
«اگر سپاه نبود، کشور هم نبود» امام خمینی(ره)
در نخستین روزهای پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1357 بنا به فرمان حضرت امام خمینی(ره) به جوانان غیور و انقلابی ایران اسلامی عدهای از دلسوختگان راستین و پیروان صدیق ولایت فقیه گرد هم جمع آمدند و نهاد مقدس سپاه را پیریزی کردند.
شاید در آن روزهای نخست که هدف سپاه را پاسداری از انقلاب اسلامی و دستاوردهای آن مطرح میکردند، تصور نمیرفت که چه مسؤولیت سنگین و رسالت خطیری به عهده این تشکیلات تازه تأسیس خواهد بود. اما از آنجا که محرک حضور در این نهاد، خدمت بیشائبه به انقلاب اسلامی و اطاعت محض و عاشقانه از مقام ولایت فقیه بود. سپاه به عنوان بازوی توانمند ولایت فقیه، خویشتن را برای هر نوع مأموریت محوله آماده کرده بودند. امام(ره) در دوم اردیبهشت سال 1358 طی فرمانی به شورای انقلاب رسماً تأسیس این نهاد مقدس را اعلام کردند و شورای انقلاب با تأسیس شورای فرماندهی سپاه گام اساسی را در جهت سازماندهی این نهاد برداشت.
سپاه در دوران تشکیل، صرفاًَ نیروی شهری به حساب میآمد که با توجه به شرایط خاص در جامعه و پراکندگی قوای انتظامی، مأموریت حفظ نظم و امنیت عمومی را عهدهدار شده بود.
در آن روزها، عده پیوستگان به سپاه اندک بود و اکثر علاقهمندان به انقلاب جذب تشکیلات و نهادهای دیگر شده بودند و عمدتاً در کمیتههای انقلاب اسلامی به پاسداری از انقلاب برخاسته و سعی در صیانت آن داشتند.
تعداد کم این عده برای سپاهیان پرانگیزه نقطه ضعف محسوب نمیشد و عموم برادران سپاهی گوش به فرمان حضرت امام(ره) و آماده اجرای فرامین ولی فقیه بودند.
اگر چه سپاه هویتی نظامی دارد، ولی نظامیگری در واقع یک بعد از ابعاد هویت مقدس این نهاد مکتبی و مردمی است.
ایثار و فداکاری برای حفظ نظام اسلامی و دستاوردها و اصول آن آرمانی است که سپاه با درسآموزی از حماسه حسینی، آن را خطمشی اصلی خود قرار داده است. از این نگاه، سپاه، حسینی و عاشورایی است و همواره آماده است برای حفظ نظام و اسلام ناب محمدی(ص) فداکاری کند با تمام هستی خود در نگهبانی از آن، بکوشد.
سپاه، با پشتوانه عظیم الهی و مکتبی، به اضافه نیروی انسانی مخلص، فداکار، آگاه، معتقد و متعهد به مبانی اسلامی، مکتب و ولایت با بهرهگیری از سالها تجربه، تخصص و بینش فنی، امروز به صورت مجموعهای چون «بنیان مرصوص» است که انقلاب و نظام اسلامی را مانند دژی نفوذناپذیر در برگرفته و از هر خطر و توطئهای مصونیت میبخشد.
و اکنون سپاه با سه بعد بسیار قوی معنوی، نظامی و علمی، تحقق بخش امر خدای تعالی در قرآن است که فرموده:«واعدوا لهم ما استطعتم من قوه و من رباط الخیل ترهبون به عدو الله وعدوکم...»
«هر چه میتوانید برای مقابله با دشمن آماده کنید و تجهیز شوید تا بدین وسیله دشمنان خدا و دشمنان خود را بترسانید و...»
وظایف سپاه در بدو تشکیل؛
شورای فرماندهی در اطلاعیه 16 اردیبهشت 1358 وظایف کلی سپاه را به شرح زیر اعلام کرد:
1- کمک به اجرای امور انتظامی، امنیتی و کنترل، تعقیب و دستگیری عناصر ضدانقلاب؛
2- مبارزه مسلحانه علیه جریانهای مسلحانه ضدانقلاب.
3- دفاع در برابر حملات و اشغالگریهای عوامل یا قوای بیگانه در داخل کشور؛
4- همکاری و هماهنگی مؤثر با نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران مطابق آییننامههای مربوطه؛
5- تربیت و آموزش اخلاقی، ایدئولوژیکی- سیاسی و نظامی کادرهای سپاه؛
6- کمک در اجرای دستورات انقلاب اسلامی و دادگستری دولت جمهوری اسلامی؛
7- حمایت از نهضتهای رهاییبخش و حقطلبانه مستضعفین جهانی تحت نظارت رهبری انقلاب؛
8- مشورت و استفاده از نیروهای انسانی و تخصصی سپاه به هنگام بروز بلایا و حوادث غیرمترقبه و کمک به پیشبرد طرحهای عمرانی دولت جمهوری اسلامی ایران به منظور استفاده هرچه بیشتر از نیروی پاسداران.
فعالیتهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
سپاه از بدو تشکیل باوجود مشکلات فراوان، در فعالیتهای بزرگ و مهمی شرکت داشته است که اهم این فعالیتها عبارتند از:
سپاه در کردستان
بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و اوجگیری دسیسههای دشمنان و گروهکهای محارب و ضدانقلاب در نقاطی چون خوزستان، گنبد و کردستان، سپاه ضرورت حضور خود را در این نقاط به خوبی تشخیص داد و در جهت رفع فتنه، بسیج شد و هنگامی که شورشهای مسلحانه در نقاط کوهستانی و صعبالعبور نواحی کردنشین متمرکز شد، پاسداران نیز برای حضور درازمدت در آن نقاط آماده شدند و به صورت جدی مقابل اشرار و ضدانقلاب و ایادی بیگانگان صفآرایی کردند و امروز جای جای آن خطه از میهن اسلامی کردنشین، نشان از رشادتها، جانبازیهای مظلومانه و غریبانه عزیرانی دارد که برای پاسداری از کیان اسلام، میهن اسلامی و حفظ تمامیت ارضی کشور، از خون خود مایه گذاشتند تا جمهوری اسلامی سرافراز و پرشکوه بماند.
سپاه و جنگ تحمیلی
تحمیل جنگ از سوی رژیم بعث عراق به جمهوری اسلامی، صحنه جدیدی از امتحان الهی را برای سپاهیان پاسدار ایجاد کرد و مسؤولیت خطیر و سنگین آنها را مضاعف ساخت. برادران غیور سپاهی در ابتدا، بیآنکه از رزم کلاسیک بهرهای داشته باشند، بیاطلاع از نحوه بهکارگیری سلاحهای سنگین و تجهیزات و ادوات نظامی متداول در جنگهای کلاسیک، با اتکال به خداوند و با سرهای پرشور و دلهای پرسوز، به آوردگاه شتافتند و برابر متجاوزان بعثی به دفاع پرداختند. جایگاه ارزشمند سپاه در طول هشت سال دفاع مقدس، بینیاز از توصیف است؛ حق کلام در این زمینه همان جمله امام راحل (ره) است که فرمود؛ «اگر سپاه نبود، کشور هم نبود.»
سپاه و حفاظت
ترور شخصیتهای مؤثر نظام، که از سوی دشمنان شیطانصفت بهویژه استکبار جهانی در دستور کار قرار گرفته بود و شهادت فرهیختگانی چون شهید مطهری، شهید سپهبد قرنی، شهید مفتح، شهید بهشتی، شهید باهنر و شهید رجایی، سپاه را بر آن داشت تا در جهت توقف این ترورهای وحشیانه و ناجوانمردانه، به مقابله برخیزد و توطئه شوم ضدانقلاب را از بین ببرد.
سپاه و امنیت پرواز
استکبار جهانی از راهزنی هوایی نیز دریغ نورزید و با هدایت عمال داخلی خود، جبههای دیگر از توطئههای ضد بشری را در پیش روی انقلاب، باز کرد.
انجام چند فقره هواپیماربایی که با نیت ضربهزدن به حیثیت نظام و زیر سؤال بردن امنیت ایران، در انظار جهانیان صورت پذیرفت، امام امت را بر آن داشت تا با بصیرت و دوراندیشی خاص خود و با اعتماد و اطمینانی که نسبت به سپاه داشت این نهاد را مسؤول تأمین امنیت پرواز معرفی کند.
سپاه و گروهکها
با وجود مسؤولیتهای سنگینی که سپاه بر عهده داشت همزمان با توطئههای خائنانه گروهکها و اعلام جنگ مسلحانه علیه جمهوری اسلامی، سپاه به مقابله با آنها پرداخت و با کشف و خنثی کردن خانههای تیمی منافقین، توطئههای شوم دشمنان را نقشبرآب کرد.
یکی از مؤثرترین اقدامات سپاه در کشف توطئههای حزب سرسپرده توده بود که منجر به متلاشی شدن قطعی این حزب منفور شد. تجلیل شگفتانگیز امام(ره) از این اقدام بزرگ، گوشهای از عظمت و اهمیت آن را برای همه آشکار ساخت و مراتبی از توان الهی و استعداد عظیم سپاه را به نمایش گذارد.
سپاه و سازندگی
فعالیتها و مأموریتهای رزمی، دفاعی و آموزشی، سپاه را از حضور فعال در عرصه سازندگی کشور دور نداشته است و در این زمان که جبهه مقابله با استکبار در سنگرهای اقتصادی و توسعه گشوده شده است، آنها نیز در این میدان مقدس حضور فعال و بسیار چشمگیری دارند.
امروز گستره وسیعی از فعالیتهای سازندگی از قبیل سدسازی، ساخت اتوبان و فرودگاه، بازسازی تأسیسات و اسکلههای بنادر کشور، راهسازی، سازمان دریایی، پروژههای کشاورزی و دامداری، طرحهای آبرسانی و گازرسانی، احداث واحدهای مسکونی، خودروسازی، تولید قطعات صنعتی، درختکاری و احیای جنگلها و بازسازی مناطق جنگزده را دربرمیگیرد.
به منظور هماهنگی و نظارت بر این حجم وسیع از فعالیتهای اقتصادی قرارگاه فرماندهی بازسازی خاتمالانبیا(ص) تشکیل شده است.
فرمان حضرت امام(ره) مبنی بر تشکیل نیروهای سهگانه در سپاه:
امام خمینی(ره) در 26 شهریور 1364 طی فرمانی تشکیل نیروهای سهگانه سپاه شامل زمینی، هوایی و دریایی را به فرماندهی کل سپاه ابلاغ فرمودند و مسؤولان سپاه در جهت اجرای فرمان امام(ره) به سرعت دست به کار سازماندهی شدند و نیروی زمینی سپاه را در قالب گروهان، گردان، تیپ و لشکر آرایش تشکیلاتی دادند و در جبهههای جنگ تحمیلی با سازمان و آرایش جدید خود اجرای مأموریتهای محوله را استحکام و توان بیشتری بخشیدند.
نیروهای هوایی و دریایی نیز با همین سرعت براساس تشکیلات جدیدی پایهریزی و در جهت انجام مأموریتهای محوله آماده شدند.
در حال حاضر، تشکیلاتی منسجم و مقتدر از برادران سپاهی در زمین، هوا و دریا در کران تا کران میهن اسلامی حضوری فعال و پرثمر دارند و در نهایت اقتدار و توان رزمی بسیار بالا، با تجاربی ذیقیمت و ارزشمند که حاصل سالهای پربرکت دفاع مقدس است، آمادهاند تا در صورت بروز هرگونه خطر و تجاوز احتمالی، واکنش مناسب و مؤثری از خود نشان دهند.
نقش زنان در سپاه
در جامعه اسلامی، زنان نقش عظیمی را بر عهده دارند و در نهضت اسلامی نیز بنابه فرمایش امامراحل(ره) نهتنها زنان عقبتر از مردان نبودند، بلکه در کنار آنها و در بسیاری از جبههها شاید پیشتاز، در عرصههای مختلف سیاسی، اجتماعی هم بودند و با حضور جدی خود به تکلیف الهی خویش عمل کردند.
سپاه از همان لحظههای آغازین تکوین و تکامل خویش، حضور خواهران و برادران را توأم با حفظ ارزشهای انقلابی و اسلامی شاهد بوده است. حضور خواهران در سپاه از دو بعد قابل بررسی و تأمل است بعد نظامی و بعد غیرنظامی. در بعد نظامی خواهران با حضور خود در مناطق نظامی در دوران دفاع مقدس و امدادرسانی به جبههها و پشتیبانی رزمندگان اسلام....