در حالی که دولتهای اروپایی در حال بحث بر سر اعمال تحریمهای افزون بر قطعنامه اخیر شورای امنیت علیه ایران هستند،رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا از ارسال نامهای به دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران خبر داد و مدعی آمادگی مذاکره با ایران شد. کاترین اشتون در نشست وزرای خارجی اتحادیه اروپا در بروکسل با اتخاذ لحنی غیرسازنده موضوع نامه خود را به جلیلی دعوت از وی برای گفتوگو درباره «موضوع سلاحهای اتمی»(!) و پیشبرد رویکرد مسیر دوسویه در برابر ایران اعلام کرد. ادعای اشتون درباره سلاح اتمی در حالی مطرح میشود که در گزارشهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره برنامه هستهای کشورمان مدرکی دال بر انحراف به سوی اهداف نظامی وجود ندارد. از این نظر سخنان رئیس کمسابقه سیاست خارجی اروپا اقدام به ارسال ایننامه را باید ارسال احضاریه برای حضور متهم در دادگاه تلقی کرد و نه نامهای برای مذاکره در فضایی براساس احترام متقابل و شرایط عادلانه. اشتون در توضیح اتخاذ رویکرد دو مسیره در برابر ایران گفتوگو را هویج و اعمال تحریم را چماق علیه کشورمان دانست تا ثابت کند به رغم تلاشهای ایران برای اثبات حسن نیت خود غرب علاقهای به مذاکرات سازنده ندارد و گفتوگو (dialoug) در ادبیات غرب در برابر ایران به تکگویی (mono louge) تقلیل پیدا کرده است.
کارشناسان معتقدند اقدام اشتون که در حین مذاکرات اروپاییها برای اعمال تحریمهای بیشتر ایران صورت میگیرد، نوعی اقدام اقناع کننده مدیریت شده توسط کشورهایی چون انگلیس، فرانسه و آلمان برای راضی کردن آن دسته از کشورهای اروپایی است که با هرگونه تحریم مضاعف ایران مخالفند و نامه اشتون را در واقع باید تلاش برای پر کردن شکاف در اتحادیه اروپا ارزیابی کرد. در حالی که سه کشور سوئد، اتریش و اسپانیا با تحریمهای افزون بر تحریمهای اخیر شورای امنیت ایران مخالفند و یونان، قبرس و مالت در این باره تحفظهایی دارند، انگلیس، فرانسه و آلمان و همچنین دولت عوام فریب برلوسکونی در ایتالیا از وضع تحریمهای مضاعف اتحادیه حمایت میکنند. تحریمهایی که صنایع نفتی و بانکهای ایرانی و همچنین صدور روادید اروپا برای اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را هدف گرفته است، هرچند جزییات این تحریم نیز قرار است در ماه جولای نهایی شود. در همین حال روزنامه صهیونیستی جروزالم پست نوشت که همزمان با تصویب قطعنامه تحریمهای شورای امنیت با ایران در روز چهارشنبه گذشته صادرات آلمان به ایران تا 48 درصد نسبت به ماه مارس سال قبل افزایش یافته است. این در حالی است که به نوشته همین روزنامه مقامات آلمانی به طور پیوسته از حمایت خود از اقدامات سختگیرانه علیه ایران خبر دادهاند. ناظران معتقدند که برخی کشورهای غربی زیر فشار لابی صهیونیستی حاضرند تحریمهای بیشتری علیه ایران به روی کاغذ اعمال کنند اما شرایط اقتصادی اجازه عملی شدن این تحریمها را نمیدهد به همین جهت کشورهایی که مستقلتر عمل میکنند اعمال چنین تحریمهایی را دست و پا گیر تلقی کرده و حاضر به کنار گذاشتن منافع اقتصادی خود در شرایط بحرانی اروپا نیستند.
شکست سیاست «مسیر دوسویه»
دست و پا زدن اروپا برای اجرای سیاست «مسیر دوسویه» در قبال تهران در حالی صورت میگیرد که انتقادات از این سیاست که مبدع آن دولت باراک اوباماست در آن سوی آتلانتیک شدت میگیرد.
روزنامه آمریکایی لس آنجلس تایمز در گزارشی نوشت:هفته گذشته پس از گذشت 16 ماه سرانجام تلاشهای باراک اوباما، رئیسجمهور امریکا به نتیجه رسید و قطعنامه تحریمهای شدیدتر شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران به تصویب رسید اما تصویب این قطعنامه نیز به هیچ عنوان پیروزی برای اوباما نبود. این گزارش در ادامه نوشت:چرا که این قطعنامه به هیچ عنوان با اجماع به تصویب نرسید و همین امر نیز از شدت تأثیر مدنظر این قطعنامه کاست.
این نشریه امریکایی همچنین نوشت: خود اوباما نیز پس از تصویب این قطعنامه درخصوص تأثیرگذاری آن چندان امیدوار نبود و این موضوع در اظهاراتی که پس از تصویب این قطعنامه مطرح کرد کاملاً مشخص بود. لس آنجلس تایمز همچنین نوشت: اوباما در زمان روی کار آمدنش در مقام رئیسجمهور امریکا سیاست دو سویه گفتوگو و تحریمها را در قبال ایران مطرح کرد، اما مشکل اساسی اینجاست که تاکنون حتی شاهد کوچکترین نشانهای از موفقیت هیچ یک از این دو روش نیز نبودهایم.
قطعنامه تحریمها علیه ایران چهارشنبه گذشته با 12 رأی مثبت در شورای امنیت سازمان ملل به تصویب رسید. برزیل و ترکیه به این قطعنامه رأی منفی دادند و لبنان نیز رأی ممتنع داد.
