نفیسه ابراهیمزاده انتظام - همواره عبارت سازمان اوقاف و امور خیریه در کنار پروندههای موقوفهخواری دیده میشود با این حال همچنان پدیده موقوفهخواری به قوت خود باقی است. اخیراً این سازمان به عنوان نهادی اجتماعی سعی دارد نمودهای فرهنگی مسئله وقف را آشکار کند. با آنکه یکی از کارکردهای ملموس وقف اداره بخشی از مراکز علمی و آموزشی است اما تعداد دانشآموزان و دانشجویانی که از نقش وقف در تعدیل ثروت و اصلاح بیماریهای اقتصادی آگاه هستند، انگشتشمار است. در این رابطه حجتالاسلام علی محمدی نماینده ولی فقیه و رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه در گفتوگو با «جوان» در پاسخ به این پرسش که آیا تصمیم دارید جلسهای با آموزش و پرورش یا وزارت علوم بگذارید و این مقوله را وارد کتابهای درسی کنید؟ گفت: سازمان اوقاف بر فرهنگسازی درباره وقف تأکید دارد. یکی از پیشنهادات ما این است که واژه، احکام و فرهنگ وقف متناسب با درک و فهم نوجوانان و جوانان در مقاطع راهنمایی و دبیرستان و دانشگاه در کتب آموزشی و درسی گنجانده شود که جوانان و نوجوانان ما با فرهنگ وقف آشنایی اولیه پیدا کنند.
از سوی دیگر در حال حاضر که رسیدگی به پروندههای مفاسد اقتصادی بنا به توصیه مقام معظم رهبری در اولویت رسیدگی پروندههای قضایی است، پروندههای موقوفهخواری نیز میتوانند ذیل این پروندهها تعریف موجهی بیابند. حجتالاسلام محمدی درباره نقش سازمان در کمیته مبارزه با مفاسد اقتصادی با توجه به اینکه موقوفهخواری هم از مصادیق مفاسد اقتصادی است، افزود: در این کمیته کسی از سازمان اوقاف دعوت نکرده است؛ ولی ما به عنوان یکی از برنامههای خاص خود مبارزه با موقوفهخواری و سوء استفادهای که از اموال وقف میشود را در دستور کار داریم.
همچنین وقف به عنوان یک نهاد حقوقی اسلامی که قابلیت توسعه را دارد نباید سالها معطل رسیدگی به پروندههای ریز و درشت موقوفهخواری بماند. نماینده ولی فقیه در سازمان اوقاف در خصوص پروندهای کلان پاکدشت و روستای مرتضی گرد ادامه داد: در حال پیگیری هستیم و امیدواریم با همکاری مدیران استان تهران به نتیجه برسد.
بنا به گفته محمدی، بعضی از مدیران نسبت به این قضیه توجه ندارند و اموال وقف را در اختیار مردم قرار میدهند و آنها را آنجا مستقر میکنند، بعد سازمان و اداره اوقاف ناچار با مردم مواجه میشود و این خود مشکل مضاعفی ایجاد خواهد کرد. لذا ما انتظار داریم قبل از این اقدام و مواجه کردن اوقاف و اداره مربوطه با مردم از راه قانون اقدام کنند و به توافق برسند.
علاوه بر این، ورود وقف به مسائل روز اجتماعی و قرار دادن آثار اجتماعی و اقتصادی آن در معرض قضاوت افکار عمومی بزرگترین کمک به گسترش فرهنگ وقف است. برخی صاحبنظران در این زمینه تجدیدنظر در عملکرد سازمان اوقاف را یکی از راهکارها میدانند. حجتالاسلام محمدی درباره نقش سازمان اوقاف سبکسازی جمعیت تهران و مهاجرت معکوس که بحث روز جامعه است نیز گفت: سازمان برنامه خاصی ندارد و برنامهای در این جهت به ما ابلاغ نشده اما سازمان از هیچ کمکی دریغ نخواهد کرد. وی در پاسخ به این سؤال که فکر میکنید گرفتن زمینهای موقوفه فروخته شده به مردمی که اغلب مهاجر هستند به این امر کمک میکند، اظهار کرد: بعید میدانم چون کسانی که از این معاملات سود برده و سوءاستفاده کردهاند با این هجرتها و نقل و انتقالات به راحتی از این اموال دست بر نمیدارند و این امرخیلی قابل پیشبینی نیست.
