سپیده آماده - شبکه نوظهور فارسیوان در آشفتهبازار رسانههای غربی فارسیزبان با دوبله و پخش سریالهای سطح پایین که مضامینی چون خیانت، بیبند و باری و بیعفتی در آن موج میزند، بنیان خانوادههای ایرانی را نشانه گرفته است.
به گزارش «جوان»، این سریالها سعی در قبحزدایی از رفتارهای غیراخلاقی در نهاد خانواده دارند.
این شبکه سریالهایی طولانیمدت و دنبالهدار از کشورهای آسیای جنوب شرقی، اروپا و امریکا با دوبلههای بسیار نازل پخش میکند و موضوع این سریالها حول محور ترویج خانوادههای بیسامان و لجامگسیخته، عادی جلوه دادن عدم تعهد در خانواده و بیاهمیت نشان دادن بنیان خانواده و روابط خانوادگی میگردد.
این شبکه متعلق به فردی به نام روبرت مرداک است، یهودی استرالیاییالاصلی که به سلطان شیطانی رسانهها معروف بوده و از صهیونیستهای با نفوذ دنیا است که از جمله فعالیتهایش در عرصه رسانه، رواج مسائل مستهجن در میان شبکهها و نشریات در سطح دنیا است.
با توجه به اینکه شبکه فارسیوان به دلیل پخش بسیار محدود آگهیهای بازرگانی، دارای اهمیت اقتصادی برای صاحبان این رسانه نبوده و ایجاد آن به دلیل یکسری اهداف از پیش تعیین شده است، در گفتوگو با کارشناسان به بررسی دلایل ایجاد این شبکه، اهداف و پیامدهای آن پرداخته شده است.
دکتر قرایی مقدم: رواج ابتذال از طریق سریالهای فارسیوان
دکتر امانالله قراییمقدم، جامعهشناس در این باره به «جوان» گفت: این شبکه را باید از چند منظر مورد بررسی قرار داد از جمله بعد اقتصادی آن که بر مبنای تبلیغات و درآمدزایی این شبکه است. بعد اجتماعی و فرهنگی آن نیز تأثیرات عمیقی بر ارزشها و هنجارهای فرهنگی پذیرفته شده، بهخصوص در نسل جوان و نوجوان دارد. این شبکه از طریق پخش فیلمهایی که در آن بیبندوباری و بیارزشی تشویق میشود، سعی در کمرنگ کردن ارزشها و هنجارهای نهادینه شده در نسل جوان ما دارد. این سریالها با رواج فرهنگهای مبتذل و مطرح کردن معیارهای سطح پایین برای جوانان چون عشقهای زودگذر و روابط لجامگسیخته سعی در مغزشویی جوانان دارد. این شبکه مانند گیاهی سمی در میان خانوادهها ریشه دوانده و ارزشهای خانوادگی را نشانه گرفته است.
دکتر ساعی: اختلال در نظام مصرف کالاهای فرهنگی
اختلال در نظام مصرف کالاهای فرهنگی باعث توجه مردم به رسانههای سمعی و بصری مانند تلویزیون و ماهواره میشود. به دلیل کاهش تفریحاتی چون طبیعتگردی و شرکت در میهمانیهای خانوادگی، مردم بیشتر وقت خود را روبهروی تلویزیون میگذرانند.
دکتر محمدحسین ساعی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات با اشاره به گسترش رسانههای تصویری در شهرها به «جوان» گفت: نبود آموزش صحیح در خصوص مصرف کالاهای فرهنگی چون کتاب و روزنامه باعث گسترش وسایل ارتباطی سمعی و بصری چون تلویزیون برای پر کردن اوقات فراغت شده است.
پشت پرده گسترش شبکههای فارسی زبان
وی در ادامه افزود: سیر تأسیس شبکههای فارسی زبان ماهواره از دهه 70 آغاز شد. در حال حاضر 50 تلویزیون فارسی وجود دارد که بیش از نیمی از این شبکهها در سه تا چهار سال اخیر ساخته شدهاند که به دلیل نوع تمرکز سیاستگذاریهای بینالمللی بر ایران است.
سابق بر این در اعلامیه دیپلماسی عمومی انگلستان که در سال 2004 صادر شد، تأکید بسیاری بر شبکههای عربزبان بود که این توجه به دلیل موضوع اشغال عراق توسط نیروهای امریکایی بود. در این اعلامیه نامی از شبکههای فارسی نبود.
در پنج سال اخیر شبکههای فارسی زبان ماهواره شبکههایی بسیار ضعیف با بودجههای محدود بودند که افرادی غیرحرفهای در آن فعالیت میکردند.
رخ داد تغییراتی در پنج سال اخیر باعث شد کشورها و سازمانهایی بزرگ وارد میدان شوند. ایجاد شبکه VOA فارسی از سوی امریکا که فقط به دو زبان فارسی و انگلیسی در کل دنیا برنامه پخش میکند خود نشانگر تمرکز بسیار زیاد به ایران برای دستیابی به اهداف و منافع مدنظر است. اضافه شدن BBC فارسی و در حال حاضر یورونیوز که خواستار راهاندازی شبکه فارسی است نیز در ادامه این روند است. گاه ایجاد این شبکهها به دلیل معیارهای اقتصادی است.
به طور مثال برای تلویزیونهای عربزبان حدود 300 میلیون مخاطب در کشورهای عربی وجود دارد اما با توجه به تعداد کم فارسیزبانان، وجود این تلویزیونها نمیتواند منوط به دلایل اقتصادی باشد. اهداف ساخت این شبکههای فارسی از دلایل اقتصادی فراتر رفته و موضوعات فرهنگی نقش غالب را برعهده دارد.
به جای نیروگاهها، خانوادهها را میزنند!
پس از سال 84 تصور جهانی در خصوص ایران به این گونه بود که مراکز استراتژیک و مردم در فرآیندی آرام به سمت حل شدن در نظام جهانی پیش میرود. در سال 84 با توجه به پررنگ شدن نگاه انقلابی مردم؛ قدرتها شروع به ساخت شبکههای جدید کردند. یکی از شعارهای این شبکهها هدف قرار دادن. فرهنگ و ارزشهای ایران به جای نیروگاههای آن است.
این شبکهها خواستار تزلزل در نظام اجتماعی ایران از طریق سست کردن پایههای فرهنگی هستند.
دکتر عباسی با اشاره به نظرسنجیها در این خصوص گفت: نظرسنجیها حاکی از این امر است که درصد بالایی از مردم تهران معتقد به اثرات منفی این شبکه بر عفت عمومی در سطح جامعه هستند.
بسیاری از بحرانهای اجتماعی و اخلاقی از نظر ما در سایر کشورها به عنوان مشکل و بحران مطرح نیستند. معیارهای اخلاقی کشور ایران به دلیل عفت عمومی و تاریخی در آن که سابقه سه هزار ساله دارد از بسیاری جوانب با سایر کشورها متفاوت است.
در تصاویر و مجسمههای ایران باستان حضور زنان و مردان با لباسهای بلند و پوشیده مانند عبا و لباده در مقابل تصاویر بدون پوشش در آثار باستانی باقیمانده در روم و مصر باستان نشاندهنده حضور حجاب و عفت در ادوار مختلف تاریخ ایران از باستان تا به امروز است. پوشش در ایران یک موضوع تاریخی است. همچنین ویل دورانت در کتاب تاریخ تمدن به وجود حجاب و عفاف در میان ایرانیان تأکید بسیار داشته است.
با توجه به این زمینه فرهنگی مبنی بر تعهد، پاکدامنی و وفاداری در زندگی زناشویی که بنیانهای ارزشی ما بر آن استوار است؛ شبکههایی مانند فارسیوان سعی در ایجاد تزلزل در نهاد خانواده دارند.
در این شبکهها خیانت، بیبند و باری، عدم تعهد و وفاداری با رنگ و لعابی تصنعی و فریبنده در لیست کالاهای فرهنگی خانوادهها قرار گرفته و سعی در ریشه دواندن در داخل خانهها دارد.
راهکارهای مقابله با فارسیوان و شبکههای همسو
دکتر ساعی درخصوص راهکارهای مقابله با این شبکه گفت: برای مقابله با چنین شبکههایی باید هوشمندانه وارد عمل شد. استفاده از کتاب و روزنامه به جای رسانههای سمعی و بصری میتواند یکی از راهها باشد. تشکیل شبکههای تخصصی ورزش، جوانان، فیلم، سریال، موسیقی و کودک با رعایت موازین اسلامی از طریق صدا و سیما باعث کمرنگ شدن برنامه این شبکهها خواهد شد. ما شاهد بودیم در ماه رمضان به دلیل سریالهای زیاد و متنوعی که صدا و سیما پخش کرد درصد تماشای فارسیوان کاهش بسیار یافته بود.
در سریالهای تلویزیون بهتر است موضوعاتی انسانیتر که در عین حال به حل مشکلات اجتماعی میپردازد، مورد نظر واقع شود و کمتر به موضوعاتی چون طلاق، قتل و خشونت پرداخته شود.
