پدرم میگفت:«تا وضو نگرفتهای نباید به قرآن دست بزنی! گناه داره!» و مادرم هر روز صبح قرآن مجید روی تاقچه را برمیداشت و چند آیه از آن را میخواند و میگفت:«حواست باشه، هیچ وقت نباید روی قرآن گرد و غبار بشینه.»
آن روزها فکر میکردم نزدیک شدن به این کتاب چقدر سخت است و شاید آموزش آن برایم غیرممکن. اما وقتی کمی بزرگتر شدم و روخوانی قرآن را آموختم، خیالم راحت شد و امروز من دغدغه بزرگتری دارم.
حالا که معنی این کتاب آسمانی را میدانم، چرا به دستوراتش عمل نمیکنم؟ چرا فقط میخوانم و میگذرم؟ چرا فقط در موردش حرف میزنم و حرف میزنیم و در عمل...!
شاید آن گرد و غبار روی دلهای ما نشسته که با وجود قرآن در کنارمان، اینچنین روزگار سخت میگذرانیم.
برای اینکه قرآن در زندگی ما تاثیرگذار باشد و حضور آن را لمس کنیم، چگونه با قرآن ارتباط برقرار کنیم و چه کاری باید انجام دهیم؟
قرآن کریم در برگیرنده هدایت و سعادت انسان در دنیا و آخرت و در تمام مراحل زندگی رهبر و راهنمای انسان به سوی کمال است. «این قرآن به راهی هدایت میکند که مستقیمترین راههاست...» کسانی که با قرآن مأنوسند به کمک قران حق را از باطل تشخیص میدهند.
قرآن کریم، انسان را به زندگی کردن با معیارها و ارزشهای انسانی و اسلام دعوت میکند، حضرت علی ـ (ع) ـ میفرماید: «هر کس قرآن را پیش روی خود قرار داد، رهبر و پیشوای او به بهشت خواهد بود وهر کس آن را به پشت سر افکند، طردکننده و سوق دهنده او به سوی جهنم خواهد بود».
قرآن مجید عامل صعود به سوی بهشت، مایه خرمی دلها، دریای بیکران معرفت و یگانه عامل توانگری است که عامل اصلی هدایتگر و تربیت کننده افراد و جوامع بشری به سوی کمال و نیل به ارزشهای اخلاقی و انسانی است.
چگونه میتوان با قرآن مجید انس پیدا کرد؟
پیامبر اکرم(ص) میفرماید: « بهترین شما کسی است که قرآن را بیاموزد و آن را به دیگران نیز یاد دهد».
حضرت امام صادق (ع)میفرماید: « کسی که قرآن بخواند، درحالی که جوان مؤمن است، قرآن با گوشت و خون او مخلوط شده و با فرشتگان بزرگوار و نیکو صفت همنشین میشود».
قاری قرآن باید با توجه به معانی قرآن، آن راتلاوت کند و در آیات تفکر واندیشه نماید و از آنها پند گیرد، چنان که حضرت علی(ع)میفرماید: «(پرهیزکاران) در شب به پا خاسته و قرآن را شمرده و با تدبر تلاوت میکنند، جان خویش را با آن محزون میسازند و دوای درد خود را از آن میگیرند، هرگاه به آیهای برسند که در آن تشویق باشد، با علاقه و امید به آن روی میآورند و روح و جانشان با شوق بسیار در آن ذخیره میشود و آن را همواره الگوی خود میسازند و هرگاه به آیهای برسند که در آن بیم باشد، گوشهای دل خود را برای شنیدن آن باز میکنند و صداهای ناله و برخورد زبانههای آتش در گوششان طنینانداز است.»
وعمل به قرآن؛ که پیامبر اکرم(ص) میفرماید: «چه بسیار کسانی که قرآن را تلاوت میکنند، در حالی که قرآن بر آنها لعن و نفرین میفرستد».
بنابراین، برای مأنوس شدن با قرآن، داشتن برنامهای منظم و روزانه برای قرائت و عمل به موارد و عوامل مذکور لازم است.
چرا قرآن کریم در بین ما مهجور است؟
حضرت علی (ع) درباره مهجوریت قرآن کریم میفرماید: «... حاملان قرآن آن را واگذاشته و حافظان قرآن آن را فراموش میکنند، پس در آن روزقرآن و پیروانش از میان مردم رانده و مهجور میگردند و هر دو غریبانه در یک راه ناشناخته سرگردانند و پناهگاهی میان مردم ندارند، پس قرآن و پیروانش در میان مردمند، ولی گویا حضور ندارند، با مردمند ولی از آنها بریدهاند؛ زیرا گمراهی و هدایت هرگز هماهنگ نشوند، گر چه کنار یکدیگر قرار گیرند، مردم در آن روز، درجدایی و تفرقه هم داستان و در اتحاد و یگانگی پراکندهاند، گویی آنان پیشوای قرآن بوده و قرآن پیشوای آنان نیست، پس از قرآن جز نامی نزدشان باقی نماند و آنان جز خطی را از قرآن نشناسند...»
حجت الاسلام ایازی قرآن پژوه و محقق، قرائت و فهم قرآن را از مهمترین راهکارهای ارتقای معرفت قرآنی در جامعه دانسته و تأکید میکنند: «نقش و اهمیت قرآن در زندگی انسان چندان مورد توجه نیست و همین امر مانعی برای ارتقای معرفت قرآنی و تدبر در این کتاب آسمانی است.»
وی در رابطه با راهکارهای ارتقای معرفت قرآنی در جامعه میگوید:« به منظور ارتقای معرفت قرآنی در جامعه مقدماتی مورد نیاز است که یکی از آنها قرائت درست قرآن توسط افراد است. قدم بعدی در ارتقای این معرفت درک قرآن از طریق ترجمه و تفسیر است. در این زمینه فرد باید به ترجمههای مختلف مراجعه کرده و تفاسیری را بخواند که با زبان امروز نوشته شده تا مسائلی را که به آن نیاز دارد و در جستوجوی آن هستند را یافته و پاسخ خود را بگیرد.»
حجت الاسلام ایازی تصریح میکند:«ارتقای معرفت قرآنی در فرد و جامعه نیازمند انس همیشگی با ابعاد مختلف قرآن است و با اشاره به دستورات و تعالیم دینی اسلام میگوید: «انسان باید انس با قرآن داشته و براساس آنچه در روایات آمده، پس از نماز صبح یا پیش از خواب قرآن بخواند و این قرائت قرآن باید با تدبر و توجه همراه باشد.»
این محقق و قرآن پژوه یادآورمی شود: «انس با قرآن راهی برای ارتباط با این کتاب و آشنایی با معارف آن است. وقتی این آشنایی صورت گرفت، زمینههای معرفت هم فراهم میشود.
معرفت کمال پذیر است و انس بیشتر با قرآن معرفت بیشتر نسبت به این کتاب آسمانی را به دنبال خواهد داشت و به طبع در پی آن زمینههای معرفت و شناخت فراهم میشود.»
وی در رابطه با عمده ضعف جامعه ما در رابطه با معرفت قرآنی عدم شناخت و شناسایی قرآن را مورد اشاره قرار داده و میگوید: «اهمیت و تأثیر قرآن در زندگی انسان به قدر کافی مورد توجه نبوده است. از سوی پیامبر این کتاب به بحرالعمیق تعبیر شده که معارف بسیاری دارد و انسان باید با این معارف آشنا شود.اگر برای آشنایی و پی بردن به اهمیت آن اقدامی انجام ندهیم در آن هنگام قرآن به چشمهای تبدیل میشود که فرد در کنار آن نشسته اما از گوارایی و سیراب کنندگی آن بی اطلاع است.»
