
محمدصادق زمانی - تئاترهای خیابانی با سوژههای نابهنجار بددهنی، خودنمایی، مزاحمت و زورگیری سبب ایجاد کدورتخاطر شهروندان و نگرانی آنها شده است.
به گزارش «جوان»، تئاتر خیابانی یک اصطلاح هنری و یکی از سبکهای تئاتر است که در خیابان، برای عموم مردم و بر پایه مسائل روزمره اجرا میشود.
این اصطلاح دو واژهای بر شکل رسمی تئاتر دلالت نمیکند. در واقع، تئاتر خیابانی- به معنای هنری و حرفهای آن- زمانی رونمایی میشود که یک نویسنده، متن آن را نوشته باشد، یک کارگردان آن را هدایت و فربه کند و یک گروه از بازیگران، آن را به اجرا درآورند. اما منظور این گزارش از تئاتر خیابانی، یک گزارش هنری نیست؛ بلکه مقصود، یک گزارش اجتماعی است که کوچکترین نشانهای از هنر اصیل و اخلاق هنری در سوژه آن دیده نمیشود.
برخی از شهروندان با انجام رفتارهای غیرعادی و نابهنجار، نقشآفرینان و کارگردانان اصلی تئاترهای خیابانی در سطح شهرها به ویژه تهران هستند. برای خلق یک تئاتر خیابانی، تنها کافی است که خودرویی به خودروی دیگر برخورد کند؛ اینجاست که نمایش آغاز میشود: فردی که در این تصادف، مقصر نیست با ژستی عصبی از خودروی خود پیاده میشود و در دیالوگاش، رکیک ترین فحشها را نثار راننده مقصر میکند! شخص مقصر هم برای آنکه در برابر نقشآفرینی نابهنجار طرف مقابل کم نیاورد، رفتاری مشابه را از خود بروز میدهد. رهگذران و سرنشینان سایر وسایل نقلیه، برای دیدن این تئاتر خیابانی دور این دو بازیگر حلقه بسته و با حرص و ولع به تماشای ماوقع میپردازند. ترافیک شدیدی ایجاد میشود. خودروهایی که عقبتر از محل برگزاری این تئاتر هستند و ترافیک آنها را کلافه کرده است دست هایشان را بر بوق ماشین فشار میدهند.
با گلاویز شدن کاراکترهای اجرای تئاتر، نمایش جذابتر میشود، زیرا بخشهای اکشن و درگیریهای فیزیکی در نمایش و فیلم همواره از بخشهای مورد علاقه تماشاگران به شمار میرود. تماشاچیان ترجیح میدهند از ورود به کانون نمایش به عنوان «میانجی و صلح دهنده» بپرهیزند؛ زیرا جذابیت یک نمایش به رئالیستی و واقعی بودن آن است! استدلال آنها برای نپذیرفتن نقش «میانجی» در تئاترهای خیابانی این است که «میانجی اگر زخمی و یا کشته شود دیه ندارد». بازیگران این نمایشها، برای جذابیت بخشی بهتئاتر و تحریک تماشاچیان به دنبال کردن ادامه نمایش، خود را در استفاده از چاقو، قمه، چوب، زنجیر و سایر سلاحها آزاد میدانند.
اما تئاتر خیابانی تنها با تصادف کلید نمیخورد. گروهی دیگر از شهروندان- خودروسوار و موتورسوار- علاقه وافری به دید زدن خودروها و یا موتورهای بغل دستی به ویژه در ترافیکها و پشت چراغهای قرمز دارند. علاقه وافر این افراد برای دید زدن زمانی وافرتر میشود که در خودرو و یا بر موتور بغل دستی، خانم، دختر و یا خانمها و دخترهایی سوار باشند! نگاه کردن و دید زدن این افراد همان و واکنش طرف مقابل همان! باز هم تئاتر خیابانی شروع میشود. مزاحمتهای خیابانی برای بانوان و دخترها، سرقت و زورگیری نیز از دیگر مواردی هستند که یک تئاتر خیابانی را خلق میکنند.
اما نکته جالب توجه شاید این باشد که معمولاً در تئاترهای خیابانی، افرادی که قرار است نقش پلیس را بازی کنند یا هیچگاه به زمان اجرای تئاتر نمیرسند و یا اگر هم برسند در پایان نمایش میرسند!