بی شک از بزرگترین دغدغههای هر کشوری اعم از مسئولان و مردم پس از وقوع هر بلای طبیعی و غیرطبیعی بازسازی کشور و به حداقل رساندن سختیها و مشقتهای بلایا برای مردم میباشد و این بازسازی که با همت همه مردم و مسؤولان و با برنامه ریزی دقیق و بهره گیری از همه توانمندیهای موجود در کشور صورت میگیرد، نشان از توانمندی آن کشور در نزد جهانیان است.
استکبار جهانی پس از ناامیدی در جنگ تحمیلی به ایران با سازماندهی همه امکانات خود (تحریم ایران اسلامی، تفرقه بین مردم و مسؤولان و تأخیر در روند بازسازی و. . . ) میدان جنگ دیگری را گشوده است و با تبلیغ ناکارآمدی نظام اسلامی ایران سعی دارد به مردم مؤمن این مرز و بوم القا کند که ایران اسلامی در این زمینه قطعاً بدون کمک استکبار قادر به بازسازی ایران اسلامی نخواهد بود.
رهبر فرزانه انقلاب اسلامی در مقطع کنونی با بیان اینکه سازندگی، یک مجاهدت است، یک جهاد فی سبیل الله است. هر کس که در این مجاهدت شرکت کند، جهاد کرده است. میفرمایند: امروز جهاد بزرگ ملت ایران در هر جا که هستند، این است که سعی کنند این کشور را- همانطور که اسلام و قرآن گفته است- با عزت و به کمال معنای آبادی و عمران بسازند.
بسیج سازندگی در 17 اردیبهشت 1379 با فرمان مقام معظم رهبری برای پربار ساختن اوقات فراغت جوانان در جهت سازندگی کشور، آغاز به کار کرد و تا کنون ثمرات مثبت بسیاری از این درخت بارور انقلاب حاصل شده است.
به سراغ سرهنگ ناصر فصیح جانشین سازمان بسیج سازندگی کشور رفتیم و ایشان در یک گفت و گوی صمیمانه به تشریح و تبیین اهداف بسیج سازندگی در سال 89 پرداختند که در پی میآید.
* * *
- با توجه به فرمایش مقام معظم رهبری و نامگذاری سال 89 تحت عنوان سال همت مضاعف و کار مضاعف، امسال در بسیج سازندگی شاهد چه اقداماتی خواهیم بود؟
در خصوص اولویتهای بسیج سازندگی در سال 89، برنامه اصلی ما پیگیری اهداف تعریف شده برای سازمان بسیج سازندگی است. بسیج سازندگی اقدامات خود را در اجرایی کردن سه اولویت ذیل به صورت جهت دار و برنامه ریزی شده در سالهای گذشته نیز دنبال کرده است، این سه اولویت عبارتند از:
اولویت اول بسیج غنی سازی اوقات فراغت جوانان تعیین شده است و بیش از 70 درصد از توانمندی ردههای مختلف بسیج الخصوص بسیج سازندگی پیگیری همین اولویت است.
اولویت دوم ما در خصوص محرومیت زدایی و کمک به دولت در این راستاست.
و سومین اولویت ما ایجاد زمینه اشتغال و کار آفرینی است.
تفاوت برنامههای سال 1389 بسیج سازندگی نسبت به سالهای گذشته، گسترده سازی و منطقه ای کردن سازماندهی جوانان فعال در طرحهای بسیج سازندگی است، بدین مضمون که دیگر لازم نباشد سازماندهی نیروهای فعال از شهر و شهرستان انجام شود و با توانمند سازی نیروها، فعالیتهای بسیج سازندگی را به سطح روستاها و محلات بکشانیم.
- این گسترده سازی فعالیتها و رسیدن به سطح محلات به چه منظوری انجام میشود؟
در سالهای گذشته نیروهای فعال در طرحهای سازندگی عمدتاً از شهرستانها به روستاها جهت انجام فعالیتهای سازندگی، فرهنگی و آموزشی اعزام میشدند، امسال با اجرای این طرح و گسترده سازی فعالیتها عزم ما بر تمرکز زدایی و بومیسازی نیروهاست، بدین معنی که نیروهای ما از شهرستان به سمت روستا حرکت نکنند و از نیروهای بومی روستا نیز در این فعالیتها استفاده شود، در سالهای گذشته بعضاً نیروها از شهرستانها به سمت روستاها یا محلات بخشهای نیازمند و محروم اعزام یا از شهرستانهای مجاور نیروی داوطلب برای سازندگی اعزام میشد، قصد ما اینست که امسال بیشتر در زمینه نیروهای متخصص این جابه جایی بین استانی یا منطقه ای انجام شود.
بسیج سازندگی در راستای کمک به دولت و محرومیت زدایی چه اقداماتی در دست انجام دارد؟
فعالیتهای محرومیت زدایی بسیج سازندگی به عنوان همیار دولت، با استفاده از توانمندی متخصصین و نیروی کار جوانان عضو و حتی غیر عضو علاقهمند از طریق انجام فعالیتهای فرهنگی، ساخت مدارس، احیای مساجد، ساخت و تجهیز درمانگاهها و خانههای بهداشت در مناطق محروم انجام میگرفته است، امسال قصد داریم نوع فعالیتهای نیروها را نیز گسترش دهیم و با ایجاد زمینههای بیشتر و وارد کردن طیف وسیعتری از نیروهای درگیر در سازندگی سلایق و اندیشههای نو را نیز چاشنی کار سازندگی کنیم و از این طریق فرصتهای شغلی تازه و زمینههای جدی برای محرومیت زدایی و اشتغالزایی پدید آوریم و برای تعداد بیشتری از جوانان علاقهمند زمینه حضور فراهم آوریم.
با توجه به مشکلات روز جامعه از جمله مهاجرت خیل عظیمی از روستاییان به شهرها در سالهای گذشته، بسیج سازندگی چه اقداماتی میتواند انجام دهد تا این جریان کند و متوقف شود؟
در زمینه کاهش زمینه مهاجرت به شهرها، این مطلب یکی از اولویتهای اصلی دولت است و خود دولت در حال پیگیری زمینه سازی اشتغال، تهیه امکانات رفاهی و توزیع تسهیلات و ثروت در سطح روستاهاست. وظیفه ذاتی بسیج سازندگی، ساماندهی به وضع اشتغال در روستاها یا جلوگیری از مهاجرت به شهرها نیست اما با توجه به اولویت اول ما در بسیج سازندگی که کمک به پرکردن اوقات فراغت جوانان است، خود به خود زمینه اشتغال روستاییان نیز فراهم شده و تحت تأثیر محرومیت زدایی از روستاها، خودبه خود یکی از دلایل اصلی مهاجرت روستاییان به شهر از جمله نبود امکانات اولیه و تکمیلی مرتفع شده و به مرور زمان اثر این فعالیتها در عدم مهاجرت از روستا به شهر نیز مشهود خواهد شد.
همکاری شما و نهادهای دولتی در زمینه محرومیت زدایی به چه صورتی است؟
یکی از محورهای فعالیت ما در سال 89 پیگیری فعالیتهای محرومیت زدایی و سازندگی از دستگاههای دولتی است، این پیگیریها بدین صورت است که اگر نواقصی در سطح خرد یعنی حتی در سطح محلات هم اگر موجود است، بسیج سازندگی تا آنجا که امکانات و توانمندیهایش اجازه میدهد اقدام به رفع این کمبودها میکند و در صورت ناتوانی، بسیج سازندگی میتواند پیگیر مطالبات خرد مردم باشد، مثلاً یکسری کمبودها در سطح محلات و روستاها وجود دارد که از دید دولت یا پنهان میماند یا در سطح سیاستگذاری کلان و ملی تعریفی برای آن نشده است، اما برای اهالی یک روستا یا محله حیاتی و قابل توجه است؛ بسیج سازندگی با توجه به جمع بندیها و کارشناسی مسائل در سالهای گذشته و ریشه یابی آنها با پیگیری مطالبات مردم و روستاییان در نقاط محروم و دور افتاده، از دولت و دستگاههای اجرایی میتواند به آبادانی و محرومیت زدایی کمک کند و این خود به نوعی جلوی مهاجرت روستاییان به شهرها را میگیرد.
در حوادث اخیر دیدیم که جریان فتنه در جامعه اقدام به یار گیری از میان جوانان میکرد، بسیج سازندگی چه اقدام مثبتی میتواند در مقابله با جنگ نرم دشمنان نظام انجام دهد؟
آنچه تحت عنوان مبارزه با تهاجم فرهنگی و شبیخون فرهنگی و مقابله با جنگ نرم که جزو وظایف ذاتی بسیج نیز هست و در مأموریت کلان سپاه به عهده بسیج سپرده شده است، عمق بخشی به نظام و مقابله با جریان جنگ نرم است، در بخش عمق بخشی داخلی نظام یکی از بحثهای اصلی و راهکارهای اساسی، افزایش رضایتمندی مردم از نظام جمهوری اسلامی است، اگر با افزایش رضایتمندی مردم از نظام، عشق و علاقه مردم به نظام بیشتر میشود، با فعالیتهای بسیج سازندگی در زمینه اشتغالزایی و محرومیت زدایی، بخشی از رضایتمندی مردم خصوصاً در وستاها تأمین میشود؛ بخش دیگری از اقدامات مؤثر در زمینه مقابله با تهاجم فرهنگی با توجه به اینکه تهاجم فرهنگی بر خلاف تهاجم نظامی، تهاجم به فکر و اندیشه است، راه مقابله با آن فرهنگ سازی، تقویت زیر ساختهای فرهنگی، روشنگری و تبیین اهداف و دستاوردهای نظام است. یکی از راههای دشمن برای تهاجم فرهنگی و جنگ نرم، استفاده از اوقات فراغت جوانان است، بدین مضمون که اگر ما نتوانیم اوقات فراغت جوانان را به نحو مناسبی پربار سازیم، دشمن با استفاده از برنامههای مبتذل، تبلیغ و اشاعه لهو و لعب و برنامههای دلخواه خود، قطعاً میتواند به هدف خود برسد. از آنجاکه فعالیتهای بسیج سازندگی، فعالیتهای فرهنگی سازندگی است اگر این فعالیتها انجام شود، جوانان میتوانند اوقات فراغت خود را در محیطی امن صرف کنند و دشمن نیز از هدف خود باز میماند.
فعالیتهای پیشگیرانه بسیج سازندگی در مقابله با جنگ نرم شامل چه برنامههایی است؟
از جمله فعالیتهای بسیج سازندگی فرهنگ سازی است که میتوان به برگزاری کلاسهای پیشگیری از اعتیاد که در سطح محلات در حال اجرااست، اشاره کرد. اعتیاد امروز یکی از معضلات اصلی کشور است در حال حاضر کاهش گرایش جوانان به مواد مخدر خود یکی از راهکارهای مقابله با جنگ نرم است.
برگزاری کلاسهای سواد آموزی که توسط بسیج سازندگی با همکاری نهضت سواد آموزی در سطح روستاها در حال اجراست، از دیگر فعالیتهای ما در مقابله با جنگ نرم است زیرا هنگامی که سطح سواد در جامعه بالا رود خود به خود سطح فرهنگ نیز بالا رفته و دشمنان ناکام میمانند.
از دیگر کارهای بسیج سازندگی در جذب جوانان و مقابله با جنگ نرم، مقابله با معضل بزرگ کشور یعنی کمبود اشتغال است، در این زمینه درحال حاضر با همکاری و هماهنگی سازمان فنی و حرفه ای، تحت عنوان طرح هجرت به جوانان روستایی آموزش مهارتهای فنی و حرفه ای برای کسب دانش فنی و در نهایت اشتغالزایی داده میشود و با برگزاری اردوهای هجرت تا کنون بسیاری از جوانان ساکن در مناطق محروم از نعمت مهارت آموزی بهره مند و در حال حاضر در عرصههای تولید و خدمات رسانی مشغول به کار هستند.
- در اردوهای بسیج سازندگی نیروهایی از طیفهای مختلف اجتماع، ازجمله مهندسین، کارشناسان، طلاب، معلمین و دانش آموزان اقدام به ثبت نام و همکاری میکنند، بسیج سازندگی چه اقداماتی در جهت شناسایی و دسته بندی این نیروها به عنوان پتانسیل موجود اشتغال کشور کرده است؟
در خصوص اقدامات بسیج، اولویت اول ما غنی سازی اوقات فراغت جوانان در عرصه سازندگی است، وقتی عرصههای سازندگی به پسوند بسیج افزوده میشود علاوه بر پر بار ساختن اوقات فراغت جوانان مطمئناً در زمینه اشتغال نیز مؤثر خواهد بود، زیرا فعالیتهای بسیج صرفاً فعالیتهای سازندگی نیست بلکه در پایگاههای بسیج در سراسر کشور فعالیتهای فرهنگی، آموزشی، تفریحی، سیاحتی و زیارتی نیز جزو فعالیتهای بسیج سازندگی در فصل تابستان انجام میگیرد. از جمله کلاسهای آموزشی، کلاسهای هنری و آموزشی نیز هست؛ اما آنچه بسیج سازندگی را از دیگر ردههای بسیج مجزا میکند، احتیاج به عرصههایی مطرح میشود که بشود جوانان را در این عرصهها به کار گرفت، یعنی فرق بسیج سازندگی با معاونت فرهنگی بسیج در این نکته است که معاونت فرهنگی با برگزاری کلاسهای فرهنگی اقدام به غنی سازی اوقات فراغت میکند اما در بسیج سازندگی وظیفه ما ایجاد ارتباط با دستگاههای دولتی و گرفتن عرصه فعالیت برای جوانان از وزارتخانهها، شهرداریها، سازمانها و نهادها مثل کمیته امداد است. در مرحله اول برای اولین بار در استان اصفهان اقدام به تهیه بانک اطلاعات نیروهای آماده به کار بسیجی کرده ایم.
- مشخصه این بانک اطلاعاتی چیست و چه کارکردی میتواند داشته باشد؟
اطلاعات گردآوری شده برای این بانک شامل توانمندیها، سن، نوع مهارتهای فنی و اعلام آمادگیهای افراد برای شرکت در طرحهای سازندگی است. به طور مثال افراد ثبت نام شده دراین بانک مشخصاً اعلام میکنند که چه تواناییهایی دارند، در چه زمینههایی مایل به همکاری با بسیج سازندگی هستند و مقدار مشارکت این نیروها نیز بر اساس زمان مشخص شده است.
این بانکهای اطلاعاتی شامل دوبخش افراد جویای کار و نیروهای آماده همکاری با بسیج سازندگی میباشد.
در کنار این بانک، بانک اطلاعات روستاهای محروم کشور نیز جمع آوری شده است و در حال حاضر اطلاعات 2000روستای محروم کشور را در اختیار داریم بدین صورت که 10 پارامتر اصلی مشخص شده است و در این بانک ذکر شده است که روستاهای مذکور به چه نوع امکاناتی نیاز دارند، همچنین این روستاها اولویت بندی نیز شده اند.
در بخش سوم تعاملات انجام گرفته با سازمانهای دولتی است و همچنین اجازهای که قانونگذار به سازمانهای دولتی داده است که طبق آن میتوانند پروژههای خود را برای اجرا به صورت پیمانکاری به بسیج سازندگی واگذار کنند.
در اینجا یک مثلث تشکیل میشود: نیروهای آماده به کار، نیازمندیهای روستاها ومناطق محروم و اجازه قانونگذار به سازمانها برای واگذاری پروژههای خود به بسیج سازندگی، تحت عنوان پیمانکاری.
از لحاظ قانونی زیر ساختهای لازم برای حضور بسیج سازندگی در سطح کلان کشور آماده شده است و توسعه اقدامات بسیج باعث میشود که فعالیت نیروهای همکار بسیج فقط مختص تابستانها نباشد، زیرا مقام معظم رهبری فرمودند:« جوانان در تابستان بیکارند، بعضی از جوانان بعد از تابستان هم بیکارند»و این ایجاد زمینه توسعه فعالیتهای بسیج سازندگی منجر به اشتغال جوانان در طول سال میشود.
- وضعیت نیروهای همکار در این پروژهها به چه صورت خواهد بود؟
ببینید در صورت توسعه فعالیتها با توجه به تأمین زیر ساختهای حضور بسیج سازندگی در عرصه خدمت رسانی و همکاری با دولت، به طور مثال وقتی قرار بر احداث یک خانه برای نیازمندان یا احداث یک مدرسه دو یا سه کلاسه در سطح مناطق محروم میشود، فرد یا افراد درگیر این طرح از جمله مهندس بسیجی که به عنوان ناظر در طرحهای احداث حضور دارد، شش ماه از سال خود را در این پروژه مشغول فعالیت کاری بوده و مشمول حق الزحمه نیز میشود علاوه بر این یک اشتغال شش ماهه برای او با حقوق مناسب تأمین و بحث حضور مهندسین و متخصصین از نوع اوقات فراغتی خارج و به صورت یک پروژه دیده خواهد شد.
حتی در بخش دانش آموزی نیز دیده شده است که عده ای از جوانان در بخش مرمت و بازسازی یک مدرسه شرکت کردهاند و همان جوانان سال بعد وارد عرصه کار ساخت و احداث مرمت شده کارهای همسان با طرح سازندگی را به صورت شخصی به عهده گرفتهاند. این به عهده گیری کارها مثال دیگر هم دارد، در سالهای گذشته مشاهده شد عده ای از جوانان برای طرحهای تعمیر و بازسازی مراجعه کردند، کارهایی از جمله نقاشی یا نجاری و بنایی را ادمه دادند، از سازمان فنی و حرفهای هم مدرک و مجوز دریافت کرده سیستم بانکی هم به او تسهیلات داده است و الان در همان رشته در روستا یا شهرستانی که سال گذشته برای مرمت و بازسازی تحت عنوان بسیج سازندگی مراجعه کرده بودند، مشغول کار هستند.
- نتیجه فعالیتهای بسیج سازندگی چه باری از روی دوش دولت بر میدارد؟
اولویت اصلی ما غنی سازی اوقات فراغت جوانان در بحث سازندگی است، اما نتیجه این اقدامات قطعاً به دولت کمک خواهد کرد، مثلاً در یک منطقه محروم مدرسه ای ساخته شده است، این کمک به دولت است زیرا در عرصه سازندگی محرومیت زدایی هم خود به خود انجام میشود که این از اهم وظایف دولت است، یا مثلاً خانه بهداشتی که ساخته میشود، یا خانهای که برای نیازمند ساخته میشود این کمک به دولت است.
- امسال با توجه به فرمایشات شما به طور خاص چه عرصههای جدیدی برای فعالیت برای جوانان در بسیج سازندگی در نظر گرفته شده است؟
اولویت امسال ما در بحث سازندگی علاوه بر پیگیری اولویتهای سالها قبل و توسعه فعالیت در آن عرصهها، بردن بسیج سازندگی به سطح محلات و همچنین اعزام تیمهای جهادی از مساجد و محلات و اعزام تیمهای بسیج سازندگی متشکل از دانشجویان به طرحهای بسیج سازندگی از اولویتهای ما در سال جاری است.
همچنین از حضور اساتید و متخصصان دانشگاه و صنعت کشور هم برای شرکت در طرحهای بسیج سازندگی دعوت به همکاری میکنیم.
همان گونه که برای عضویت در بسیج هیچ شرط خاصی وجود ندارد، حضور در بسیج سازندگی هم محدودیت خاصی ندارد و قید و شرط مشخصی برای حضور در این برنامهها وجود ندارد و تمامی عزیزان اعم از دانش آموز، دانشجویان خواهر و برادر و همچنین اساتید دانشگاه میتوانند در فعالیتهای بسیج سازندگی حضور پیدا کنند. شرکت هیچ یک از کارشناسان، دانشجویان و متخصصین و اساتید دانشگاهی و طلاب اعم از اعضای بسیج یا اساتید و دانشجویان در طرحهای سازندگی محدودیتی ندارد و از حضور متخصصین اساتید دانشگاهی و صاحبنظران در طرحها و پروژههای عمرانی و فرهنگی به عنوان سر گروه، مدیر پروژه و برای هدایت فعالان عرصه سازندگی استفاده خواهدشد و این نیروها نقش هماهنگ کننده و سرپرست نیروهای فعال را خواهند داشت. به طور مثال وقتی دانش آموزان در عرصه فعالیتهای سازندگی مدارس و فعالیتهای فرهنگی مشغول میشوند، معلمان، فرهنگیان و مربیان فنی و حرفهای به عنوان سرپرست بر این فعالیتها نظارت داشته و هماهنگی و جهت دهیهای لازم را انجام خواهند داد.
- در سالهای اخیر شاهد رفع محرومیت از مناطقی که در آن طرحهای سازندگی انجام شده است، بودهایم، برای استفاده فرامرزی از توانمندیهای نیروهای فعال در بسیج سازندگی طرح خاصی در دست دارید، به طور مثال برای سازندگی عتبات عالیات یا کشورهای همسایه؟
اولاً نهادی که حضرت امام (ره) تعریف کردند، بسیج مستضعفان بود و این بدان معناست که بسیج مختص مستضعفان ایران نیست و این یک الگوی فرامرزی است که تعریف شده است و همه کشورهای همسایه نیز توانستهاند از ثمره بسیج استفاده کنند، مثلاً عراق، فلسطین و حتی کشورهای آفریقایی. برخی از کشورهای همسایه مثل عراق، افغانستان و دیگر کشورهای همسایه با توجه به دستاوردهای مثبت بسیج، ابراز علاقه کردهاند که از توانمندی و دستاوردهای مثبت بسیج در سازندگی استفاده کنند، البته برنامه ریزیهایی هم برای این خدمت رسانی صورت گرفته است و اولویت اولیه ما کشور عراق است. در همین راستا قرار شده است یک گروه جهادی از ایران به عراق اعزام شود و در این کشور اقدام به فعالیت و ارائه دستاوردهای مثبت بسیج کند و در مقابل گروهی هم از عراق به ایران اعزام شوند و گروه عراقی علاوه بر فعالیت در زمینههای جهادی تحت دورههایی آموزشهای لازم را نیز ببیند. البته اولویت فعالیت این نیروها را مناطق اطراف خراسان در نظر گرفته ایم که این نیروها علاوه بر فعالیت و آموزش از برنامههای معنوی و فرهنگی و اردوهای زیارتی و سیاحتی نیز بهره مند گردند. این کار یک کار الگویی خواهد بود و جزو تکالیف بسیج سازندگی نیست البته در زمینه بازسازی عتبات عالیات نیز بسیج سازندگی اگر هم وارد فعالیت شود، جزو همان حسی است که در تمام مردم ایران وجود دارد و تکلیف خاصی در این زمینه برای بسیج مشخص نشده است.
* * * همه کسانی که مایل هستند میتوانند در طرحهای بسیج سازندگی شرکت کنند، زیرا در این طرحها هیچ محدودیتی برای حضور نیروها نداریم همانطور که عضویت در بسیج هیچ محدودیتی ندارد و طبق قانون استخدامی سپاه که عضویتهای بسیج را تعریف کرده است، در توضیح اعضای عادی بسیج آمده است: «هر کس که به نظام جمهوری اسلامی التزام عملی داشته باشد و همچنین قانون اساسی را قبول داشته باشد، میتواند یک بسیجی باشد ».
* * * اقدامات بسیج سازندگی هرچند نه به طور مستقیم اما یکی از راههای اصلی مقابله با جنگ نرم دشمن است. از جمله فعالیتهای بسیج سازندگی فرهنگ سازی است، زیرا هنگامی که سطح سواد در جامعه بالا رود خود به خود سطح فرهنگ نیز بالا رفته و دشمنان ناکام میمانند.
* * * بسیج سازندگی اقدامات خود را در اجرایی کردن سه اولویت ذیل به صورت جهت دار و برنامه ریزی شده در سالهای گذشته نیز دنبال کرده است. این سه اولویت عبارتند از:
اولویت اول بسیج غنی سازی اوقات فراغت جوانان تعیین شده است و بیش از 70 درصد از توانمندی ردههای مختلف بسیج به خصوص بسیج سازندگی پیگیری همین اولویت است.
اولویت دوم ما در خصوص محرومیت زدایی و کمک به دولت در این راستاست.
و سومین اولویت ما ایجاد زمینه اشتغال و کار آفرینی است.
