شیوا نوروزی | در روزهایی که بسیاری از فدراسیونهای ورزشی شب و روز میکوشند تا بهترین مربیان جهان را برای هدایت تیمهای ملی خود به ایران بیاورند فدراسیوننشینان ناکام جودو هم بالاخره بعد از گذشت چند ماه موفق شدند یک خارجی را برای عقد قرارداد به کشورمان بیاورند. وضعیت بحرانی جودو ایران بر کسی پوشیده نیست، وضع آنقدر وخیم است که اهالی فدراسیون هم فهمیدهاند توجیه و لاپوشانی دیگر فایدهای ندارد. با این حال به رغم نتایج ضعیف تیم ملی در بازیهای آسیایی گوانگژو و همچنین مسابقات قهرمانی آسیا موجب شده تا امینی، رئیس فدراسیون و حاج یوسفزاده، سرمربی پیشین و مدیر فعلی تیمهای ملی حتی به فکر نوشتن نامه استعفای خود بیفتند!
به جای استعفا و مهیا کردن شرایط برای فعالیت سایر اهالی جودو کشور با آمدن خولیو دلاسکو (بهترین سرمربی والیبال جهان) و پائولو مارالا (سرمربی سرشناس واترپلو) به یکباره به سرشان زد که آنها هم برای عقب نماندن از قافله با جیرو لامو جیوونیازو باب مذاکره را باز کنند و پس از کسب توافق اولیه برایش بلیت هواپیما بگیرند تا قراردادش را سریع امضا کند. جیوونیازو سومین مربی اهل کشور چکمهای است که اخیراً به کمک ورزش ایران آمده است. با این تفاوت که ولاسکو و مارالا بهترینهای رشته خود هستند، اما مربی ایتالیایی جودو اگرچه افتخارات دهن پرکنی دارد اما به نظر میرسد امینی و فدراسیون متبوعش بیشتر برای رفع تکلیف و رهایی از انتقادهای قدیمیهای جودو و رسانهها تن به روی کار آمدن او دادهاند؛ چرا که در آخرین کنفرانس خبری رئیس فدراسیون به نمایندگان رسانهها قول آمدن مربی از ازبکستان و حتی کرهشمالی را داده بود. همانطور که گفته شد رئیس فدراسیون جودو از ماهها پیش وعده به خدمت گرفتن یک مربی سرشناس خارجی را میداد. اگر چه پیش از قطعی شدن این موضوع هیچکس انتظار آمدن مربی از ژاپن، مهد جودو نداشت و همگان به روی کار آمدن یک ازبک هم قانع بودند اما تصور نمیشد پس از این همه تعلل سرانجام یک ایتالیایی همه کاره جودو ایران شود. بد نیست نگاهی به رزومه او بیندازیم. جیوونیازو دو مدال نقره و برنز المپیکهای 1996 آتلانتا و 2000 سیدنی را در کارنامه دارد. او همچنین یک طلا، یک نقره و چهار برنز مسابقات قهرمانی اروپا را هم به گردن آویخته و سه مدال زرین تورنمنت مدیترانهای را هم باید به کارنامه موفق این مربی اضافه کرد. جیوونیازو در حالی دعوت فدراسیون ایران را پذیرفته که تا حدودی با وضعیت جودوکاهای کشورمان آشناست؛ چرا که وی در المپیک سیدنی در مصاف با میراسماعیلی و با رأی داوران مدال برنز المپیک. 2000 را به دست آورد. در حالی که آقایان بابت مذاکره با جیوونیازو به خود میبالند و ورود یک مربی با عنوان المپیکی برای نخستین بار به جودوی ایران را برای خود افتخاری بزرگ میدانند که نصیب هرکسی نمیشود. با این وجود معلوم نیست چرا آنها سعی دارند دل ورزشدوستان را به مدالهای رنگارنگ او خوش کنند درحالی که اصلاً خبری از سوابق مربیگری او در سطح بینالمللی نیست. هر چند فدراسیون جودو علاقهای به صحبت در این خصوص ندارد اما با جستوجوی چند دقیقهای در اینترنت میتوان به این موضوع پی برد که مربی مدنظر تنها در بخش مدالآوری رزومه کاملی دارد و خبری از سوابق مربیگری او در دسترس نیست. از طرفی آخرین مدال جیرولامو جیوونیازو در المپیک سیدنی به دست آمده. حال آنکه قوانین جودو جهان در سالهای اخیر تغییرات گستردهای به خود دیده، تغییراتی که هرچند وقت یکبار به روز میشود. حال این سؤال پیش میآید او از قوانین جدیدی که IJF وضع کرده شناخت کافی دارد و میتواند دانستههایش به جودوکاهای ایرانی را هنوز براساس دانش قدیمی خود به روی تاتامی میروند انتقال دهد یا نه؟نکته دیگر اینکه انتظار میرفت فدراسیون جودو با این همه ناکامی شکستهایی که در دو سال گذشته تجربه کردهاند مربی تراز اول و با تجربه را به خدمت بگیرند به ویژه آنکه پیشرفت جودو در کشورهای اروپای شرقی و ازبکستان سرعت چشمگیری پیدا کرده اما تیم ملی ما حداقل چند سالی از آنها عقب است و هر روز هم به روند نزولی خود ادامه میدهد. این در حالی است که تصمیم گیرندگان در فدراسیون به دلایلی از جمله مشکلات مالی دیگر اعتقادی به اعزام مربیان به ژاپن و استفاده از دانش روز دنیا ندارند، روشی که در گذشته استفاده و تأثیرات مثبت آن نیز در تیم ملی دیده شده است.
دو برنز و کلی ادعابا بالا رفتن تب کسب سهمیه المپیک 2012 لندن تکاپوی فدراسیون جودو نیز بیشتر شده منتها اوج آرزوی آنها به گرفتن سهمیه ختم میشود و بس! درحال حاضر میراسماعیلی، معلومات، قاسمینژاد و محجوب بهترین جودوکاهای ایرانی در رنکینگ فدراسیون جهانی هستند. به همین دلیل کادرفنی تیم ملی برای مسابقات آذربایجان این نفرات که از شرایط بهتری برای کسب سهمیه برخوردارند را به باکو اعزام میکند، اما با نیمنگاهی به نتایج اخیر این ملیپوشان متوجه میشوید که در صورت کسب سهمیه هم با این شرایط راه به جایی نخواهیم برد. تیم ملی جودو کشورمان با ترکیبی از به اصطلاح بهترینهای خود به ابوظبی محل برگزاری مسابقات قهرمانی آسیا اعزام شد، آرش میراسماعیلی کاپیتان و امید اول کادرفنی به عنوانی بهتر از ششمی دست نیافت، محجوب هم از آرش تقلید کرد و برای اینکه به کاپیتان بر نخورد ششم شد، دلیریان و محمدنیا هم که اصلاً مقامی به دست نیاوردند. در این میان تنها معلومات و قاسمینژاد بودند که دو مدال برنز به گردن آویختند تا حداقل مقام ششم به جودو ایران برسد. حاج یوسفزاده و امینی هم که منتظر چنین روزی بودند تا ترقی سه پلهای در مسابقات قهرمانی آسیا را بر سر منتقدان بکوبند. تیم ملی جودو در دوره قبل این مسابقات نهم شده بود با این وجود حاج یوسفزاده و امینی که سالهاست رفاقتی دیرینه با یکدیگر دارند بهتر از هر کسی میدانند احتمال رسیدن به سهمیه المپیک کمتر از آن چیزی است که فکرش را میکنند. از طرفی اگر فرض را بر گرفتن چند مجوز المپیک لندن بگذاریم قطعاً با وضعیت فعلی، عدم آشنایی جودوکاها به قوانین جدید، استفاده از فنون قدیمی، بیانگیزگی و... قطعاً ناکامی دیگر در این رشته مدالآور رقم خواهد خورد.
موفق بودیمعلیرضا امینی که از ابتدای ریاستش انواع و اقسام حاشیهها را در فدراسیونش تجربه کرده، از بحث صغرسن و برملا شدن قضیه پس از حادثه سقوط هواپیمای تیم ملی نوجوانان تا انواع و اقسام درگیریها در لیگ جودو و نتایج تیم ملی بزرگسالان که پس از المپیک پکن صدای اعتراض همه را درآورده. همچنان بر مواضع قبلیاش تأکید دارد و کسب دو مدال برتر را افتخاری بزرگ برای جودو ایران میداند: «به هر حال تلاش شش ورزشکار ما در مسابقات ابوظبی دو برنز و مقام پنجمی بود. تیم ملی جودو در دوره گذشته که در سال 2009 برگزار شد با کسب تنها یک نشان برنز به جایگاه نهمی آسیا رسید و قطعاً کسب دو مدال و دو رده پنجمی در مسابقاتی که برترینهای قاره درآن حضور داشتند و همگی برای پیروزی به میدان آمده بودند میتواند یک موفقیت باشد.» معلوم نیست امینی که خود را نفر اول جودو کشور میداند بر چه اساسی به این مدالها میبالد. احتمالاً او خبر ندارد که در مسابقات کسب سهمیه المپیک که ورزشکارانمان اصلاً وضعیت خوبی ندارند چه حریفان قدری سد راه آنهاست. او از تغییر و تحولات مثبت در تیم ملی سخن میگوید: «هرچند نسبت به دوره قبل عملکرد بهتری داشتیم اما به صراحت میتوانم بگویم با این نتایج انتظارات و خواستههای کادرفنی را با توجه به پتانسیل تک تک نفرات اعزامی برآورده نشده. امیدواریم بتوانیم با تغییرات اساسی که در کادرفنی و تیم ملی میدهیم در رقابتهای بعدی هم به جایگاه واقعیمان در جودو جهان و آسیا برسیم.»
روی چهار سهمیه حساب میکنیمبرخلاف پیشکسوتان، ملیپوشان قدیمی جودو که معتقدند با شرایط فعلی باید منتظر ناکامیهای بیشتر باشیم علیرضا امینی آیندهای درخشان برای جودوکاهایی ترسیم میکند که ضربهفنی شدن در عرض چند ثانیه را خوب بلدند: «آنچه اهمیت دارد حضور موفق در المپیک لندن است که برای رسیدن به این هدف باید بتوانیم در مسابقات کسب سهمیه المپیک موفق ظاهر شویم. بیش از 25 مسابقه کسب سهمیه داریم که مسابقات آذربایجان یکی از این رویدادهاست. از هم اکنون ملیپوشانمان را برای حضوری موفق در این مسابقات آماده کردهایم.» اگرچه موفقیت در المپیک لندن آرزوی هر ایرانی ورزشدوستی است اما از تیمی که در تورنمنتهایی با سطح بسیار پایینتر از المپیک دست از پا درازتر باز میگردد آیا میشود انتظار کسب موفقیت در بزرگترین آوردگاه ورزش جهان را داشت! آقای رئیس در این شرایط انتظار چهار سهمیه را دارد: «بیش از 25 مسابقه کسب سهمیه داریم که مسابقات آذربایجان یکی از آنهاست. با این روند احتمالاً در چهار وزن در این بازیها نماینده خواهیم داشت، اما اینکه بتوانیم نتایج مطلوب کسب کنیم بستگی به حضور مربی خارجی و تلاش ملیپوشان و شرایط بازیها دارد.»
مشکلی به نام تغییر قوانینعدم آشنایی ملیپوشان با قوانین جدید از دیگر مشکلاتی است که در یکی، دو سال اخیر بارها گریبانگیرمان شده و نکته جالب اینجاست که بعد از گذشت این مدت هنوز ملیپوشان با اتکا به فنون و قوانین قدیمی در پی شکست حریفانشان هستند. مسئلهای که گویا از همه بیشتر آرش میراسماعیلی کاپیتان تیم ملی را آزار میدهد. هر چند این مشکل هم از نظر امینی چندان عجیب به نظر نمیرسد: «قوانین جدید داوری در فدراسیون جهانی برای جودوکاهای بسیاری از کشورها چون ایران مشکلساز شده و همین امر سبب شد تا در طول دو سال اخیر نتوانیم نتایج چندان مطلوبی کسب کنیم. حتی در مسابقات قهرمانی آسیا جودوکای مغول که قهرمان المپیک است هم به خاطر این قوانین تا رده پنجمی نزول کرده جودو هر روز درحال پیشرفت است و ما نیز به زمان احتیاج داریم تا بتوانیم با ایجاد شرایطی مناسب زمینه را برای تطبیق ورزشکارانمان با قوانین جدید مهیا کنیم.» در این بین کسی نیست از رئیسی که سالهاست در جودو دستی بر آتش دارد سؤال کند مگر دو سال زمان کمی برای تطبیق دادن ملیپوشان بوده که تازه به یاد این کارها افتادهاید؟!
عقبگردآمدن سرمربی ایتالیایی بیش از همه برای حاج یوسفزاده سخت است؛ چرا که سرانجام مجبور است سکان هدایت را به دست مربی دیگر بسپارد. مدیر فعلی تیمهای ملی تا پایان 28 اسفند 89 با فدراسیون قرارداد داشت که خوشبختانه با رسیدن جیوونیازو خیالمان راحت است که قرارداد او تمدید نمیشود، این درحالی است که یوسفزاده امیدوار است مربی ایتالیایی تا المپیک لندن در ایران بماند: «او حداقل تا پایان المپیک لندن هدایت تیم ملی را برعهده دارد و باید برنامههای کوتاه مدت برای مسابقات جهانی و بلند مدت را برای المپیک لندن اعلام کند. این را هم بگویم که تنها به خاطر تعهدی که به تیم کشورم داشتم هدایت بچهها را در مسابقات قهرمانی آسیا در ابوظبی برعهده گرفتم. با حضور مربی ایتالیایی من به عنوان مدیر تیمهای ملی به کارم ادامه میدهم.»احتمالاً خود حاج یوسفزاده هم میداند که اگر جیوونیازو فکر رفتن به سرش بزند یا نتایج شاگردانش راضیکننده نباشد گزینه اول و آخر فدراسیون جودو باز هم کسی نخواهد بود جز خود او؛ چرا که هم با شرایط آشنایی کامل دارد و هم دوست صمیمی رئیس فدراسیون است.
انتقادی که همواره به مدیریت فعلی فدراسیون وارد بوده این است که در مدتی که سرمربیگری تیم ملی در قبضه حاج یوسفزاده بود امینی کوچکترین تلاشی برای شوک وارد کردن به تیم ملی و تغییر یا تقویت کادرفنی نکرد. این همان حرفی است که رسانهها و مطبوعات هم بارها و بارها به آن اشاره کردهاند. اما با بیتوجهی و موضعگیریهای فدراسیون نشینها مواجه شدهاند. از یاد نبردهایم که محمود میران تنها مدت کوتاهی عهدهدار سرمربیگری تیم ملی بود و با شکست در یک تورنمنت بینالمللی از کار برکنار شد. اما اینگونه برخوردها هرگز شامل رفیق امینی نشده. این همان نکتهای است که سرگروه پیشین تیم ملی جودو به آن اشاره میکند: «مدت کوتاهی مسئولیت تیم ملی با من بود و در یک مسابقه تیم ملی نتیجه نگرفت هزار مدعی دلسوز پیدا شد که جودوی ما رو به پسرفت است و انتقادات فراوانی را متوجه تیم ملی و من کردند ولی معلوم نیست این مدعیان و دلسوزان کجا هستند؟» میران که سابقه مربیگری تیم ملی را دارد تنها راه تغییر و تحول در اوضاع کنونی را دخالت رئیس سازمان میداند: «نتایج ضعیف یک سال اخیر جودو غیر قابل توجیه است و سازمان تربیتبدنی باید در این مورد واکنش نشان دهد؛ چرا که قرار بود فدراسیونهایی که عملکرد ضعیفی دارند دچار تغییر شوند. نتایجی که در رقابتهای قهرمانی آسیا رقم خورد از قبل هم قابل پیشبینی بود. اگر جودو همین روال را ادامه دهد در سالهای بعد همین دو مدال برنز را هم از دست میدهیم. نمیدانم چرا سازمان در مورد تکرار این نتایج ضعیف واکنش نشان نمیدهد. تیم ملی جودو سال گذشته با وجود در اختیار داشتن زمان، بودجه و امکانات مناسب در هر میدانی که شرکت کرد با دست خالی برگشت. جودو باید تغییر مسیر داده و به آنچه استحقاقش را دارد دست پیدا کند. شاید با تغییر کادرفنی این اتفاق بیفتد.»انتقاد ملیپوشان سابق به این ختم نمیشود. مسعود حاجی آخوندزاده، قهرمان پیشین آسیا نیز ضمن تأکید بر بحرانی بودن وضعیت جودو آمدن سرمربی ایتالیایی را تضمینی برای بهبود شرایط نمیداند: «جودو به هنر المپیک معروف است و در یکی، دو سال اخیر این موضوع به تصویر کشیده شده. اکنون جودوکاهای مطرح دنیا هیچ زمانی را برای تمرین و مسابقه از دست نمیدهند. دائم در حال حضور در اردوهای مشترک بینالمللی و سطح بالای جهان هستند، اما جودوکاهای ما این شرایط را ندارند. دائم که نمیتوان انتقاد کرد. قبول دارم که یک مربی خوب و مطرح خارجی میتواند به جودوی ما کمک کند ولی این تنها رمز موفقیت نیست. اگر مربی خارجی امکانات و شرایط لازم را نداشته باشد نمیتواند کاری از پیش ببرد.
