سفر مقام معظم رهبری در سال 89 به استان قم به عنوان نقطه كانونی پیدایی انقلاب در كنار بركات بیشمار آن، به دلیل شرایط خاصی كه در طول یك سال گذشته بر كشور حاكم بوده است و فتنهگری دشمنان بیرونی و درونی نظام از اهمیت بسزایی برخوردار بود.دشمنان داخلی و بیرونی نظام اسلامی با درك اهمیت این سفر در تثبیت نظام اسلامی و خنثیسازی تأثیر راهبردهای قبلی خود در كاهش نقش و تأثیر روحانیت وحوزههای علمیه در حركت انقلاب اسلامی، از مدتها قبل كوشیدند با شبههافكنی نسبت به جایگاه ولایت فقیه در نظام اسلامی و القای وجود اختلاف در میان مراجع، آثار آن را خنثی سازند، اما انجام این سفر كه با استقبال تاریخی و پرشور مردم، روحانیت و مراجع عظام تقلید همراه بود، توطئههای دشمن را در این عرصه خنثی كرد.مقام معظم رهبری در این سفر با انجام بیش از 10 سخنرانی كلیدی، دو محور اساسی را مورد تأكید قرار دادند:
الف: تبیین نقش روحانیت در انقلاب اسلامی و تأكید بر رسالتهای حوزههای علمیه در شرایط كنونی.
ب: تبیین ابعاد فتنه 88 و راهكارهای پیش رو با توجه به تلاشهای دشمنان در القای شكاف در نظام اسلامی. فرمایشات مقام معظم رهبری در ترسیم شرایط كشور با توجه به جنگ نرم دشمن و فتنه اخیر از آن جهت اهمیت مییابد كه اقدامات دشمنان بیرونی و درونی نظام بر دو ركن اساسی متكی بود:
1. تشكیك در مبانی فكری نظام اسلامی
2. ایجاد انفعال و تقابل میان نیروهای مؤثر در نظاممقام معظم رهبری در مجموعه فرمایشات خود در زمینه تبیین ابعاد جنگ نرم دشمن و فتنه، ضمن تشریح پیشینه اقدامات دشمن و راهبردهای آنان در مقابله با نظام اسلامی، نكات ارزشمندی را در زمینه رسالت نیروهای انقلاب در مقطع كنونی بیان فرمودند. هر چند پرداختن به همه مباحثی كه معظم له در سفر به قم بدان تأكید داشتند در این نوشتار امكانپذیر نیست ولی با توجه به اینكه این سفر و نكات مطرح شده در آن، یكی از بزرگترین فرازهای تاریخ انقلاب بهویژه پس از تحولات جریان فتنه و شرایط جدید كشور میباشد، پرداختن و توجه به آن میتواند در ادامه مسیر انقلاب و رفع موانع پیش رو راهگشا باشد.
الف: جنگ نرم دشمن و كالبد شكافی فتنه 88:اگر مجموع فرمایشات مقام معظم رهبری را در رابطه با جریان فتنه و جنگ نرم دشمن با محوریت حوادث تلخ پس از انتخابات مورد كنكاش و بررسی قرار دهیم، محورهای زیر را از این فرمایشات میتوان استخراج كرد:
شناخت شرایط و ریشههای جنگ نرمدر این زمینه ایشان نكات زیر را مورد توجه قرار دادند: دشمن در جنگ نرم علیه ایران برنامه بلند مدت دارد و این برنامهای است كه برای 10، 20 و 40 سال طراحی شده است. ریشه عداوت و كینهتوزی دشمن احساس تهدید از بیداری اسلامی است. حوادث گذشته (فتنه 78 و 88 و...) مبتنی بر برنامهریزیهای كوتاه مدت و بلند مدت دشمن است. برای فتنه سال گذشته (فتنه بعد از انتخابات ریاست جمهوری) از 10 تا 15 سال قبل برنامهریزی كرده بودند. كار دشمن در جنگ نرم غبار پراكنی در فضای سیاسی است. امروز بیش از آنكه دشمن به قدرت نظامی (بمب اتمی) یا ثروت و توان اقتصادی متكی باشد، برنامههای خود را معطوف به تبلیغات كرده است. غربیها با فرستادن انبوه حرفهای خلاف واقع سعی میكنند فضای جوامع را دگرگون كنند. فضای انقلابی در كشور، دشمنان كینهورزی دارد. پس از سه ماه از این سفر و تشریح وضعیت داخلی و منطقه خاورمیانه، وقتی فضای پیرامونی خود در منطقه خاورمیانه را رصد و تحولات مصر، تونس و.. را مشاهده میكنیم، بهدرستی در مییابیم كه نوید بیداری اسلامی را معظمله پیش از آغاز تحولات بزرگ خاورمیانه در آن مقطع نوید داده بودند.
اقدامات دشمنان بیرونی در عرصه تبلیغاتالف: تضعیف دین
1. در عرصه بینالمللی: تضعیف دین در عرصه بینالمللی از طریق تولید فیلمهای ضد اسلام هالیوودی، كاریكاتورها، قرآن سوزی و... صورت میگیرد.
2. در عرصه داخلی: تضعیف دین در عرصه داخلی از طریق تزلزل در ایمان مردم بهخصوص نسل جوان از طریق اشاعه بیبند و باری، اباحیگری، ترویج عرفانهای كاذب، ترویج بهائیت، ترویج شبكه كلیساهای خانگی و... میباشد.
ب : تخریب مبانی بنیادین نظام اسلامی و ترویج اسلام منهای روحانیت و اسلام منهای سیاست.
ج : تبلیغ و نهادینهسازی تفكرات غربی
د : تضعیف وفاداری مردم نسبت به نظام
ه : شبههافكنی و شایعهسازی
و : جدا كردن مردم از نظام با بهرهگیری از ابزار فشار و تهدید
ز : ذلیل نشان دادن جمهوری اسلامی ایران
ح : دگرگون نشان دادن واقعیات كشور
ط : طراحی آنتیتز برای انقلاب دشمنان انقلاب و جبهه دشمن با استفاده از كارشناسان ایرانی، یك سیاستی را طراحی كردند همانطور كه انقلاب از قم جوشید، آنتی تز انقلاب را نیز از قم درست كنند لذا سعی كردند در قم زمینه فتنه را ایجاد كنند. تحركات عوامل دشمن در قم و تلاش برای مرجعتراشیهای غیرهمسو با اهداف انقلاب اسلامی در سالهای اخیر بهویژه پس از حوادث فتنه 88 را باید در این راستا ارزیابی كرد.تبیین نقش عوامل داخلی فتنه
1. زیر سؤال بردن مقدسات
2. تخریب مبانی اصلی نظام
3. شكستن فضای انقلابی
4. القای ذلت ایران در جهان
5. منزوی كردن نیروهای انقلابی خصوصاً بسیج
6. دست داشتن بیگانه در حوادث سال 78 و 88
7. عافیتطلبی، تنزهطلبی، هوای نفس، شهوات، منافع شخصی و لجاجت علت ایستادگی در برابر نظام و همراهی با دشمن به رغم داشتن بصیرت است.
8. ورود در عرصه براندازی نظام
مؤلفههای قدرت نرم ایران بصیرت مردم ایران سبب شد با حضور در 9 دی توطئههای دشمن خنثی شود. نظام زنده و سرپاست و بر تمام چالشها و مشكلات فائق خواهد آمد. امروز پیشرفتهای عظیمی كه در كشور پیدا شده، سبب شد كه اطمینان و امید مردم به آینده بیشتر شود. صبر و ایستادگی ملت ایران سبب شدكه به همه خباثتها و عداوتها و كارشكنیها فائق آید. امروز به توفیق الهی، جمهوری اسلامی در قله اقتدار سیاسی و امنینی خود قرار دارد. امروز میبینیم آبروی جمهوری اسلامی در میان ملتهای گوناگون دنیا ( مسلمان و غیرمسلمان) افزایش پیدا كرده است. امروز چون مسئولان كشور و دولتی كه سركار است شعارهای انقلاب را پررنگتر و جدیتر مطرح میكنند، خط امام، خط انقلاب و خط كار برای مردم كاملاً برجسته است، تبلیغات دشمن بیشتر است. بدون تردید دشمن در جدا كردن مردم از نظام شكست خورده است فتنه سال 88 كشور را واكیسنه كرد، مردم را بر ضد میكروبهای سیاسی و اجتماعی كه میتواند اثر بگذارد مجهز كرد و بصیرت مردم را بیشتر كرد. مردمی بودن انقلاب نیز از مؤلفههای قدرت نرم ملت ایران است.
وظایف ما در شرایط جنگ نرم دشمن1. ضرورت برنامه ریزی
2. بهرهگیری از شیوههای پیشرفته تبلیغاتی
3. تحكیم و تقویت شاخصههای تفكر بسیجی
4. ارتقای بصیرت
5. تشكیل اتاقهای فكر ما باید برنامهریزی بلندمدت داشته باشیم. البته این برنامه بلند مدت جای طرحش اینجا نیست. مراكز فكر، كانونهای فكر، مراكز سیاسی و فرهنگی دنبال این حرفها هستند و این كارها را باید بكنند و میكنند.
ابعاد بصیرتاول: بصیرت در جهان بینی و فهم اساسی مسائل توحیدیدوم: بصیرتی كه در حوادث لازم است (تدبیر)تحلیلی بر فرمایشات مقام معظم رهبری در رابطه با فتنه:با توجه به رهنمودهای مقام معظم رهبری و بررسی آخرین وضعیت دشمنان خارجی و داخلی نظام، به نظر میرسد موارد زیر را باید مبنای عمل خویش قرار دهیم:
الف: دشمنان بیرونی با توجه به معارضه ذاتی با انقلاب اسلامی، به رغم ناامیدی از عوامل داخلی فتنه، سیاستهای خود را بر محورهای زیر متمركز خواهند كرد:
1. تمركز سیاستهای تبلیغی بر شبههافكنیها و ناكارآمدنمایی نظام دینی
2. تشدید فشارها و تحریمهای اقتصادی و سیاسی
3. انتخاب سرپلها و عوامل جدید داخلی. با این تفاوت كه در این مرحله سعی خواهد شد افراد مورد نظر از میان كسانی كه قرابت بیشتری با مجموعه نظام داشته و حاكمیت، حساسیت كمتری نسبت به آنها دارد، انتخاب شوند.
4. سرمایهگذاری روی تشدید آسیبهای داخلی در نظام جمهوری اسلامی به ویژه در عرصه مسائل فرهنگی، گسترش مفاسد اخلاقی و...
5. تشدید تحركات در حوزه مجازی از طریق تهیه و ارسال نرم افزارهای جدید و بستن راه نفوذ ایران در شبكههای اجتماعی در فضای مجازی.
ب : در عرصه داخلی نیز با توجه به شكست عوامل داخلی فتنه در ایجاد جریانهای جدید در عرصه اجتماعی و مجازی و دامن زدن به تحركات خیابانی، برای جلوگیری از ریزش نیرو و از دست دادن باقی مانده هواداران، از این پس تحركات آنها را در سه عرصه شاهد خواهیم بود:
1. تدوین مانیفستهای جدید از جنبش به اصطلاح اصلاحات توسط عوامل میانهرو و معتدل جریان اصلاحات برای سازماندهی مجدد و حفظ عناصر و عوامل باقی مانده هوادار جهت آمادهسازی آنها برای ورود مجدد به عرصه سیاسی با توجه به انتخابات آینده مجلس. به نظر میرسد جریان نزدیك به خاتمی بهدنبال این فضا هستند. هر چند به نظر میرسد خاتمی بهصورت آشكار این جریان را مدیریت نمیكند ولی با خطدهی او این اقدام در حال شكل گرفتن بود كه با لو رفتن این سناریو عملاً استراتژی آنها خنثی شد و هنوز این جریان مانیفست خاصی برای آینده خود تدوین نكرده است.
2. سازماندهی جنبش انحرافی سبز كه امروز توسط عوامل خارجی فتنه تحت عنوان جنبش سبز 2 نامگذاری شده است. این حركت انحرافی با محوریت جریانی فراتر از موسوی و كروبی و برای حفظ عوامل و عناصر تندرو و مخالف نظام با هدف حفظ ظرفیت اجتماعی و بهرهگیری در مواقع لزوم به ویژه برای حمایت از گروه اول صورت میگیرد.
3. تمركز بر آسیبها و ضعفهای اجتماعی و سیاسی كشور توسط هر دو طیف برای ناكارآمد نمایی نظام.
ب: نقطه كانونی انقلاب، منشأ تحول در جامعه:حوزه علمیه قم به عنوان خاستگاه انقلاب اسلامی، با ذخیره عظیم نیروی انسانی و منابع غنی علمی و فقهی، از دیرباز نقش بارز و ارزندهای را در حفظ و تقویت نظام اسلامی داشته و دارد. به همین دلیل دشمنان نظام اسلامی برای قم به عنوان پایگاه عظمت اسلام و انقلاب، برنامههای خاصی را طراحی كرده و به اجرا در آوردهاند تا بتوانند با تخریب یا تضعیف این جایگاه از یك سو با تشكیك در مبانی فكری و اندیشه انقلاب اسلامی، نظام اسلامی را به لحاظ قالب و محتوا از درون تهی ساخته و زمینه فروپاشی آن را فراهم سازند و از سوی دیگر با چهرهسازی میكوشند تا آنتیتز انقلاب را از قم درست كنند.این راهبرد دشمنان به ویژه در آستانه انتخابات دهم ریاست جمهوری و حوادث بعد از آن به اوج خود رسید زیرا به دلیل شاخصههای جنگ نرم و فتنه بعد از انتخابات و عدم بصیرت نسبت به ویژگیهای فتنه و مواضع و عملكرد برخی از خواص، دشمن به نوعی در اثرگذاری بر فرآیند تحولات و حوادث امیدوار شد، به گونهای كه این تصور در دشمنان ایجاد شد كه بخشی از حوزه نسبت به عملكرد نظام در مقابله با فتنه مسئله دارد.در این زمینه البته نمیتوان نقش برخی شخصیتها در دامن زدن به ابهامات و تیره كردن رابطه خواص و نخبگان با نظام را نادیده انگاشت.مبتنی بر این روند، دستگاه رسانهای نظام سلطه و سیستمهای جاسوسی و شبكههای اجتماعی آنها در حوزه مجازی نقش عمدهای در سیاهنمایی عملكرد نظام و تیره كردن رابطه نخبگان و خواص با نظام داشتند، به گونهای كه در آستانه سفر مقام معظم رهبری به قم حجم عمده تبلیغات آنها معطوف به القای اختلاف میان حوزه و مرجعیت با رهبری و دامن زدن به القائات و شبهات نسبت به نظام دینی بود.آنها با آگاهی از نتایج ارزشمند این سفر در تقویت و تحكیم موقعیت و جایگاه نظام اسلامی با فضاسازی حتیمیكوشیدند به نوعی از انجام آن جلوگیری كنند. در داخل كشور و حتی در شهر قم نیز بخشی از عوامل و پادوهای داخلی دشمن به ویژه در لباس روحانیت كوشیدند با برخی ارتباطات به این خط دشمن كمك كرده و حتی با تلاش برای دریافت و انتشار برخی نامهها و فتوا، بسیاری از اصول و محكمات نظام را حتی در عرصه سیاستهای بینالمللی و داخلی مخدوش سازند.مقام معظم رهبری در جریان این سفر با تلاش برای تبیین ویژگیهای انقلاب اسلامی، حوزههای علمیه قم، نقش روحانیت در روند تحولات سیاسی و اجتماعی كشور، نقش مراجع و نهادهای مؤثر در حوزه نظیر جامعه مدرسین و مدیریت حوزه علمیه قم، راهبردهای ارزشمندی را برای ارتقای جایگاه و نقش روحانیت و حوزههای علمیه مطرح فرمودند كه به اجمال به بخشی از آن اشاره میگردد.
تحول در حوزههاى علمیهمفهوم و ویژگیهای تحولتحول و دگرگونى یك امر قهرى است: بزرگان حوزه، مراجع تقلید، اندیشمندان، دانشمندان و فضلا باید دامنها را به كمر بزنند، همت كنند، این تحول را برنامهریزى كنند، هدایت كنند، مدیریت كنند. بنابراین معناى اساسى تحول حركت نوبهنوى محتوایى است.حركت نوبهنوى اجتهادى، اساس تحول است: اگر تحول را به معناى تغییر خطوط اصلى حوزهها بدانیم . مثل تغییر متد اجتهاد . قطعاً این یك انحراف است. تحول است، اما تحول به سمت سقوط. شیوه اجتهادى كه امروز در حوزههاى علمیه رایج است و علماى دین به آن متكى هستند، یكى از قوىترین و منطقىترین شیوههاى اجتهاد است. تحول به معناى رها كردن شیوههاى سنتىِ بسیار كارآمد حوزه در تعلیم و تعلم و تبدیل این شیوهها به شیوههاى رایج دانشگاهىِ امروز نیست؛ اینچنین تحول و تغییر و دگرگونىاى غلط اندر غلط است؛ این عقبگرد است. اساس كار طلبگى، فكر كردن و دقت كردن و مطالعه كردن است، نه حفظ كردن. حفظمحورى، همان چیزى است كه امروز بلاى تعلیم و تربیت جدید ماست و ما مدتهاست كه داریم با آن مقابله و مبارزه میكنیم و هنوز هم روبهراه نشده است.
تحول در محتوااساس حوزه علمیه، بر علم استوار است و بنابراین حوزه باید به لوازم «علم محوری» پایبند باشد. آزاداندیشی خاصیت علمی بودن است و تحجر در میدان علم، اصولاً معنا ندارد. خودباوری و اعتماد به نفس علمی از دیگر لوازم استمرار هویت علمی حوزهها است. در تضارب آرا و اندیشهها، «علم» باید برترین ارزش را در حوزهها داشته باشد البته تقوا و زهد و خشوع ارزشهای برتر است اما «علم» قابل سنجش و محك زدن است و از این منظر «عالم ترین» افراد باید در حوزهها دارای بیشترین ارزشها باشند.حضور درصحنههاى متعدد فلسفى، فقهى و كلامى: امروز حوزه نباید در صحنههاى متعدد فلسفى و فقهى و كلامى در دنیا غایب باشد. این همه سؤال در دنیا و در مسائل گوناگون مطرح است؛ پاسخ حوزه چیست؟ نه باید غایب باشد، نباید منفعل باشد؛ هر دو ضرر دارد. فكر نو لازم است، پاسخ به نیازهاى نوبهنو لازم است. تبیین معرفتشناسى اسلام: تبیین معرفتشناسى اسلام، تفكر اقتصادى و سیاسى اسلام، مفاهیم فقهى و حقوقىاى كه پایههاى آن تفكر اقتصادى و سیاسى را تشكیل میدهد، امر لازمی است.تطبیق تلاشهای علمی با نیازها:یكى از چیزهایى كه در تحول مثبت حتماً لازم است، این است كه ما خودمان را و تلاش و فعالیت علمى خودمان را با نیازها منطبق كنیم. یك چیزهایى هست كه مردم ما به آنها احتیاج دارند، پاسخش را از ما میخواهند؛ ما باید آنها را فراهم كنیم. یك چیزهایى هم هست كه مردم احتیاجى به آنها ندارند؛ زیاد كار شده، زیاد تلاش شده؛ خودمان را سرگرم آنها نكنیم.
ضرورت ورود در عرصه نظریهپردازییكی از نیازهای جدی حوزه، تدوین چشمانداز و برنامه راهبردی است این كار دشوار و پیچیده اگر با مقدمات صحیح انجام شود برنامهریزی درازمدت را نیز ممكن میكند. وظیفه جهتدهی صحیح فرهنگی و منطبق با ارزشها و اعتقادات دینی برعهده روحانیت و حوزه علمیه است. نظریهپردازى در همه جریانهاى اداره یك ملت و یك كشور در نظام اسلامى به عهده علماى دین است. آن كسانى میتوانند در باب نظام اقتصادى، در باب مدیریت، در باب مسائل جنگ و صلح، در باب مسائل تربیتى و مسائل فراوان دیگر نظر اسلام را ارائه بدهند كه متخصص دینى باشند و دین را بشناسند. اگر جاى این نظریهپردازى پر نشد، اگر علماى دین این كار را نكردند، نظریههاى غربى، نظریههاى غیردینى، نظریههاى مادى جاى آنها را پر خواهد كرد.
تحول در نظام رفتارى و اخلاقى تكریم اساتید، فیض بردن از معنویات، گرایشها و احساسات انقلابى، پرهیز از افراطىگرى، پیوند عمیق با نهادهای مسئول در امور فرهنگی(صدا وسیما وآموزش وپرورش) و... از جمله مواردی است كه در تحول نظام رفتاری و اخلاقی حوزهها باید مورد توجه باشد.
اهداف دشمنان بیرونی و داخلی نظام اسلامی از هجمه به حوزههای علمیهالف: تخریب مبانی و زیرساختهای نظام دینی با القای
1. حكومت آخوندی
2. آخوند حكومتی
ب : قطع و تضعیف رابطه حوزه علمیه با نظام اسلامی
ج : تخریب چهره و توان علمی رهبری
د : القای فاصله گرفتن حوزه و مراجع با رهبری نظام
ه : تضعیف جایگاه روحانیت درنظام دینی
و : نفوذ و تولید آنتی تز انقلاب از قم
ز: چهرهسازی از افراد مخالف نظام برای جایگاه مرجعیت
ح : تلاش برای خالی كردن صحنه استقبال از مقام معظم رهبری
اهداف راهبردی مقام معظم رهبری از سفر به قم و تشریح وظایف حوزههای علمیه1. ایجاد تحول در عرصه مدیریتی حوزه
2. ایجاد تحول در عرصه آموزشی حوزه
3. احیای و تقویت حوزه در عرصه نظریهپردازی و تولید فكر
4. پر كردن خلأ و ضعف موجود در عرصه علوم انسانی
5. فعالسازی نظام نخبهپروری در حوزه
6. فعالسازی حوزه در عرصه مسائل داخلی كشور به ویژه در عرصه مقابله با فتنه
7. فعالسازی حوزه در عرصه پاسخگویی به شبهات و ابهامات
8. تحكیم پیوند متقابل نظام و مردم با روحانیت
9. تقویت نقش حوزه برای مقابله با آسیبهای اجتماعی
10. تقویت نقش حوزه در عرصه مسائل بینالمللی
11. تحكیم و تقویت پیوند مرجعیت و رهبری
12. اصلاح دیدگاه حوزه و مرجعیت در قم نسبت به دولت
پیامدهای سفر مقام معظم رهبری به قم1. تأكید بر تحكیم ثبات سیاسی نظام و آرامش داخلی جامعه
2. بسترسازی برای ورود نظام به عرصه سازندگی و اجرای طرح هدفمند كردن یارانه ها
3. اعلام پایان فتنه در عرصه داخلی
4. كور كردن نقطه امید دشمنان نسبت به تحولات داخلی بهویژه با محوریت قم
5. فعالسازی حوزه در عرصه مسائل سیاسی و اجتماعی كشور
6. برجستهسازی جایگاه ولایت فقیه در نظام اسلامی
7. بهبود تحكیم رابطه مراجع با نظام و رهبری
8. ارتقای جایگاه جامعه مدرسین در نظام اسلامی و معرفی آن به عنوان یك شاخص
9. اثبات ظرفیت بالای رهبری و ولی فقیه در نظام اسلامی
10. تقویت پشتوانه مردمی و نخبگی با قوای سه گانه
