گزارش یوکیا آمانو مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره فعالیت هستهای جمهوری اسلامی ایران در حالی در اختیار 35 کشور عضو شورای حکام قرار گرفته است که در آن اصل جزئینگری نسبت به فعالیت هستهای صلحآمیز ایران همچنان مشهود است. ظاهراً مدیرکل آژانس نمیخواهد خلاقیتی به خرج داده و از این رویکرد نخنما شده که با انقاد نماینده ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز روبهرو شده است، دست بکشد. اما در گزارش آمانو همچنان ادبیاتی تکراری به چشم میخورد که ضرورت اجرای پروتکل الحاقی، تعلیق فعالیتهای مربوط به آب سنگین و اجرای کد اصلاح شده 1/3 از جمله آنهاست.
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی همچنین باری دیگر تأکید کرده است که فعالیت هستهای ایران دچار انحراف نشده است اما برای آنکه آژانس قادر باشد درباره وجود نداشتن مواد و فعالیتهای هستهای اعلام نشده در ایران اطمینان موثق دهد، ایران همکاری لازم را ندارد. این پاراگراف در گزارش آمانو نمایانگر همان ادبیات دوپهلوگویی است که در 8 سال گذشته یعنی در 20 گزارش دوران البرادعی و 5 گزارش دوره آمانو استمرار داشته است. هر چند آژانس به علت اعمال فشار برخی اعضای دائم شورای حکام همچنان سعی دارد به این دوپهلوگویی ادامه دهد اما به نظر میرسد استمرار این موضوع بیش از همه به اعتبار آژانس و به ویژه مدیر کل آن لطمه خواهد زد که از اراده لازم برای اظهارنظر قطعی و شفاف برخوردار نیست و این در حالی است که آژانس با بیش از 4 هزار نفر روز بازرسی از تأسیسات هستهای ایران و پس از اجرای طرح مدالیته از فضای لازم برای خروج از سیاست محافظهکاری و اعلام نظر قطعی خود مبنی بر صلحآمیز بودن فعالیت هستهای ایران برخوردار است.
اما صرفنظر از این نکات چند مورد در گزارش آمانو تازگی دارد. از جمله بند 15 گزارش، آنجا که آمده است: 6/43 کیلوگرم UF6 با غنای 20 درصد از زمان آغاز فرآیند آن تولید شده است یا بند 9 که اشاره میکند از 34737 کیلوگرم از UF6 طبیعی تزریق شده به آبشارها از ؟؟ 2007 در مجموع 3135 کیلوگرم UF6 با غنای پایین تولید شده است.
این موارد و بندهایی که به ادامه فعالیت هستهای صلحآمیز ایران اشاره دارد از دو جهت دارای اهمیت است؛ نخست اینکه فعالیت هستهای صلحآمیز ایران به همت دانشمندان ایران و به رغم تحریمهای شورای امنیت ادامه دارد و سانتریفیوژها از حرکت باز نایستادهاند و دوم اشاره مدیر کل آژانس به مراقبت و نظارت آژانس بر فعالیت هستهای ایران است.
بدین ترتیب نمیتوان نتیجه گرفت با توجه به فرسایشی شدن برخورد سیاسی امریکا و تروئیکای اروپا با فعالیت هستهای صلحآمیز ایران، زمان آن فرا رسیده است تا مدیرکل با اتکا به بازرسیهای دورهای آژانس در گامی شجاعانه به صراحت اعلام کند ابهامی در فعالیت هستهای ایران وجود ندارد و از طرف دیگر برخی اعضای دائمی شورای حکام نیز باید توجه داشته باشند که سیاست تحریم و تهدید جلوه دادن فعالیت هستهای ایران نیز نتوانسته برای آنها دستاوردی داشته باشد، بنابراین بهتر است با توجه به غیر قابل بازگشت بودن مسیر فعالیت هستهای صلحآمیز ایران از استمرار برخورد سیاسی با تهران دست کشیده و به حقوق هستهای ملت ایران احترام گذاشته و با ایران هستهای زندگی کنند.
