یک وبسایت اینترنتی به نام ویکی لیکز (WIKI LEAKS) روز یکشنبه در اقدامی بیسابقه بیش از 91 هزار سند درباره جزئیات عملیات نظامی امریکا در افغانستان طی سالهای 2004 تا 2009 را منتشر کرد، افشای این میزان سند در تاریخ امریکا بیسابقه است.
به گزارش «جوان»، ویکی لیکز یک سازمان بینالمللی مستقر در سوئد است که از سال 2007 از طریق یک پایگاه اینترنتی فعالیتهای خود را علنی کرد و برخی اوقات اسنادطبقهبندی شده دولتها را منتشر میکند. این پایگاه اینترنتی روز یکشنبه در اقدامی بیسابقه بیش از 91 هزار سند از جزئیات گزارشهای پنتاگون و برخی دیگر از نهادهای اطلاعاتی امریکا در جنگ افغانستان طی سالهای 2004 تا 2009 را منتشر کرد که سر و صدای زیادی به پا کرده است.
اسناد منتشر شده چند محور اصلی و مهم دارد که باعث شده تاکنون مقامهای امریکا، دولت پاکستان، افغانستان و لهستان به آن واکنش نشان دهند ولی احتمالاً برخی دولتهای دیگر نیز مجبور باشند به محتوای آن واکنش نشان دهند.
طالبان موشکهای حرارتی دارد؛
اسنادی که توسط پایگاه ویکیلیکز منتشر شده، تأیید میکند که طالبان موشکهای حرارتی در اختیار داشته و به وسیله آنها بالگردهای امریکایی را ساقط میکند. این در حالی است که مقامهای امریکایی تاکنون از دستیابی طالبان به این توانایی امتناع کردهاند، به عنوان نمونه در ماه مه 2007 یک بالگرد شنوک امریکایی در اثر شلیک یک موشک در هلمند افغانستان سقوط کرد و همه سرنشینان امریکایی آن کشته شدند. امریکاییها آن موقع ادعا کردند که این حادثه در اثر شلیک تصادفی اتفاق افتاده است ولی اسناد منتشر شده توسط ویکی لیکز نشان میدهد که طالبان با استفاده از موشکهای حرارتی این اقدام را انجام داده است.
این سند میگوید: براساس اطلاعات مربوط به نحوه پرتاب، میزان پرتاب و میزان قدرت جسم پرتاب شده، این موشک از آر.پی.جی بزرگتر بوده و احتمالاً یک موشک زمین به هواست.
دستگاه اطلاعاتی پاکستان (iSi) به طالبان کمک میکند
بخشی از اسناد منتشر شده نشان میدهد که iSi پاکستان، طالبان را علیه هند تسلیح میکرده است و البته هندیها نیز از این موضوع مطلع بودهاند.
به طور مثال یکی از این اسناد نشان میدهد که دستگاه اطلاعاتی پاکستان iSi 15 هزار دلار برای کشتن برخی مقاطعهکاران هندی در افغانستان پول داده است.
یک سند دیگر نیز فاش میکند که ژنرال اشفق کیانی فرمانده ارتش پاکستان دستور حمله به سفارت هند و افغانستان را صادر کرده بود.
جنایات جنگی در افغانستان
یکی از مناقشهبرانگیزترین چیزهایی که احتمالاً دولت امریکا را با چالش مواجه خواهد کرد، این است که برخی از 91 هزار سند منتشر شده نشان میدهد که سربازان امریکایی در افغانستان مرتکب جنایت جنگی شدهاند ولی ارتش امریکا این موضوع را مخفی نگه داشته است. جولیان اسنج، مؤسس ویکیلیکز گفته است که جنایات جنگی در افغانستان در داخل اسناد منتشر شده پوشیده نگه داشته شده است. اسنج گفته است هزاران سند وجود دارند که نشان دهنده جنایات جنگی است و دولت امریکا به جای انتقاد از او باید برای تحت تعقیب قراردادن سربازان خود استفاده کند. براساس گزارش گاردین، اسناد ویکی لیکز در 144 مورد نشان دهنده حمله به غیر نظامیان افغانستان است. در یک مورد در سال 2007 سربازان امریکا فقط به این دلیل که به آنها شلیک شده 19 غیر نظامی غیر مسلح را در شهر جلالآباد کشته و 50 نفر را زخمی کردهاند.
واکنشها
واشنگتن افشای این اطلاعات محرمانه را محکوم و اعلام کرده است که چنین اقدامی امنیت ملی امریکا را تهدید میکند. رابرت گیبز، سخنگوی کاخ سفید، دوشنبه سعی کرد با بیاهمیتخواندن این اسناد بر این افتضاح اطلاعاتی سرپوش بگذارد و در همین رابطه گفت: «این اسناد هیچ چیز جدیدی در مورد ماهیت جنگ افغانستان را آشکار نمیکند.»
ولی پنتاگون اعلام کرده که محاسبه تقریبی اثرات افشای بیش از 90 هزار سند محرمانه ارتش امریکا از عملیات پنهان نظامی این کشور در افغانستان، هفتهها به طول خواهد انجامید. وزارت دفاع امریکا در نظر دارد تا با پیگیری این موضوع از بیخطر بودن اطلاعات افشا شده برای جان نظامیان ایالات متحده و ناتو اطمینان حاصل کند. پنتاگون اعلام کرده است که هماکنون در حال تلاش برای کشف منبع این افشاگری است که یکی از بزرگترین افشاگریهای اطلاعات محرمانه در تاریخ امریکا محسوب میشود.
سرهنگ لپن، سخنگوی پنتاگون در همین خصوص گفت: «ممکن است روزها یا هفتهها طول بکشد تا بتوان این اسناد که خاطرات جنگ افغانستان نامیده شدهاند را ارزیابی کرد.» همچنین به اعتقاد برخی تحلیلگران افشای این اطلاعات محرمانه ممکن است به تلاشهای کاخ سفید برای جلب حمایتهای بیشتر در جنگ افغانستان آسیب وارد کند.
پاکستان نیز با محکومکردن این اقدام، این اسناد را ناموثق خوانده است. حامد کرزای رئیسجمهور افغانستان، در پی انتشار این اسناد اعلام کرد که این خبر او را شوکه کرده است. دفتر وی نیز تأکید کرد که این اسناد به وضوح بر موضع افغانستان بر اینکه پیروزی بر تروریسم نه با حمله به روستاها بلکه با هدف قراردادن پناهگاهها و منابع مالی و ایدئولوژیک شبهنظامیان محقق میشود، صحه میگذارد. رادوسلاو سیکورسکی، وزیر خارجه لهستان از انتشار اسناد محرمانه جنگ در افغانستان ابراز تاسف کرد و آن را برای جان سربازان این کشور در خاک افغانستان خطرناک دانست
ایران و اسناد ویکی لیکز
برخی از 91 هزار سند افشا شده دستگاههای اطلاعاتی امریکا اشارههایی هم به ایران شده از جمله اینکه در آنها ادعا میشود که ایران با استفاده از طالبان یک جنگ اطلاعاتی محرمانه علیه امریکا به راه انداخته است. در یک مورد ادعا شده که ایران در سال 2005 به یک گروه 7 نفره از رهبران طالبان برای کشتن هر یک از سربازان افغان 1700 دلار و برای کشتن هر یک مقام افغان 3500 دلار در نظر گرفته است.
یکی دیگر از این گزارشها ادعا میکنند که دستگاه اطلاعاتی ایران بیش از 200 هزار دلار برای کمک به گلبدین حکمتیار در افغانستان خرج کردهاست. این اتهامات در حالی در گزارشهای اطلاعاتی امریکا تکرار شده که ایران بارها بیثبات سازی افغانستان را رد کرده است
