علی البرزی
تا به امروز با خودتان فکر کردهاید که چرا درگذشته پدران ما یک زندگی آرام همراه با نشاط و شادی بیشتری داشتهاند؟ اما امروزه ما در هیاهوی زندگی شهری به دنبال گمشدهای به نام نشاط هستیم؟! سال 88 با همه اتفاقات تلخ و شیرین و حوادث مختلف به پایان رسید اما در این بین موضوعی که به نظر میرسد در تحلیل حوادث و رویدادهای سال گذشته به نوعی مغفول مانده، مربوط به نشاط اجتماعی و شادی در سال 88 و چگونگی برنامهریزی برای نشاط اجتماعی در سال جاری است.
گسترش شهرها و صنعتی شدن جوامع تاثیرات فراوانی درنشاط یک جامعه دارد و چنانچه مسائل حاشیهای از جمله درگیریها و ناامنیهای اجتماعی هم به این موارد اضافه شود در نهایت آنچه را که باید در هیاهوی شهرنشینی جستوجو کرد نشاط و شادی عمومی است.
جامعه ایران به لحاظ مواجه شدن با تحولات ساختاری همانند افزایش سالانه جمعیت، مسائل اقتصادی، اجتماعی و سیاسی و همچنین گذر از جامعه سنتی به جامعه مدرن و در آستانه ورود به عرصه دنیای تکنولوژی شاهد بروز پدیدههای مختلفی درحوزه امنیت و آسیبهای اجتماعی است که این موضوع نشاط و شادی جامعه ایران را بیشتر از گذشته تحت تاثیر قرار داده است.
متأسفانه بهرغم اهمیت موضوع نشاط در یک جامعه تا به امروز هیچ اندیشمند و کارشناسی در رابطه با میزان نشاط اجتماعی جامعه ایران تحقیق و یا پژوهشی ارائه نکرده است و هیچ آمار دقیقی در رابطه با میزان نشاط جامعه وجود ندارد و حتی برای سنجش میزان نشاط هم شاخص تعیینکنندهای نداریم. اما موضوعی که بارها و در دفعات مختلف توسط کارشناسان اجتماعی نسبت به توجه به آن هشدار داده شده است، مربوط به کمرنگ شدن میزان نشاط در جامعه ایران به ویژه در شهرهای بزرگ و صنعتی است.
طبق یک مجموعه آماری بینالمللی که توسط سازمان ملی ارزشها در بین 95 کشورجهان از سال 19995تا 2005 انجام شده است، ایران از نظرشادی و نشاط در رتبه 51 قرار دارد و این درحالی است که کشورما با جمعیتی بالغ بر70 میلیون که بخش زیادی از آن را قشر جوان تشکیل میدهند، باید رتبهای بسیار بالاتر از 51 را دارا باشد، چرا که قشر جوان در هر کشور نشان از پویایی، حرکت و نشاط است.
متأسفانه زمانی که صحبت از نشاط و شادی در جامعه به میان میآید، بعضی از افکار و ذهنهای پریشان مردم و تعدادی از مسؤولین تعاریف اشتباهی از جمله رقص و پایکوبی برای نشاط در جامعه ارائه میکنند که این موضوع و نداشتن یک تعریف واحد برای آشنایی مردم با مفهوم نشاط، مشکل را دو چندان کرده است.
در صورتی که منظور از نشاط در جامعه آرامش فکری به دور ازهرگونه دغدغه اضافه و یا افکار پریشان در بین مردم است که آسیبهای اجتماعی و هیاهوی زندگی شهری باعث شده است این نشاط به تدریج در جامعه کمتر از گذشته شود.
نشاط و شادی در یک جامعه آنقدر با اهمیت است که در دین اسلام هم بارها به آن اشاره شده شده است. از دید اسلام زندگی بانشاط، نعمت و رحمت خداست و زندگی توأم با گریه و زاری و ناله و افسردگی، خلاف رحمت و نعمت خداست، چرا که شادی باعث نشاط و امید و غم و اندوه باعث افسردگی و یأس و ناامیدی است. اسلام همواره زدودن اندوه را از دل افراد مؤمن سفارش میکند.
مقام معظم رهبری سال 89 را به نام همت مضاعف و کار مضاعف نامیدهاند و همه مردم و مسؤولین را به همت بیشتر برای جبران عقبماندگیهای گذشته فراخواندهاند. در این بین سازمانهایی که به صورت مستقیم با مردم و دغدغههای آنها سر و کار دارند، همانند بهزیستی، وزارت رفاه، تأمین اجتماعی و سازمان ملی جوانان میتوانند با تحقیق و پژوهش و در اولویت قرار دادن موضوع نشاط در جامعه اقدامات مؤثر و مفیدی در این زمینه انجام دهند.
فراموش نکنیم، چنانچه همانند بسیاری از آسیبهای اجتماعی به این موضوع هم کم توجهی کنیم، در آیندهای نه چندان دور شاهد یک آسیب اجتماعی جدید خواهیم بود که این بار علاوه بر تأثیرات منفی در جامعه با جسم و روح انسانها هم سرو کار دارد.
