بازخوانی مطبوعات دوره اصلاحات/هجوم به تفکرات مذهبی

رئیس جمهور وقت در سال‌های آغازین دهه سوم انقلاب اسلامی، بارها روی آزادی تأکید کرده و شاید بتوان گفت ایشان در هیچ یک از سخنرانی‌های خود از سخن گفتن درباره لزوم و اهمیت آزادی غفلت نکرد؛ حجم مطالب او علیه جامعه و ضرورت باز شدن فضای کشور بدون توجه به حذف رژیم استبدادی چون پهلوی و رهاورد آزادی در نتیجه پیروزی انقلاب اسلامی طی دو دهه قبل از آن، به گونه‌ای بود که بزرگ‌ترین مشکل کشور، نبود آزادی قلمداد می‌شده است و جالب اینکه لحن بیان ایشان، آزادی بدون محدودیت را تداعی می‌کرد.بر این اساس بعضی از نشریات و مطبوعات که فضای به وجود آمده را برای خود فرصت طلایی تلقی می‌کردند، بی‌محابا وارد صحنه شده و بانگ تجدید نظر طلبی را در همه امور سر دادند. به عنوان نمونه روزنامه جامعه به عنوان اولین روزنامه جامعه مدنی ایران چند ماه پس از انتخابات دوم خرداد 1376 و در زمستان همان سال با سه چهره شناخته شده در حوزه مطبوعات، ‌ محسن سازگارا، حمیدرضا جلایی‌پور و ماشاءالله شمس الواعظین، وارد عرصه مطبوعات گردید. شمس‌الواعظین پیش از این سردبیر ماهنامه کیان بود و با واگذاری آن به رضا تهرانی، سردبیری روزنامه جامعه را به عهده گرفت.او با کمک ‌ عبدالکریم سروش در طول سال‌های 76-67 با انتشار منظم مقالات سیاسی – فلسفی، بنیاد تفکرات مذهبی را مورد هجوم قرار می‌داد، به صورتی که همه نیروهای مخالف دینی را زیر چتر این مجموع جمع نمود. انتشار روزنامه جامعه ‌ و زیر پوشش ‌ دوم خرداد موقعیت تازه‌ای را برای جریان‌های معاند در مجله کیان فراهم نمود.‌ مسعود بهنود (مشاور فرهنگی فرح پهلوی و از فعالان عرصه مطبوعات در رژیم پهلوی نظیر تهران مصور و آیندگان که تنها خبرنگار ویژه ایران برای گزارش سفر خائنانه انور سادات به فلسطین اشغالی بود‌ و پس از انقلاب نخستین کسی بود که جمهوری اسلامی ایران را حکومتی فاشیستی خواند.) دکتر پرویز ورجاوند (عضو جبهه ملی) و سید ابراهیم نبوی (طنزپرداز و مخالف حکومت دینی) در این روزنامه به نوشتن مقالات ضد دینی روی آوردند.