جعفر تکبیری- با ریزش شدید هواداران فرقه سبز، برخی از سران جبهه اصلاحات به فکر افتادهاند تا مانع اضمحلال این جبهه در گیر و دار افراطگرایی و ساختارشکنی بیوقفه سران فرقه سبز شوند جبهه اصلاحات که فرو ریختن دیوارهای آن از انتخابات دوم شورای اسلامی شهرها در سال 81 آغاز شد و با برگزاری انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری و بروز وقایع پس از آن، به جرگه اپوزیسیون نزدیک شد، اکنون با تکاپوی برخی سران خود درصدد است تا خطوط فاصلی با فرقه سبز نمایان سازد.
خلق یکباره جریان اصلاحات در خرداد 76 بدون داشتن یک تئوری منسجم فکری و در ادامه آن حرکتهای تند این جبهه در طول دوران تسلط خود بر قوه مجریه و مقننه و نهایتاً رفتارهای فرا قانونی این جریان در انتخابات دهم ریاست جمهوری و نقش مستقیم وابستگان به این جبهه در وقوع حوادث پس از انتخابات، باعث شد که افکار عمومی در انتخاب خود بازنگری کنند و این جبهه و تمام وابستگان نسبـی و سببی آن را کنار بزنند. اکنون پرونده جریان اصلاحات در حالی مسیر بایگانی شدن، در کنار پرونده گروههایی نظیر نهضت آزادی و مجاهدین خلق را میپیماید که رهبران این جریان، در این روزها سخت به تکاپو افتادهاند تا جبهه خود را از خطر حذف حفظ کنند و به این جریان حیاتی دوباره ببخشند. خطری که اخیرا حرکتهای تندروانه و فرا قانونی فرقه سبز برای جبهه اصلاحات به ارمغان آورده و در حقیقت آخرین میخها را بر تابوت این جریان زدند.
خاتمی احساس خطر میکند
سید محمد خاتمی به عنوان کسی که جریان اصلاحات تحت نام وی شکل گرفت و در دوران حاکمیتش بر قوه مقننه هزینههای زیادی را به نام خود و همفکرانش برای پیشبرد اهداف این جبهه پرداخته، به خوبی خطر حذف اصلاحات از آرایش سیاسی کشور را درک کرده است. به همین دلیل وی تلاش میکند تا ضمن معرفی خود به عنوان رهبر جریان اصلاحات، پلهای تخریب شده بین اصلاحطلبان با نظام را بازسازی و احیا کند؛ تا ضمن ریکاوری جریان اصلاحات، این جبهه را همچنان درونساختار بنمایاند. چراکه با حرکتهای ساختارشکنانه فرقه سبز، امیدی به حضور مجدد اصلاحطلبان در قدرت نخواهد بود. از او نقل شده که در جمع همفکران خود، شیب جریان سبز را به سمت اپوزیسیونی عنوان کرده و تصریح کرده است که: «ما به جای دل بستن بیفایده به حرکتهای کف خیابانی 13آبان و 16 آذر، باید به فکر آن باشیم که روابط تخریب شده با نظام را احیا کنیم و با تأکید بر طرح آقای هاشمی رفسنجانی (وحدت ملی) به سمتی برویم که بتوانیم در انتخابات آینده فعالانه شرکت کنیم.»
همچنین خاتمی برای حفظ جبهه اصلاحات، وارد فاز نامهنگاری با مقامات بلندپایه کشور شده است.
پرهیز خاتمی از عنوان «سبز»
نکته جالبی که در وقایع پس از انتخابات بیش از پیش به چشم میآید، خودداری رئیس دولت اصلاحات از بهکارگیری اصطلاح «جنبش سبز» است. خاتمی در تمامی سخنرانیها و مواضع خود گرچه به گونهای دوپهلو از حرکتهای ساختارشکنانه موسوی و حامیان او حمایت کرده تا شاید رهبری خود بر جریان اصلاحات را از دست ندهد، اما به طور مستقیم خود را وارد دایره فرقه سبز نکرده است. از سوی دیگر، خاتمی از گذشته نسبت به مهدی کروبی دچار بدبینی است (و البته بالعکس) خاتمی قبل از آغاز فعالیتهای انتخاباتی با طرح شعار «یا من یا موسوی» عملاً کروبی را از گردونه اصلاحطلبان حذف کرد و هنگام کنارهگیری از نامزدی انتخابات نیز از موسوی اعلام حمایت کرد. این موضع تحقیرآمیز، خشم کروبی را برانگیخت اما وقایع بعد از انتخابات موجب شد تا اختلاف بین خاتمی و کروبی چندان آفتابی نشود. با این وجود به دلیل تکروییهای کروبی، خاتمی تصمیم میگیرد تا مهدی کروبی را به عنوان یک عنصر سوخته برای جبهه اصلاحات کنار بگذارد. اکنون در جلساتی که برای تصمیمگیریهای مهم برگزار میشود، کروبی از سوی خاتمی دعوت نمیشود و در حقیقت کروبی جزو عناصر حلقه اول به شمار نمیآید. از جمله در جلسهای که در منطقه جماران و در منزل یکی از شخصیتهای سیاسی برگزار شد، کروبی حضور نداشت.
کروبی خشمگین میشود
کروبی نیز با درک حذف شیخیت خود از جبهه اصلاحات و کنار گذاشته شدن از تیم رهبری این جریان خشمگین میشود و در نامهای سرگشاده خاتمی را خطاب خویش قرار میدهد و تمامی سابقه رهبر اصلاحات را زیر سؤال میبرد. کروبی در این نامه ضمن انتقاد شدید از خاتمی در خصوص هزینه نکردن خود در حوادث اخیر وی را عنصری بی تأثیر در اصلاحات و بویژه جنبش سبز عنوان کرده است. کروبی همچنین در این نامه خود را لیدر و رهبر جریان پس از انتخابات دانسته و خطاب به خاتمی نوشته است: «من رهبراین جریان هستم و بابت آن هم هزینه داده ام. شما هم در این جریان نه سهمی داشته و نه تأثیرگذار بودهاید.»
کروبی در این نامه همچنین به حوادث سالهای حاکمیت اصلاحات اشاره کرده و ضمن بر شمردن اقدامات خود برای حل ریش سفیدانه مشکلات اصلاح طلبان تأکید کرده است که «چه کسی اختلافات میان اصلاح طلبان و نظام را حل می کرد، چه کسی پی گیر کار زندانیان بود، چه کسی...».
گفته میشود کروبی همچنین در این نامه با بیان اینکه سابقه مبارزاتی و تشکیلاتی وی بیش از خاتمی است وی را به تلاش جهت حذف او از رهبری جریان سبزمتهم کرده است.
اصلاحات در گرداب اختلاف
حرکت سید محمد خاتمی در حذف مهدی کروبی از تیم رهبری جریان اصلاحات و همچنین نامه سرگشاده کروبی به خاتمی از اختلافات شدید درون جبهه اصلاحات خبر میدهد. اختلافاتی که ثمره تضادهای بیشمار اعضای این جبهه و احزاب وابسته به آن است. بی شک در آینده نزدیک تلاشها برای حفظ این جریان در بین اصلاحطلبان بیش از پیش پررنگ خواهد شد و قطعاً این اختلافات نیز پررنگتر. شاید مهمترین دلیل اختلاف در جریان اصلاحات را بتوان از زبان سید محمد علی ابطحی از اعضای برجسته جبهه اصلاحات خواند که گفته است: «اختلاف میان اصلاحطلبان بر سر سهم خواهی است.»
