شصت و پنجمین نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در حالی طبق برنامهریزی متداول در آخرین هفته شهریورماه آغاز به کار کرده است که با شروع نشست، سخنرانیهای رؤسا و مقامات عالی رتبه 192 کشور عضو سازمان ملل متحد در هفته اول مهرماه بر اهمیت و حساسیت آن افزوده میشود، خصوصاً اینکه در سالهای اخیر نشست، سخنرانیهای عمومی مجمع عمومی به محل طرح دیدگاههای متفاوت درباره باز تعریف نظم موجود بینالمللی تبدیل شده است، به عبارتی دیگر در سالهای اخیر طیفی متشکل از اکثریت اعضای سازمان ملل متحد که جمهوری اسلامی ایران پیشتاز آنهاست خواستار باز توزیع قدرت و ثروت در نظام بینالملل بر محور عدالت و معنویت و حقوق بشر هستند و بدین معنا ضمن مخالفت با وضع موجود خواستار تغییر آن هستند و در مقابل طیف اندکی از کشورهای قدرت محور خواستار حفظ وضع موجود بوده و معتقدند در مدیریت مسائل جهانی فقط آن دسته از کشورها میتوانند ایفای نقش کنند که هیئت مدیره فعلی جهانی تشخیص دهد. با وجود تلاش برای کم رنگ جلوه دادن نگاه طیف اکثریت اعضای سازمان ملل متحد از سوی گروه قدرت محور، سمت و سوی سخنرانی رؤسا و مقامات کشورهای حاضر در نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد نشان میدهد بیداری در گروه کشورهای در حال توسعه نه تنها به وجود آمده که هر روز در حال گسترش است. در چارچوب این خیزش کشورهای در حال توسعه ملاحظه میشود آنها در موضعگیریها، خود برخلاف تلاش کشورهای قدرت محور که صرفاً به دنبال در دستور کار قرار دادن اولویتهای خود در سازمان ملل متحد هستند به دنبال طرح چالشها و اولویتهای واقعی مردمان کره زمین هستند. البته کشورهای درحال توسعه ضمن به طرح برخی مسائل از سوی کشورهای توسعه یافته نظیر ضرورت مقابله با تروریسم یا احترام حقوق بشر بر این باورند با چنین مقولاتی بایستی به صورت ریشهای و نه ابزاری برخورد شود از طرف دیگر کشورهای در حال توسعه معتقدند در چارچوب اصل تخصیص توجه به مسائل و چالشهای جهانی صرفاً نبایستی روی چنین مباحثی متمرکز شد. آسیبی که زمانی کوفیعنان دبیر کل قبلی سازمان ملل متحد در پی اصرار بیش از حد مقامات امریکایی روی مسئله تروریسم نسبت به آن تذکر داد و خواستار توجه هم زمان به چالشهای اصلی بینالمللی شد. در واقع کشورهای در حال توسعه معتقدند همزمان با اهمیت دادن به مسئله مبارزه با تروریسم بایستی به موضوع مبارزه با فقر، حفظ محیط زیست و کاهش گازهای گلخانهای، ضرورت انهدام سلاحهای کشتار جمعی، احترام به ادیان الهی، افزایش قدرت مجمع عمومی سازمان ملل متحد و اصلاح ساختار سازمان ملل متحد نیز توجهی جدی صورت پذیرد. بدین ترتیب ملاحظه میشود که بین دغدغهها و اولویتهای کشورهای در حال توسعه با کشورهای ثروتمند هر چند اشتراکاتی وجود دارد اما لزوماً منطبق بر هم نیستند. با توجه به چنین تفاوتی در اولویتهای دو طیف از کشورهای عضو سازمان ملل متحد به نظر میرسد نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد فرصت مناسبی برای طرح مجدد و با صدای رساتر دغدغههای ملل در حال توسعه است تا درسایه تکرار و فریادها و صدای بلند آن بتوان نسبت به تغییر وضع موجود و عادلانهتر شدن مناسبات در معادلات بینالمللی امیدوارتر شد؛ موضوعی که در کنار سخنرانیها و فریاد رسا به اراده، مواضع مشترک و عملگرایی بیشتر کشورهای در حال توسعه به ویژه غیرمتعهدها برای پیگیری و عملیاتی شدن نیازمند است.
