سمیه راهپیما
گسترش بیابان یکی از مهمترین خطرهایی است که منابع طبیعی سرسبز کشور را تهدید میکند و پوشش گیاهی و آب و هوایی این مناطق را تحت تاثیر مستقیم قرار میدهد.
متاسفانه سالانه بخشی از پوشش گیاهی کشور بر اثر روند روبهرشد بیابانزایی نابود میشود، این در حالی است که در کشور قوانین متنوعی در موضوع مقابله با بیایبانزایی داریم.
عضو هیاتعلمی موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور در این خصوص به خبرنگار «جوان» گفت: اکنون در کشور قوانین متنوعی در مقوله مقابله با بیابانزایی وجود دارد که در این میان میتوان به تاسیس کمیته بیابانزایی، برنامه راهبردی 20 ساله مقابله با بیابانزایی و... اشاره کرد. لذا در کنار این همه قوانین متنوع باور به آنها را کم داریم.
محمد درویش در ادامه افزود: عوامل متعددی در پیشروی بیابانزایی دخیل است که فرسایش آبی و بادی در این جرگه قرار میگیرند.
متاسفانه ایران 6 برابر بیشتر از حد استاندارد جهانی فرسایش آبی و بادی داشته است، لذا برای خروج از این بحران باید در جهت تقویت خاک همت گمارد.
وی مهاجرت روستاییان به شهرها را از جمله عوامل فیزیکی بیابانزایی عنوان کرد و گفت: در طول 20 سال گذشته نیمی از اراضی کشاورزان از مدار کثرت خارج شده که این عامل به تشدید بیابانزایی دامن میزند.
در عین حال دامها و کاهش مواد آلی موجود در خاک نیز در روند بیابانزایی نقش بسزایی دارند.
این عضو هیأت علمی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور در ادامه خاطرنشان کرد: براساس آمارها به کشورمان سالانه یک میلیارد دلار در حیطه فرسایش بادی خسارت وارد میشود. این میزان در حالی است ایران که در سال گذشته بر اثر خشکسالی ایران 10 میلیارد دلار در حوزه کشاورزی خسارت دید.
درویش با تاکید بر اینکه بیابانزایی تنوع زیستی را هم درگیر کرده است، گفت: رشد بیابانزایی تنوع زیستی را از پتانسیلهایش محروم میکند و آنها را در معرض انقراض قرار میدهد، زمانی که گیاه یا جانوری منقرض شد دیگر نمیتوان روی آن ارزشگذاری کرد.
وی افزود: اکنون فرسایش خاکی قابل ارزشگذاری است و هر 2 میلیارد تن خاک را میتوان بالغ بر 20 میلیارد دلار ارزشگذاری کرد.
4/6 میلیون هکتار از اراضی کشور در خطر بیابانزایی هستند
همچنین مدیرکل دفتر بیابان سازمان جنگلها و مراتع به «جوان» گفت: از 164 میلیون هکتار اراضی موجود در کشور 5/32 میلیون هکتار شامل اراضی بیابانی است.
عبدینژاد در ادامه افزود: اکنون در کشور 18 استان در مناطق در خطر بیابانزایی قرار دارد که در این میان 183 نقطه کانون بحران بیابانزایی در کشور به ثبت رسیده است.
وی با اشاره به اینکه از 5/32 میلیون هکتار اراضی بیابانی در کشور 4/6 میلیون هکتار آن در کانون بحران قرار دارد، اذعان داشت: در برنامه پنجم توسعه طرح مقابله با بیابانزایی دیده شده است که در این میان 4/2 میلیون هکتار این طرح با همکاری بسیج سازندگی و سازمان جنگلها و مراتع کشور مورد مطالعه قرار میگیرند.
مدیرکل دفتر بیابان سازمان جنگلها و مراتع کشور خاطرنشان کرد: از سال 85 تاکنون میزان خسارت وارده بر اثر بیابانزایی برآورد نشده است که در آن سال بر اثر توفان شن و بلایای طبیعی به بخش کشاورزی هزار میلیارد ریال خسارت وارد شد.
در ضمن در مقوله آب و اقتصاد از طرف سازمان جنگلها و مراتع کشور محاسبهای صورت نگرفته است زیرا این فرآیند به سازمانهای مربوطه بازمیگردد.
عبدینژاد گفت: کشاورزان باید برای مقابله با بیابانزایی بادشکنهای زنده و غیرزنده، شالیکاری، بذرپاشی، مالچپاشی و... را در رأس کار خود قرار دهند.
زاگرس در معرض بیابانزایی است
معاون مناطق خشک و نیمهخشک سازمان جنگلها و مراتع کشور به خبرنگار اجتماعی «جوان» گفت: متأسفانه در کشور توسعه ناپایدار و یک سویه در ملاحظات زیستمحیطی حاکم است که پیشروی در آن با بیابانزایی همراه است.
ناصر مقدسی افزود: هر ساله 30 هزار هکتار جنگل دستساز به اراضی جنگلی کشور توسط سازمان جنگلها و مراتع کشور افزوده میشود که در این راه باید کانون بحرانهای بیابانزایی شناسایی شوند.
وی با تأکید بر اینکه اگر موجودات و اکوسیستم منقرض شوند دیگر نمیتوان در جهت بازسازی و احیای آنها کوشید، خاطرنشان کرد: برای بهبود این روند باید به تقویت ساختارهای جوامع محلی گام برداشت و آنها را از لحاظ اقتصادی و فضای مناسب برای چرای دام و طیورشان تأمین کرد تا این جوامع بیش از این به طبیعت دست درازی نکنند.
این معاون سازمان جنگلها و مراتع کشور گفت: جنگلهای زاگرس و مناطق شمالی کشور بر اثر رشد جمعیت و بهرهبرداری از منابع طبیعی در خطر بیابانزایی قرار دارند.
مقدسی اذعان داشت: اکنون در کشور ارزیابی و سنجش میزان خسارات بیابانزایی نیاز به شاخص و معیار دارد که در این راه اگر مطالعه آب، پوشش گیاهی و تغییر میزان بارندگی با هم اتفاق بیفتد در این صورت میتوان میزان خسارت بیابانزایی را در کشور محاسبه کرد.
