این طرح که هدف اصلی آن تحریم صدور بنزین به ایران است رأی موافق 412 نماینده این مجلس را در برابر 12 رأی مخالف به خود اختصاص داد، اما برای عملی شدن باید توسط نمایندگان مجلس سنای آمریکا نیز مورد تصویب قرار بگیرد و سرانجام به امضای باراک اوباما رئیسجمهور آمریکا برسد.
در صورت نهایی شدن این تحریم، آمریکا به صورت یکجانبه شرکتهای خارجی را که فرآوردههای نفتی به ایران صادر کنند یا در امر پالایش و تولید این فرآوردهها به ایران کمک کنند از حضور در بازار فرآوردههای نفتی خود محروم خواهد ساخت. همچنین براساس این لایحه بانک صادرات ـ واردات آمریکا از تأمین اعتبار، بیمه و تضمینهای وامهایی که به شرکتهای خارجی روی صنایع پالایشی ایران داده میشود، باز داشته خواهد شد. پیشنویس این لایحه توسط «مارک کیوک» نماینده جمهوریخواه ایالت ایلینویز و «نیناتاننوالد» نماینده دموکرات ایالت نیویورک تهیه شده است. تحریم یکجانبه صنایع نفتی و پتروشیمی ایران سابقه داشته و از سوی دولت بیلکلینتون رئیسجمهور سابق دمکرات آمریکا (در سال 1995) وضع شده و تاکنون اعمال میشود. براساس این طرح که موسوم به قانون «داماتو» میباشد، شرکتهایی که بیش از 20 میلیون دلار در صنایع نفتی و پتروشیمی ایران سرمایهگذاری کنند از حضور در بازارهای آمریکا محروم خواهند شد؛ تحریمی که به نظر قاطبه کارشناسان انرژی ناموفق بوده است.
نامه مخالفت وزارت خارجه آمریکا
همزمان با انتشار خبر تصویب این تحریم، گزارشی منتشر شد که وزارت خارجه آمریکا هفته پیش با ارسال نامهای به کمیته روابط خارجی سنای آمریکا اعلام کرد: از آنجایی که دولت اوباما وارد برهه حساسی از تشدید دیپلماسی برای تحمیل فشار بینالمللی بر ایران برای توقف فعالیتهای هستهای این کشور میشود، تصویب لایحه تحریم ممکن است به جای آنکه به تقویت اجماع بینالمللی و حمایت از تلاشهای اوباما بینجامد، به تضعیف آن منتهی شود.
نامهای که با امضای «جیمز اشتاینبرگ»، قائم مقام وزیر خارجه آمریکا خطاب به «جان کری» رئیس کمیته روابط خارجی سنا ارسال شده و در نشریه فارین پالیسی منتشر شده، آمده است که در راستای مباحثات قبلی دو طرف درباره جمهوری اسلامی ایران و اعمال تحریمهای احتمالی علیه این کشور، وزارت خارجه نیز نگرانی مشترکی با کنگره دارد.
اشتاینبرگ ادامه میدهد که با این حال، «ما هدف خود را (در رابطه با موضوع ایران) از طریق یک راهبرد دوجانبه تعامل و اعمال فشار دنبال میکنیم. ما در تلاشهای چندجانبه و فشردهای که در حال حاضر تشدید اعمال فشار را دنبال میکند، مشارکت داریم. من براساس روح همین اهداف مشترک است که این نامه را برای ابراز نگرانی از زمان بندی و محتوای آن مصوبه، به نگارش درمی آورم. »
در نامه قائم مقام وزیر خارجه آمریکا همچنین آمده است: «در این پیوند، نگرانیام از این است که مصوبه یاد شده در قالب فعلی آن، نه تنها موجب تقویت همگرایی بینالمللی و حمایت از تلاش هایمان نشود که حتی تضعیف آن را نیز باعث شود. جدای از مساله زمان بندی، نگرانیهای جدی دیگری نیز داریم که نبود انعطاف پذیری، ناکارا بودن آستانههای پولی و درجات تنبیه، و نیز الحاق به فهرست سیاه که میتواند تبعات منفی ناخواستهای را در عرصه سیاست خارجی موجب شود، در بر دارد. »
اشتاینبرگ افزود: «از کارکنان وزارت خارجه خواستهام که اصلاحات احتمالی برای برطرف کردن نگرانیهای موجود در خصوص زمان بندی و محتوای مصوبه را آماده و درباره آنها با کارکنان آن کمیته گفت وگو کنند. امیدوارم برای تحقق اهداف مشترک، بتوانیم با یکدیگر همکاری کنیم. »
در پایان نامه همچنین آمده است: «امیدوارم بررسی این طرح (در سنا) به سال آینده موکول شود تا موجب تضعیف دیپلماسی دولت در این برهه زمانی حساس نشود. »
در همین حال پایگاه خبری جویشتلگراف با انتشار خبری تحت عنوان «اوباما و کری تصویب تحریم را کند میسازند» گزارش داد که فردریک جونز سخنگوی سناتور جانکری رئیس کمیته روابط خارجی سنا جهت بررسی لایحه ارسالی از مجلس نیاز به زمان دارد. جونز قویاً این شایعه را که کری میخواهد از رسیدن لایحه به صحن سنا جلوگیری کند، تکذیب کرد؛ کاری که کری براساس اختیاراتش قادر به انجام آن است.
جونز گفت: ما با دولت در حال همکاری برای رسیدن به یک راهحل هستیم که براساس آن به حداقل از شرایط همه طرفها دست یابیم. وی افزود: هیچ توقف یا بنبستی وجود ندارد. این تنها جلو بردن روند تصویب لایحه است.
به نوشته این منبع خبری نزدیک به لابی صهیونیستی، براساس گفتههای جونز بسیار نامحتمل است که سنا لایحه را پیش از پایان سال جاری میلادی تصویب کند. به گزارش جویش تلگراف وضعیت اکنون به این شکل است که عمده گروههای یهودی آمریکا شامل لابی یهودی آیپک اجتماع رؤسای سازمانهای یهودی آمریکایی و همچنین جنبش اصلاحی به سختی در تلاشند این لایحه را پیش ببرند اما اوباما و کری ترجیح میدهند که با کندی و دقت روی آن کار کنند.
