نشست کپنهاگ توافق یا تقابل

بانگاهی به بحث‌های مطرح شده و حاشیه‌های نشست بین‌المللی تغییرات آب و هوایی در کپنهاگ پایتخت دانمارک که از شانزدهم آذر آغاز به کار کرده است به نظر می‌رسد توجه به برخی نکات در آستانه برگزاری نشست سران کشورهای حاضر در کپنهاگ که مرحله اصلی و اوج‌گیری حساسیت بحث‌ها تلقی می‌شود، دارای اهمیت باشد.نخستین نکته اینکه در چند روز گذشته با وجود اراده لازم 192 کشور عضو سازمان ملل متحد برای کاهش گازهای گلخانه‌ای و به‌رغم توافقات اولیه، هنوز دسته‌بندی بین کشورهای در حال توسعه با کشورهای صنعتی به قوت خود باقی بوده حتی در برخی موارد تشدید شده است.اشتراک نظر شرکت‌‌کنندگان بر روی کاهش گازهای گلخانه‌ای که البته درصد آن براساس میزان آمادگی کشورها متفاوت است از جمله توافقات اولیه است اما اختلاف‌نظر بین چین و آمریکا به‌عنوان دو کشور اصلی مصرف‌‌کننده سوخت‌های فسیلی و منتشرکننده گازهای گلخانه‌ای به میزان 40 درصد از جمله تقابل‌های جدی در نشست کپنهاگ است که در این زمینه انتقاد نماینده چین از آمریکا قابل‌توجه است. اختلاف دوم بین کشورهای گروه 77 با بیش از 130 عضو با کشورهای صنعتی است. کشورهای گروه 77 با توجه به سهم کشورهای صنعتی در انتشار گازهای گلخانه‌ای یعنی 80 درصد بر سهم بیشتر این کشورها در مسؤولیت‌پذیری نسبت به کاهش گازهای گلخانه‌ای تأکید دارند. از طرف دیگر کشورهای گروه 77 از اختصاص میزان کمک‌های کشورهای صنعتی به این گروه برای مثال اتحادیه اروپا به میزان 10 میلیارد دلار ناراضی بوده و آن را کافی نمی‌دانند.یک‌ مورد یگر اختلافات به تقابل دیدگاه اعضای اتحادیه اروپا با یکدیگر بازمی‌گردد که برخی کشورهای عضو اتحادیه با توجه به مشکلات مالی و سهم کمتر در انتشار گازهای گلخانه‌ای معتقدند سهم اصلی را باید کشورهای بزرگ اتحادیه پرداخت کنند.علاوه بر این هر چند چین از سال 2007 بزرگ‌ترین کشور منتشرکننده گازهای گلخانه‌ای است و از آمریکا سبقت گرفته است اما با توجه به سرانه جمعیت، آمریکا همچنان بزرگ‌ترین تولیدکننده گازهای گلخانه‌ای است که با وجود این نماینده آمریکا نسبت به توافق اولیه که در آن نوع برخورد نشست کپنهاگ نسبت به کشورهای صنعتی را دستوری دانسته به آن انتقاد کرده، گفته است: در توافق اولیه برای کشورهای صنعتی از واژه «باید» استفاده شده ولی برای کشورهای در حال توسعه از «می‌توانند» استفاده شده است که این نوع ادبیات تعهدپذیری اعضا را متفاوت می‌سازد.صرف‌نظر از این اختلاف‌نظرها در متن و حاشیه نشست جهانی کپنهاگ، نکته دوم درباره این نشست تظاهرات گسترده در بسیاری از کشورهای جهان است که طی آنها طرفداران محیط‌زیست از دولت‌های خود و نشست کپنهاگ انتظار دارند دست خالی بازنگردند و بحث تخریب و فرسایش محیط‌زیست جهانی را جدی بگیرند. فشار افکار عمومی سبب شده است تا سران اتحادیه اروپا به جای تعهد برای کاهش 20 درصد گازهای گلخانه‌ای تا 2020 اعلام کنند تا 10 سال آینده 30 درصد از انتشار گازهای گلخانه‌ای خواهند کاست. بدین ترتیب به نظر می‌رسد افکار عمومی با فشارهای مستمر به دولت‌ها توانسته توجه آنها را به بحث گرم شدن کره زمین به‌عنوان نگرانی مشترک بشریت جلب نماید. اما سومین نکته درباره نشست کپنهاگ تردید نسبت به فرجام این نشست جهانی است چنان که با توجه به تقابل دیدگاه‌های موجود و حتی اصرار برخی اعضا مبنی بر استمرار اجرای پروتکل کیوتو و پرهیز از توافق جایگزین به نظر می‌رسد کشورهای شرکت‌کننده روزهای پرچالش‌تری را پیش‌ رو دارند که نقطه اوج آن طرح دیدگاه‌های مختلف در نشست سران است. اما آیا این تقابل‌ها می‌تواند به مانعی بر سر راه توافقی جامع برای مهار گازهای گلخانه‌ای و متعهد ساختن کشورهای بزرگ، به اجرای آن منجر شود؟