مسئول سازمان بسیج جامعه عشایری کشور:

عشایر وفادارترین اقشار به نظام ‌اسلامی هستند

محمدرضا سوری | روز 29 اردیبهشت سال 1358 نمایندگان عشایر به حضور امام خمینی (ره) رسیدند که در این دیدار امام راحل از عشایر به عنوان ذخیره انقلاب در کشور یاد کردند و این دیدار نقطه عطفی شد تا اینکه حدود 30 سال بعد 29 اردیبهشت به عنوان روز بسیج عشایر نامگذاری شود.عشایر همزمان با پیروزی انقلاب اسلامی بارها و بارها چه در دوران دفاع مقدس و چه در انتخابات و مسائل داخلی کشور مخصوصاً در ماه‌های اخیر که به عنوان بیداری جهان اسلام از آن یاد می‌شود بارها وفاداری خود را به اصول انقلاب به اثبات رساندند لذا همزمان با روز بیست و نهم اردیبهشت «روز تأسیس بسیج عشایری» به گفت‌وگو با سردار مهدی جمشیدی مسئول سازمان بسیج جامعه عشایر نشستیم که در پی می‌‌آید.به عنوان اولین سؤال بفرمایید بسیج عشایر چگونه تشکیل شد؟بسیج عشایری از زمان دفاع مقدس و همزمان با شکل‌گیری سازمان بسیج مستضعفین در استان‌های عشایرنشین تشکیل شد و آغاز به کار کرد البته باید به این نکته اشاره کنم که از قبل از دفاع مقدس ما یگان رزم عشایری داشتیم که شهید امامقلی عزیزی که سال گذشته به عنوان شهید شاخص جامعه عشایر معرفی شد فرمانده تیپ رزم عشایری از استان فارس در زمان دفاع مقدس بود. اواخر دوران دفاع مقدس، استان فارس و استان چهارمحال و بختیاری سپاه ناحیه عشایری را راه‌اندازی کردند. بعد از دفاع مقدس فرمانده کل سپاه برای من به عنوان مشاور فرمانده کل در امور عشایر حکم زدند و ابلاغ کردند که طرح تشکیلاتی بسیج عشایری را ارائه دهیم. این طرح در سال 67 بعد از اتمام دفاع مقدس ارائه شد و در فرماندهی کل مصوب شد و از همان سال تصویب شد که در استان‌های عشایرنشین سپاه ناحیه عشایری تشکیل شود. مثلاً در 10 استانی که عشایر عمده‌ای داشتند نواحی عشایری تشکیل شد. بعد از تشکیل نیروی مقاومت آن تشکیلات از فرماندهی کل به نیروی مقاومت بسیج با عنوان دفتر بسیج عشایری منتقل شد و در نیروی مقاومت ادامه کار داد تا دوره‌ای که در نیروی مقاومت ساختار معاونت‌ها و اقشار تغییر کرد و بسیج عشایری به عنوان یک مدیریت در معاونت عملیات ادغام شد. بعد از طرح تحول و تعالی سپاه که در سال 87 از سوی فرماندهی کل ابلاغ شد سپاه بسیج عشایر به عنوان یک رده مستقل دوباره احیا و تشکیل شد. از سال 87 بحث راه‌اندازی رده‌های مقاومت در تمامی ایلات و طوایف در سراسر کشور دنبال شد. تا آن زمان تقریباً در ده استان ما بیشتر رده عشایری نداشتیم. از سال 87که طرح تحول ابلاغ شد بسیج عشایری به عنوان یک رده مستقل سازمان بسیج عشایری (مصوب ستاد کل نیروهای مسلح) در همه استان‌هایی که ما عشایر عمده داریم رده‌های بسیج عشایری در سطح سپاه‌های استانی و نواحی کشوری و رده‌های بسیج عشایری راه‌اندازی شد. در حال حاضر حدود 1200 پایگاه مقاومت و حدود 160 حوزه مقاومت عشایری در سطح کشور داریم که الحمدلله از روند رو به رشدی در جهت ایجاد رده‌های مورد نیاز در ایلات و طوایف برخوردار بودیم.درباره عملکرد عشایر کشورمان در دوران هشت سال دفاع مقدس بگویید.عشایر به دلیل وضعیت زندگی که در حقیقت یک زندگی اردویی دارند یعنی در 12 ماه سال در حال اردو و کوچ هستند و به دلیل وضعیت امنیتی که باید امنیت خودشان را نیز تأمین کنند از آغاز طفولیت با اسلحه و کار با آن آشنا می‌شوند و به دلیل اینکه در نقاط صفر مرزی تا عمق کشور عشایر ما پراکنده هستند معمولاً در بسیاری از مناطق عشایری نیروی نظامی و انتظامی و امنیتی حضور ندارند و این موضوع باعث شده تا برقراری امنیت توسط عشایر ‌ انجام ‌گیرد. به همین دلیل عشایر ما دارای روحیه حماسی و آمادگی دفاعی هستند، از طرفی عشایر ما به دلیل عمق پیوند اعتقادی‌شان با نظام مقدس جمهوری اسلامی و مبانی و اهداف انقلاب اسلامی و عشقی که به روحانیت هم در زمان حضرت امام خمینی (ره) و هم در زمان کنونی به مقام معظم رهبری دارند، در صحنه‌های سیاسی و دفاعی و امنیتی جزو پیشقراولان بودند و به همین دلیل وقتی در دوران دفاع مقدس نقاط مرزی ما در استان‌های غربی کشور مورد یورش‌های اولیه رژیم بعث قرار گرفت عشایر ما جزو اولین گروه‌هایی بودند که حضور پیدا کرده و دشمن را زمین‌گیر کردند. در دوران دفاع مقدس عشایر هم در سپاه هم در ارتش رزمندگان ما را تشکیل می‌دادند. باید به صراحت بگویم براساس یک تحقیق علمی، استان‌های مرزی عشایرنشین به نسبت جمعیت کل کشور بیشترین حضور در دوران دفاع مقدس را داشتند به عنوان نمونه در استان کهکیلویه و بویراحمد 33 درصد از مردان بالای 14 سال در جبهه‌ها را عشایر تشکیل می‌دادند و در حال حاضر در نقاط مرزی برای برقراری امنیت پایدار عشایر کمک نیروهای نظامی و انتظامی هستند.در کنار این موضوع هم‌اکنون در نقاط شمال غربی و شرقی کشور پایگاه‌های مقاومت بسیج عهده‌دار برقراری امنیت در مرزها هستند بنابراین عشایر ما در همه دوران انقلاب اسلامی همچنان که در حوزه اقتصاد یکی از نقش‌آفرین‌ها هستند در حوزه برقراری امنیت پایدار و دفاع از مرزها نقش کلیدی ایفا می‌کنند.سردار، آماری از تعداد شهدا و جانبازان و آزادگان که عشایر تقدیم نظام کرده‌اند، دارید؟جامعه عشایری ما در دوران دفاع مقدس 30 هزار نفر رزمنده در جبهه داشتند که از این تعداد حدود ده هزار نفر شهید شدند، حدود پنج هزار نفر جانباز و حدود دو هزار نفر نیز آزاده شدند و این درحالی است که جمعیت عشایری ما یک میلیون و دویست هزار نفر است. این تعداد آمار بالا حضور پررنگ عشایر را در دفاع از ارزش‌های انقلاب نشان می‌دهد.بفرمایید برای دفاع از مرزها مخصوصاً جاهایی که احتمال حضور سایر نیروهای نظامی امکان‌پذیر نیست چه امکانات نظامی در اختیار عشایر بسیجی قرار داده‌اید؟برای حل این مشکل ما پایگاه‌ها و حوزه مقاومت عشایری را به انواع تجهیزات مورد نیاز مسلح کردیم و حتی به برخی از عشایری که در ناحیه شمال شرقی و غربی کشور فعالیت دارند سلاح‌های سازمانی سپاه را دادیم و این جدا از در اختیار قرار دادن سلاح‌هایی مثل ام یک و برنوهایی بود که در طرح عفو مقام معظم رهبری در سال‌های 74 تا 76 اجرا شد که در برخی از مأموریت‌های ما به کار گرفته می‌شود.از برنامه‌ها و دورنماهایی که برای آینده بسیج عشایر در نظر گرفته‌اید بگویید.با توجه به برنامه پنج ساله پنجم توسعه که سهم جذب بسیج عشایر از میان 30 میلیون نفر کل بسیج مشخص و تصویب شده برنامه‌های متنوعی در حوزه‌های فرهنگی و تربیتی مثل طرح صالحین از سال گذشته در تمامی پایگاه‌های مقاومت با حضور بسیجیان و کسانی که در جامعه عشایر نقش داشتند مثل روحانیون، دانش‌آموزان و دانشجویان کلید خورد و این طرح امسال برای همه پایگاه‌ها مخصوصاً پایگاه‌های سیار (عشایر) به اجرا درخواهد آمد و به همین منظور از روحانیون مخصوصاً در صورت کمبود از حوزه علمیه قم استفاده خواهیم کرد که آموزش نظامی و آموزش احکام نماز از آن جمله است و حتی دومین جشنواره فرهنگی و مذهبی در روزهای 28 و 29 اردیبهشت ماه سال جاری در ارومیه از این جمله است که طی آن نمایندگان عشایر استان‌های لرستان، ایلام، همدان، کرمانشاه، ‌اردبیل، آذربایجان شرقی و غربی در 9 رشته حفظ و قرائت قرآن، اذان، شعر، سرود، سوار‌کاری، تیراندازی و سه رشته از ورزش‌های بومی و محلی به رقابت‌ می‌پردازند. همچنین به مناسبت‌ اعیاد مذهبی و ملی برنامه‌های فرهنگی متنوعی برای آنها داریم، همچنین با شناسایی شهدای شاخص در هر استان خاطرات و زندگینامه آنها به صورت کتاب چاپ و منتشر خواهد شد ضمن اینکه راه‌اندازی سایت بسیج عشایری در سال گذشته و پوشش دادن آن در سطح نواحی از جمله آن است.برای خانواده‌های عشایر چه برنامه‌های فرهنگی در نظر گرفته‌اید؟همانطور که مستحضرید خانواده‌های عشایری در حقیقت به دلیل اینکه هم در حوزه اقتصادی و هم سیاسی و فرهنگی جزو خانواده‌های پرکار و تلاش هستند خیلی اوقات فراغت ندارند اما در حوزه‌های آموزشی و اقتصادی و تولیدی برنامه‌های آموزشی خاص در نظر داریم که با کمک بسیج سازندگی و جامعه پزشکی با سایر دستگاه‌ها مرتبط با استان‌ها در سال گذشته کلید خورد و با قوت نیز هم‌اکنون دنبال می‌شود.سردار، با توجه به نقش عشایر در اقتصاد کشور برای آنها چه امکاناتی در نظر گرفته شده است؟بحث مسائل عمرانی و خدماتی بیشتر در حوزه کاری سازمان امور عشایری کشور و وزارت بهداشت و درمان است. در جلساتی که از سال گذشته با آنها و با حضور نماینده فراکسیون عشایر در مجلس شورای اسلامی داشتیم کارهای خوبی انجام گرفت و ما نیز اعلام آمادگی کردیم و قرار شد آنجایی که نیاز است بسیجیان را به کار گیرند تا بتوانیم خدماتی در اختیار آنها قرار دهیم همچنین در سطح استان‌ها بسترهایی مشخص شد تا بسیج سازندگی با کمک رده‌های استانی آنجاهایی که نیاز است وارد صحنه شوند. همچنین واکسیناسیون دام‌ها در مسائل بهداشتی دام و خانواده‌ها، کمک در امر داشت و کاشت و برداشت حتی در حوزه‌های کمک به حل مشکلاتی از قبیل خشکسالی با همکاری سازمان امور عشایری استان‌ها کمک‌رسانی می‌کنند. البته باید بگویم همکاری خوبی بین بسیج عشایر و سازمان‌های متولی وجود دارد.چه معضلاتی در راه خدمت‌رسانی به عشایر وجود دارد؟جامعه عشایری یکسری مسائل دارد که توان بیش از سازمان امور عشایری ایران و بسیج عشایر را می‌طلبد، قبلاً ما در کشور شورای عالی عشایر داشتیم که ریاست آن بر عهده رئیس جمهور بود، هشت وزارتخانه و سپاه و نیروی انتظامی هم عضو این شورا بودند و مسائل کلان جامعه عشایری را مورد بحث و بررسی قرار می‌دادند و سیاست‌های کلان را تبیین و طرح‌ها را عملیاتی می‌کردند ولی متأسفانه این شورا حدود 10 سال است که تعطیل است و هم اکنون تحت عنوان شورای عالی عشایر در کمیته زیربنایی دولت قرار گرفته و در حقیقت کارساز نیست و ما به دنبال احیای شورای عالی عشایر هستیم که متأسفانه مشکلات عشایر مورد توجه مسئولان نیست.لطفاً آماری از فعالیت‌های پایگاه بسیج عشایری بدهید.پایگاه‌های بسیج ما حدود 70 برنامه در حال اجرا دارند که درحوزه‌های جذب، آموزش، سازماندهی و بکارگیری نیرو می‌توان از آنها نام برد و در واقع هیچ دستگاهی نمی‌تواند ادعا کند به اندازه بسیج کار فرهنگی انجام داده است. امروز تنها نهادی که می‌تواند ادعا کند علاوه بر کارهای امنیتی کار فرهنگی در زمینه‌های مختلف انجام می‌دهد همین پایگاه‌های بسیج عشایری ما هستند که فرماندهان ما در این رده که اکثر فرهنگیان هستند این مسئولیت را بر عهده دارند.برای شناساندن شهدای شاخص عشایر چه برنامه‌هایی دارید؟از سال گذشته با تدبیر سردار محمدرضا نقدی برای شناساندن شهدای شاخص در اقشار مختلف بسیج، فراخوانی به تمام رده‌های بسیج در استان‌ها دادیم تا شهدای شاخص خود را معرفی کنند که شهید امامقلی عزیزی به عنوان شهید شاخص عشایر طی مراسمی در سی و یک تیرماه سال گذشته معرفی شد. همچنین امسال سردار شهید رضا رحمتی‌زاده به عنوان شهید شاخص عشایر در سال 90 انتخاب شد که برای این شهدا یادواره و کتاب به چاپ خواهد رسید.بسیج عشایر چه نقش و جایگاهی در بدنه سازمان بسیج مستضعفین دارد؟همه اقشار بسیج جایگاه ویژه‌ای دارند اما درباره بسیج عشایری باید گفت آنها دارای ویژگی‌های خاصی هستند که عبارتند از ویژگی اقتصادی، امنیتی و دفاعی. مثلاً نقش 20 درصدی عشایر در تولیدات دامی و یا نقش 40 درصدی در حوزه تولیدات صنایع دستی و یا اینکه در حوزه استحفاظی مرزها آنها 60 درصد مرزهای ما را تحت پوشش دارند و در طرح تسلیح بسیج عشایر 20 هزار نفر از آنها تحت آموزش قرار گرفته و به سلاح‌های سبک تجهیز شده‌اند چرا که امام (ره) در وصیت‌نامه سیاسی و الهی خود عشایر را زیرمجموعه نیروهای نظامی قرار داده‌اند و نقش ویژه‌ای را در دفاع از مرزهای کشور برای آنها قائل شده‌اند.حرف آخر.باید بگویم عشایر ما وفادارترین اقشار به نظام مقدس جمهوری اسلامی هستند به طوری که در اکثر انتخابات حضوری صددرصدی داشتند و مسئولان نظام باید برای آنها دلسوز باشند و مشکلات آنها را حل کنند. در آخر از شما به خاطر انجام این مصاحبه و یادآوری نقش بسیج عشایر کمال قدردانی و تشکر را دارم.