله اولين خطر براي بافتهاي متراكم
هر چند احيا و نوسازي اين مراكز به دليل ارزش افزوده بالاي اين املاك به كندي صورت ميگيرد و گاه اصلاً اتفاق نميافتد، اما بيتوجهي دستگاهها و مراكز شهري امدادي و ايمني نيز بر بار مشكلات و معضلات افزوده است. بيشتر اين مراكز داراي هيچگونه استحكام لازم در برابر حوادث نيستند و با كوچكترين آتشسوزي، نشت زمين و غيره حادثهساز ميشوند و لازم است مسئولان مربوطه توجهي جدي به اين مراكز داشته باشند و صاحبان اين املاك را ملزم به رعايت مسائل ايمني و امداد كنند.
در چند سال اخير به ويژه پس از آتشسوزي مسجد ارك كه باعث كشته و زخمي شدن عدهاي از شهروندان گرديد رعايت موازين ايمني و امدادي در مراكز عمومي بيشتر مورد توجه قرار گرفت، اما راهحل برون رفت از اين كلاف پيچيده نقاط بحرانزا و حادثهخيز، توجه ويژه مسئولان شهري به شوراي شهر و سازمان پيشگيري و امداد نجات به اين گونه مراكز است.
در طرحهاي شهري احيا و نوسازي اين مراكز ميبايد در اولويت قرار گيرد و از سوي ديگر مديران شهري و بخش دولتي نيز به اين نكته توجه داشته باشند كه رفع خطر از اين مراكز به مشاركت و تعامل تنگاتنگ نياز دارد، چرا كه هرگونه بيتوجهي در اين بخش ميتواند آتشي باشد بر خرمن.
