علی شیرین
اشاره:
سید اسماعیل اشرفی نیا کارشناس فرهنگی و هنری سازمان بسیج هنرمندان و مدیر امور انجمنهای ادبی و هنری این سازمان، در سالهای دفاع مقدس فعالیتهای هنری خود را آغاز و با حضور در عرصههای مختلف و نهادهای انقلابی به کسب تجربه پرداخت. مدیریت سازمان بسیج هنرمندان استان چهارمحال و بختیاری به مدت سه سال و تلاش و تکاپو در رشتههای عکاسی، خوشنویسی و تصویربرداری جمله از تجربیات هنر وی است.
سالهای پیش که معاونت فرهنگی پرورشی در ساختار بسیج وظیفه ساماندهی وتق و فتق امور فرهنگی و هنری در سطح بسیج را بر عهده داشت این نیرو مبادرت به تشکیل انجمنهای ادبی و هنری هفتگانه کرد که وظیفه آموزش و پرورش استعدادها، برگزاری مسابقات و جشنوارهها را بر عهده داشتند و میرفت تا تغییرات عمدهای در این عرصه روی دهد. اما با تغییر و تحولات ساختاری سپاه و بسیج در سالهای بعد و وقفهای را در این زمینه ایجاد کرد و این انجمنها تا مرز تعطیلی پیش رفتند.
انجمنهای ادبی و هنری پس از این تغیر و تحولات حدود سه سال بود که فعالیت خاصی نداشتند اما این انجمنها در دوره جدید با تشکیل سازمان بسیج هنرمندان به این سازمان متصل شدند و بالطبع 7 انجمن مرکزی در رشتههای: نمایش، ادبیات داستانی، موسیقی، هنرهای تجسمی شعر، فیلم و خوشنویسی باز تولید و دوباره احیاء شد. در ادامه گفتوگوی ما را با اشرفینیا که پیرامون تغییر و تحولات فعالیتهای فرهنگی و هنری بسیج و جشنوارهها انجام شده میخوانید.
با تعلیلی چند ساله انجمنها بالطبع جشنوارههای ادبی و هنری بسیج هم برگزار نشده و مخاطبان تا به امروز چشم انتظارند و چشمانتظاری هم که اصلاً خوب نیست؟!
بله! پس از سه سال تعطیلی جشنوارهها به دلیل تغییرات و جابهجاییها موجب تأخیر برگزاری جشنوارههای شعر، داستان و تئاتر به مدت 3 تا 4 شد.
بالاخره سرنوشت این جشنوارهها به کجا میانجامد؟
جشنواره ادبیات داستانی امسال بعد از 3 سال تأخیر امسال با دبیری امیرحسین فردی دوره ششماش برگزار خواهد شد.
جشنواره شعر پارسال به شکل جنبی در کنار کنگره شهدای همدان برگزار شد و جشنواره تخصصی آن در سال 90 برگزار خواهد شد.
همچنین نهمین جشنواره تئاتر بسیج نیمه دوم آذرماه امسال برگزار خواهد شد.
در بحث تغییرات انجمن وضعیت اعضای شوراها و ورود نیروهای جوان به کجا رسیده است؟
ما همچنان از هنرمندان و شخصیتهای هنری سابق که عضو بودند دعوت کردیم که به میدان بیایند.
انجمن تئاتر با حضور آقایان دکتر خبری، حسین مسافر آستانه پارسایی و دکتر سرهنگی که از جمله نیروهای حرفهای تئاتر کشور هستند دوباره آغاز به کار کرده همچنین در دوره جدید دو عضو جدید از منتخبان استانی هم به شورای انجمن میپیوندند.
در رشتههای شعر و ادبیات داستانی اقدام از یک نویسندگان و شاعران عضو هستند؟
در انجمن ادبیات داستانی بسیج چهره هایی مثل دکتر مجتبی رحماندوست، امیر حسین فردی،خانم یزدان پناه و رضا رسولی حضور دارند علاوه بر این دو منتخب استانی هم اضافه خواهند شد. انجمن شعر هم یکی از انجمنهای فعال و پرمخاطب بسیج است که دبیری آن برعهده خلیل عمرانی و جواد محقق، مصطفی علیپور از اعضای آن هستند.
جشنواره تئاتر بسیج دوره فطرت طولانی را پس از دوره هشتم طی کرده است چرا تعطیلی این جشنواره طولانی شد.؟
امسال ما پس از پنج سال تعطیلی این جشنواره را برگزار میکنیم. علت این فترت هم همانطور که عرض کردم تغییر و تحولات ساختاری و تشکیل بوده است.
انجمنهای تئاتر هم اکنون در چه وضعیتی بهسر میبرند و چه فعالیتهایی را در زمینه هنری دنبال میکنند؟
هماکنون این انجمنها در 27 استان تشکیل شده و به طور جدی فعال هستند و مهمترین رویکردهای آنها آموزش هنرورزان، پژوهش و تهیه متون،تحلیل و نقد تولیدات تئاتری و برپایی کارگاههای آموزشی و ارتقاء سطح هنری اعضا است.
جشنواره تئاتر امسال چه مشخصه یا مشخصههایی دارد؟
هماکنون در حال جمعبندی گروهها هستیم اما مهمترین مشخصه ایجاد فضایی بازتر برای فعالیت گروهاست و در واقع دایره بسیج را بر اساس فرمایشات مقام معظم رهبری مبنی«بر دفع حداقلی و جذب حداکثر» دیدهایم.
این دایره چگونه بازتر خواهد شد در معیارهای هنری یا شرایط ورود گروهها...؟
سابق بر این عضویت بسیجی و سازمانیافته بودن گروههای تئاتری در پایگاههای اقشار بسیج جزو شرایط حضور در این جشنواره بود ولی در این دوره صرفاً حضور در بسیج هنرمندان، سابقه هنری و نداشتن عناد با نظام شرط ورود به جشنواره است.
مرحله استانی جشنواره کی اجرا خواهد شد؟
در استانها ستاد جشنواره تشکیل و حداکثر تا پایان مهرماه گروههای برتر به مرحله کشوری معرفی خواهند شد.
چند گروه از هر استان مجوز ورود راهیانی به مرحله کشوری را دارند؟
از هر استان تنها دو گروه باید انتخاب و معرفی شود
آثار بازبینی مجدد خواهد شد و سپس از یک غربال مجدد 15 گروه حایز ورود به مرحله کشوری شناخته خواهند شد.البته ما از بقیه گروهها هم حمایت و تقدیر خواهیم کرد.
تقدیر و کمکهای شما چگونه خواهد بود؟
کمکهای نقدی ما ضمن اینکه به همه گروهها اختصاص مییابد برای برخی از گروهها نیز قابلیت نمایش و به صحنه رفتن آثارشان را در استانهای مربوطه فراهم میکنیم.
حذف 15گروه در مرحله ورود به کشور چقدر با اصول برگزاری جشنوارههای حرفهای تناسب دارد؟
اگر به سایر جشنوارههای باسابقه هم نگاه کنید خواهید دید همین اتفاق میافتد در سطح استانی ممکن است به سه گروه جایزه بدهند.
در جشنواره تئاتر فجر هم 10 تا 15 گروه میتوانند در بخش مسابقه شرکت کنند یا حایز شرایط حضور شوند عین این اتفاق در جشنواره بسیج هم میافتد. البته حتی ممکن است هر دو گروه منتخب یک استان حذف شوند...
سطح حرفهای و کیفی جشنواره تئاتر بسیج را چگونه میبینید؟
کسانی که با مادر جشنواره و ستاد مرکزی همکاری دارد افرادی حرفهای و در سطح ملی فعال هستند و شناخته شده هستند و سطحشان نازل نیستند.
لذا ما به دوستان بسیجیمان عرض میکنیم کار را حرفهای و بزرگ ببنید. کار را ملی ببنید!
بازخورد و باز تولید نیروهای حرفهای و تئاتری را در ورای برگزاری اینگونه جشنوارهها چگونه میبینید و چقدر تأثیرگذار؟!
اینکه بگوییم این جشنواره نمود نداشته است کملطفی است. همین الان تئاتر«خداحافظی، نکردی» در تالار چهار سو از آقای آذرنگ روی صحنه است.
ایشان در شورای جشنواره تئاتر بسیج عضو بوده است داوری کرده و این کار محصول همین جشنوارهها است.
یا اثر«خورشید کاروان» که 10 سال روی صحنه میرود محصول همین جشنواره هاست. این آدم بسیجی هستند و بسیاری از کارهای آنها فکر اولیهاش در بسیج و محافل فکری و هنری بسیج نضخ میگیرد و تولید میشود ضمن اینکه آثار هنری متعهدمتولیان زیادی دارد. بسیاری از بچههای شورای تئاتر بسیج به سایر نهادها رفته و تشکیل هنری و نمایشی تشکیل دادهاند.
ما خیلی زیاد به دنبال تابلوی بسیج نیستیم بلکه به دنبال تولید هنر فاخه، ارزشی و معنا گرا هستیم.
حمایتهای شما پس از معرفی گروههای برتر چگونه ادامه مییابد؟
برنامهای را که در بسیج هنرمندان داریم حمایت از تولیدات هنری منهای جشنوارههاست.
ما از کارهای فاخر غیر جشنوارهای حمایت میکنیم.
مثلاً اگر متن نمایشی خوبی به دستمان برسد، این اثر را پس از بررسی در شورای حمایت در صورتی که تصویب شود جهت اخذ مجوز و چاپ اثر و توزیع آن اقدام خواهیم کرد. البته این اقدامات اگر تداوم داشته باشد میتواند در رشد و اعتلای هنر بسیج مؤثر باشد.
حمایتها به چه شکل و نحوهای خواهد بود؟
چون عرصهها مختلف است رقم و عدد خاصی در دست نیست، اما در مجموع ما عرصههای مختلف فیلم، نقاشی، تئاتر و چاپ آثار حمایت میکنیم. امسال یکی از اصلیترین برنامههای ما حمایت از آثار هنرمندان است.
بانک اطلاعاتی از هنرمندان بسیجی در دست دارید؟
از دو سال قبل کارشناسایی هنرمندان، اماکن، گروهها و نهادهای هنری را آغاز کردهایم و هنوز این کار ادامه دارد حتی یکی از کارهای ما شناسایی سمنهای هنری یا NGOها است. اطلاعات اولیه هنرمندان را در سه سطح حرفهای، نیمه حرفهای و مبتدی سطحبندی کردهایم.
با اینها از طریق تلفن، پیامک مرتبط میشویم و همکاری داریم.
فرهنگ و هنر بسیج در ذیل هنر پایداری است یا مستقل است؟
فرهنگ بسیج عامتر است ما چون به حوزههای دینی، اخلاقی و سیاسی هم میپردازیم یکی از حوزههای بسیج دفاع مقدس است که ادبیات پایداری نام گرفته است.
هنر بسیج و ادبیات بسیج میتواند برای خود هویت مستقلی احراز کند؟
نباید بیاییم قالبی را درست کنیم که آنقدر تخصصی بشود که دسترسی دیگران به آن سخت بشود. ما دنبال این نیستیم که این هنر را محدود کنیم.
بسیج عام است. اینجا بسیجی هنرمند است که نقشآفرینی میکند. امروز بسیجی هنرمند است که دل در گوره اعتقاداتاش دارد جایی که ما میگوییم هنرمند بسیجی در همه حوزهها حرف برای گفتن دارد یکی از آن حوزه اخلاق، سیاست، شهادت و دین است لذا اگر به این تعریف توجه کنیم محدود خواهیم شد.
به هر حال هنر بسیجی دارای وجوه ممیزهای است؟
جملهای از حضرت آقا عرض کنم ایشان میفرمایند: بسیجی یعنی کسی که در هر لحظه و هر عرصهای که مورد نیاز اسلام، قرآن و نظام باشد حاضر است» حالا این عرصه میتواند هنر، اقتصاد، شعر و یا دفاع مقدس باشد. هر کسی که با احساس مسؤلیت نیست به نظام، اسلام و انقلاب کار هنری انجام بدهد دارای هنر بسیجی و یک هنرمند بسیجی است.
