گفت و گو: جواد ارشادی
انتشار خبر حمایت آمریکا و عربستان سعودی از ایاد علاوی و اختصاص کمک 100 میلیون دلاری به ائتلاف وی به مثابه اعلام آمادهباش برای دخالت دیگری شبیه انتخابات لبنان بود. به اعتقاد برخی کارشناسان این اقدام عربستان به منظور تعیین یک بدیل شیعی اما سکولار برای دولت و جریان سیاسی شیعی در عراق است اما مسأله به همین جا ختم نمیشود. ائتلاف علاوی میرود به ملغمهای تبدیل شود که حتی بعثیها را هم در بطن خود جای میدهد و به ساختار تصمیمگیری سیاسی در عراق برمیگرداند. مصاحبه در این خصوص با علیالعیاوی، تحلیلگر سیاسی و رئیس شبکه تلویزیونی الفرات عراق داشتیم که از نظر خوانندگان گرامی میگذرد.
چرا دولت عربستان سعودی و مقامات آمریکایی از ائتلاف ایاد علاوی حمایت میکنند؟
همانطور که میدانید عراق در آستانه برگزاری انتخابات پارلمانی قرار دارد و دور از انتظار نیست که برخی طرفهای منطقهای و بینالمللی ذینفع دخالتهایی در اینباره داشته باشند تا بتوانند تأثیری بر روند انتخابات داخلی عراق بگذارند و باز انتظار میرود که پولهای سیاسی در آستانه انتخابات برای تأثیرگذاری بر آرای رأیدهندگان عراقی به جریان بیفتد. اما آنچه ملت عراق با آن مشکل دارد دخالتهای منفی برخی طرفها در این ائتلافها و حمایت مستقیم از آنها در مقابل طرفهای دیگر به منظور به شکست کشاندن طرف مقابل است که در نهایت سیادت و استقلال عراق را میخواهند با آن زیر سؤال ببرند.
آنگونه که اطلاع دارید علی الصجری یکی از همپیمانان علاوی نماینده پارلمان و رئیس جریان الشعب عراق اخیراً با اعتراض به موضوع تخصیص 100 میلیون دلار از سوی دولت عربستان به این ائتلاف، از وی جدا شد و این اقدام را عامل وابستگی دولت عراق به بیگانگان دانست. آیا این ائتلاف به نتایج ملموسی در بعد ملی دست خواهد یافت و آیا اساساً از محبوبیتی در میان مردم عراق برخوردار خواهد شد؟
به نظر من اعترافات و تصریحات صجری نقطه تحول عمدهای در افکار عمومی مردم عراق به جا میگذارد. در واقع میهندوستی و شخصیت ملی او باعث شد که این اسرار را درباره ائتلاف علاوی فاش کند. این اطلاعات جداً هشداردهنده است و انعکاس زیادی در رسانهها داشت. بسیاری از رسانهها گفتند که این اظهارات صجری تأثیر منفی شدیدی بر ائتلاف علاوی و صالح المطلک گذاشته است. در واقع بر این اساس لیستی که ائتلاف علاوی را معرفی میکند یک فهرست مردمی کامل نخواهد بود. این کمکهای مالی عربستان یکی از انواع دخالتهاست که توسط صجری افشا شد. من بر این باورم که مردم عراق موضع صریحی در قبال کسانی که در امانت خیانت میکنند اتخاذ خواهند کرد و در برابر کسانی که تلاش میکنند دستور کارهای بیگانگان را در داخل عراق به اجرا بگذارند، میایستند زیرا چنین افرادی در حقیقت نماینده بیگانه در پارلمان عراق هستند نه نماینده مردم عراق. چنین اشخاصی چگونه میتوانند اطمینان مردم عراق را کسب کنند و مردم عراق چگونه میتوانند به آنان اعتماد کنند؟ این دستنشاندگان چگونه میتوانند از وحدت عراق دم بزنند و چگونه به فکر آینده کشوری خواهند بود که سالهاست دستخوش جنگ است و از ستمهای حزب بعث صدامی هنوز رنج میبرد؟
از سوی دیگر من معتقدم که این مبلغ 100 میلیون دلار فقط در ارتباط با انتخابات نیست و دستور کارهای دیگری هم در پشت پرده است، کمکها پنهان است و نگرانیهای زیادی در مورد بازگشت حزب بعث به قدرت وجود دارد.
برخی آگاهان سیاسی بر این باورند که عربستان سعودی در اندیشه یک جریان سکولار شیعی به عنوان آلترناتیو و جایگزین جریان شیعی عراق است و این امر زمینه را برای بازگشت بعثیها به کرسیهای حکومتی عراق تسهیل میکند. نظر شما چیست؟
پیش از آنکه حرفی در تأیید یا رد این نگاه داشته باشم باید بگویم مردم عراق از هر مذهب و طایفهای عزم خود را برای شرکت پرشور در انتخاباتی سالم جزم کردهاند تا الگویی از انتخابات را برای جهانیان ارائه کنند که از خلال آن شخصیت تسلیمناپذیر در برابر دستور کارهای بیگانه را و در تعامل با مسائل حساس و منافع ملی خود به نمایش بگذارد.
و کشورهای همسایه عراق باید در این راه از ملت عراق حمایت کنند و تجربه سیاسی عراق را همراهی کنند و بر این باورم که حمایتهای جناحی در عراق از سوی برخی طرفهای منطقهای و بینالمللی اولاً کمکی به ثبات و آرامش در عراق و تسهیل روند سیاسی نمیکند بلکه اوضاع امنیتی در داخل عراق را متشنج میکند و به تبع آن انعکاس منفی در کشورهای همسایه عراق هم خواهد داشت، زیرا عراق از موقعیت حساسی در منطقه برخوردار است و در منطقهای نفتخیز واقع شده که بر حساسیت آن میافزاید. ضمن اینکه اگر به حوزه نجف اشرف نگاهی بیندازیم در مییابیم که پیشینه تاریخی عمیقی از فعالیت سیاسی دمکراتیک در عراق وجود دارد. اگر طرفهای خارجی درگیر در عراق بخواهند به تحریک مسائل مذهبی و نژادی بپردازند، یا با پولهای سیاسی بخواهند روند انتخابات را تحت تأثیر قرار دهند، اولین بازنده این بازی خواهند بود و مردم عراق تسلیم این تحریکها نمیشوند. این مسألهای است که هماکنون همه طرفهای داخلی و شخصیتهای سیاسی- مذهبی از عرب و کرد و شیعه و سنی در مورد آن به اتفاق نظر رسیدهاند.
اما در مورد بازگشت بعثیها به قدرت، قانون اساسی عراق واضح و صریح است و مانع ورود بعثیها به ساختار قدرت تحت هر عنوانی شده است و هرچند برخی کشورهای بیگانه قصد دارند اعضای قدیمی حزب بعث را در یک جریان سیاسی وارد قدرت کنند اما این اقدام نیز محکوم به شکست است. مردم عراق خاطره القاعده و حزب بعث را همچنان در ذهنها دارند. بعثیها همانگونه که از طریق ارعاب و کشتار بیگانگان و انفجارات در خیابانها کاری از پیش نبردند در یک رقابتسیاسی از حمایت مردم برخوردار نخواهند بود.
همان طور که میدانید یکی از گروههای شریک در ائتلاف علاوی، جمعیت عربی حدباء است که به مواضع ناسیونالیستی ضدکردی معروف است. به نظر شما این امر تأثیر منفی در ائتلاف مذکور نخواهد داشت؟
اولاً ما به همه گروههای وطنی احترام میگذاریم. گروههایی که به آینده و تعیین سرنوشت عراق ایمان دارند این تعدد و تنوع سیاسی در واقع یک نقطه مثبت و قابل توجه برای عراق است. چه لیست حدباء باشد، چه فهرست الرمادی، بصره، بغداد و… مهم تحرک سیاسی در انتخابات است اما آنچه قابل قبول نیست تبدیل فعالیت سیاسی به عملیات تحریک و تحریض مذهبی و نژادی است. اینکه جمعیت حدباء در فعالیت انتخاباتی خود کردها را راه نمیدهد به نظر من نه به نفع کردهاست نه اعراب و نه به نفع عراق. هرچند مردم عراق مخالف کسانی هستند که تلاش میکنند بحثهای مذهبی، قومی و نژادی را تحریک و به این وسیله در روند فعالیت سیاسی اختلال ایجاد کنند.
