پیمان آتلانتیک شمالی نسخه اولیه استراتژی جدید خود برای قرن 21 را به سفیران کشورهای عضو تحویل داد؛ استراتژیای که قرار است پس از بررسی آن توسط وزیران دفاع و امور خارجه به صورت نسخه تکمیل شده در نشست سران این پیمان در لیسبون و در ماه نوامبر به امضای اعضا رسد. در واقع در چند ماه گذشته کارشناسان سازمان پیمان آتلانتیک شمالی که به ریاست مادلین آلبرایت تشکیل شد، به بحث و ارائه پیشنهاد در خصوص استراتژیهای آتی این سازمان پرداخت پیشنهادهایی که در واقع هر چند هنوز به تصویب کلی سران اعضای ناتو نرسیده است اما میتواند دورنمایی از استراتژی آینده این سازمان را در تحولات سده 21 مشخصتر کند. به نظر میرسد ناتو میکوشد تا با بهرهبرداری از فرصتهایی که از پایان جنگ سرد و فروپاشی شوری بهوجود آمده است همچنان به روند رو به افزایش نفوذ و سیطره قلمرو خود در اروپای شرقی و مناطق بحران خیز جهانی ادامه دهد، این نگاه در هدف اعلام شده چرخش از سپر نظامی غربی در دوران جنگ سرد به امنیت بینالمللی برای قرن بیستویکم متجلی است.
گذشته از این به نظر میرسد ناتو علاوه بر اینکه در استراتژی جدید همچنان به تضمین امنیت برای اعضایش ادامه میدهد، به گونهای روزافزون توانایی مداخله و رویارویی با تهدیدات علیه اعضایش که در آن سوی مرزهای روی میدهد را دنبال کند؛ امری که در پرتو استراتژی جدید «بازدارندگی، پیشگیری و دفاع قابل تصور است. علاوه بر این لزوم ساختن سامانه دفاع ضدموشکی مختص ناتو آن هم از راه همکاری با روسیه، همکاری نزدیکتر با روسیه در مورد بحثهای خلع سلاح، دفاع ضدموشکی، مبارزه با دزدان دریایی و مبارزه با مواد مخدر نشان میدهد این سازمان در کنار سیاستهای گسترش به شرق خود میکوشد تا منافع حداقلی روسیه را نیز کماکان مورد نظر قرار دهد.
در طرح استراتژیک آینده ناتو، تأکید شده که ناتو به ارتشی آماده به خدمت و انعطافپذیر برای مقابله با خطرات و تهدیدات غیرمتعارفی چون تروریسم بینالمللی، نیازمند است این امر از نگاه منتقدان میتواند بهعنوان برعهده گرفتن نقش یک پلیس بینالمللی تفسیر شود؛ پلیسی که خواهد کوشید تا بردایره اعضای خود بیفزاید و با تداوم سیاست «درهای باز» ناتو برای گسترش ناتو کشورهایی نظیر گرجستان را در دایره شمول خود درآورد.
