مذاکرات سه رهبر غرب آفریقا با لوران اگبگبو رئیس جمهور ساحل عاج در ابیجان پایتخت این کشور به نتیجه نرسید و شمارش معکوس برای تشدید بحران در بزرگترین منبع قاچاق الماس در جهان آغاز شد.
به گزارش «جوان»، کشور آفریقایی ساحل عاج از سوم دسامبر یعنی زمان اعلام نتایج انتخابات ریاست جمهوری توسط کمیسیون مستقل انتخابات ساحل عاج (CEI) دچار بحران شده است. کمیسیون مستقل انتخابات روز دوم دسامبر 2010 نتایج اولیه دور دوم انتخابات ریاست جمهوری را که 5 روز قبل از آن برگزار شده بود، اعلام کرد. براساس این نتایج اعلام شده، آلاسانه اوتارا، رقیب لوران اگبگبو رئیس جمهور کنونی در انتخابات پیروز شده بود ولی به فاصله چند ساعت بعد از اعلام نتایج اولیه، رئیس شورای قانون اساسی انتخابات اعلام کرد که نتیجه انتخابات درست نیست و نتایج اعلام شده را باطل اعلام کرد. به این ترتیب بود که اگبگبو و اوتارا هر دو خود را پیروز انتخابات اعلام کردند و بحران ساحل عاج کلید خورد.
اکنون در شرایطی که چیزی حدود 28 روز از رویارویی طرفین میگذرد، روند بحران در ساحل عاج در حال تشدید شدن است. طی روزهای بعد از انتخابات خشونتهای گستردهای در این کشور بین موافقان و مخالفان رئیس جمهور کنونی به وقوع پیوست که براساس گزارش شورای حقوق بشر سازمان ملل بیش از 200 نفر طی این درگیریها کشته شدهاند. همچنین بر اساس اعلام کمیسارهای سازمان ملل، چیزی حدود 14 هزار نفر به خاطر بیثباتی در کشورشان مجبور به ترک این کشور شده و به لیبریا رفتهاند.
با تشدید ناآرامیها در ساحل عاج، کشورهای غربی خواستار کنارهگیری لوران اگبگبو رئیس جمهور ساحل عاج و جانشینی اوتارا به جای او شدند. امریکا به طور رسمی روز دهم دسامبر، حمایت خود را از رقیب اگبگبو اعلام و تهدید کرد که تحریم مسافرتی علیه او اعمال خواهد کرد. واشنگتن همچنین سفارت خود را از این کشور خارج کرد. اتحادیه آفریقا نیز ساحل عاج را از این سازمان اخراج کرد و اتحادیه اروپا اگبگبو را تحریم کرد.
با این حال، لوران اگبگبو طی روزهای گذشته در مقابل فشارهای بینالمللی برای کنارهگیری خود مقاومت کرده است. او در گفتوگو با روزنامه فرانسوی لوفیگارو دولتهای غربی به خصوص فرانسه و امریکا را به سناریوسازی علیه خود متهم و هشدار داده که تلاش این کشور برای کنارهگیری او به چیزی جز راه افتادن جنگ داخلی در این کشور ندارد. اگبگبو میگوید که به عنوان این دو کشور با اعمال نفوذ در کمیسیون مستقل انتخابات موجب پیروز شدن آلاسانه دوتاره شدهاند.
رؤسای جمهور سه کشور بنین، سیرالئون و کیپورد به نمایندگی از جامعه اقتصادی غرب آفریقا (اکواس) سهشنبه شب برای متقاعد کردن لوران اگبگو کنارهگیری از قدرت، راهی ابیجان پایتخت این کشور شدند. برخی منابع اعلام کردند که این سه رئیس جمهور در سفر خود به غرب آفریقا، حامل اولتیماتوم به اگبگبو بودهاند و او را تهدید کردهاندکه اگر قدرت را ترک نکند، با حمله به این کشور، او را سرنگون خواهند کرد. پیش از سفر این سه رئیس جمهور به ساحل عاج نیز چنین گزارشهایی منتشر شد. با این حال شبکه خبری الجزیره در گزارشی اعلام کرده که قدرت ارتش در ساحل عاج زیاد است و اگبگبو نیز از حمایت ارتشیان برخوردار است. در آخرین تحولات که روز گذشته به وقوع پیوست، در حالی که رهبران سه کشور آفریقایی بدون دستیابی به نتیجه ابیجان را ترک کردهاند، منابع خبری از احتمال تشدید بحران بین این کشور با دیگر کشورهای آفریقایی خبر دادهاند.
نیجریه به عنوان قدرتمندترین ارتش اکراس اعلام کرده که اگر اگبگبو قدرت را ترک نکند، با استفاده از نیروی نظامی او را برکنار خواهد کرد. برخی منابع خبری از زخمی شدن برخی صلحطلبان سازمان ملل در اثر حمله نیروهای ارتش ساحل عاج خبر میدهند. براساس بیانیه متشر شده توسط نیروهای صلحبان سازمان ملل، در جلسه مشترکی که بین سه رئیس جمهور و این نیروها برگزار شده، اعلام شده است که مذاکرات با اگبگبو بینتیجه بوده است.
چرا کشورهای عربی خواستار برکناری اگبگبو هستند؟ آیا تلآویو به عنوان بازیگری که از آن به عنوان یک بازیگر برجسته در آفریقا و به خصوص غرب آن یاد میشود، نقشی در تحولات ساحل عاج دارد؟ برخی کارشناسان مسائل آفریقا یک معادله سه جانبه بین موضوع قاچاق الماس در ساحل عاج، موضوع پاپس کشیدن اگبگبو از ریاست جمهوری و نقش تلآویو در کشورهای آفریقایی برقرار میکنند. ساحل عاج اگر چه بزرگترین منبع تأمین الماس دنیا محسوب میکنند، براساس گزارش خبرگزاری فرانسه طی سالهای اخیر صدها میلیون دلار الماس از این کشور آفریقایی قاچاق شده است، الماسهایی که چون نهایتا صرف گسترش کشمکشها در قاره سیاه میشوند، در آفریقا به «الماسهای خونین» مشهورند.
در سال 2005 در داخل آفریقا یک گروه به نام کیمبولی تشکیل شد که زیر نظر سازمان ملل، تلاش میکرد، از تجارت غیر قانونی الماس در کشورهای افریقایی جلوگیری کنند. جالب توجه اینکه رئیس گروه کیمبرلی فردی اسرائیلی به نام بواز هیرچ است. در حالی که گروه کیمبرلی تلاش میکند تجارت الماس در سراسر آفریقا را به طور سیستماتیک هدایت کند، منابع غربی میگویند که کشور آفریقایی ساحل عاج، تنها کشوری است که از این شبکه بیرون مانده است. به این ترتیب برخی کارشناسان مسائل آفریقا، تلاش کشورهای غربی برای برکناری لوران اگبگبو را سناریویی برای ادغام تنها کشور آفریقایی باقی مانده در خارج از سیستم کیمبرلی تلقی میکنند، سیستمی که براساس گزارشهای موفق، اسرائیل نقش اساسی در هدایت و سازماندهی آن دارد. براساس یک گزارش که همین دیروز روزنامه نیوز دیلی چاپ زیمبابوه منتشر کرد، چهارشنبه هفته قبل دو اسرائیلی به جرم تلاش برای قاچاق 160 هزار دلار الماس به اسرائیل دستگیر شدهاند.
شاید این جمله سفیر اسرائیل در سازمان ملل که در گفتوگو با خبرگزاری فرانسه ابراز شده، بیش از هر چیز دیگری تفسیرکننده بحرانی باشد که این روزها ساحل عاج با آن دست و پنجه نرم میکند. مرون روبن سفیر تلآویو در سازمان ملل در گفتوگویی که روز دوشنبه توسط خبرگزاری فرانسه منتشر شده تأکید کرد که تلآویو توانسته است با استفاده از تجربه خود در حوزه الماس به طور وسیعی استفاده کند. وی با اشاره به بحران ساحل عاج افزود: اسرائیل عمیقاً معتقد به این است که نگذارد تجارت (الماس) منجر به کشمکش و خونریزی در اقصی نقاط جهان شود.
