جوان آنلاین:تحولات اخیر در صحنه نبرد یمن و ناکامی‌های مکرر نظامی ائتلاف‌های غربی و عربی، بار دیگر معادلات امنیتی منطقه را دگرگون کرده است. کارزار نظامی آمریکا موسوم به «رافت رایدر» و حملات هوایی گسترده به اهداف یمنی، بار دیگر اثبات کرد که ماشین جنگی واشنگتن توان غلبه بر اراده و توانمندی‌های ارتش یمن را ندارد و این مداخلات، گرهی از کار متحدان منطقه‌ای آمریکا باز نکرده است. ناتوانی مطلق در متوقف کردن پیشروی‌های یمن، کاخ سفید را در بن‌بست نظامی قرار داده است.
در همین راستا، اندیشکده «نشنال اینترست» در تازه‌ترین تحلیل خود به بررسی ابعاد این شکست پرداخته و تأکید کرده است که آمریکا به دلیل ناکامی در عرصه نظامی و واهمه از پیامدهای پرهزینه یک درگیری تمام‌عیار، اکنون ناچار است رویکرد خود را تغییر دهد. بر اساس این تحلیل، از آنجا که بمباران‌های هوایی کارایی خود را از دست داده و واشنگتن تمایلی به ورود به باتلاق جنگی جدید ندارد، راهبرد جدید آمریکا بر استفاده از ابزار دیپلماسی متمرکز شده است.
هدف اصلی این سیاست، ترمیم شکاف‌های عمیق میان عربستان و امارات و متحد کردن آنها برای شکل‌دهی به یک تهاجم زمینی علیه یمن است؛ راهبردی که تلاش دارد با محوریت ابوظبی، نیروهای نیابتی و مخالف را برای مقابله زمینی سازماندهی کند. با این حال، شواهد میدانی و تجربیات گذشته نشان می‌دهد که این سناریوی جدید نیز به دلیل چنددستگی داخلی ائتلاف عربی و مقاومت سرسختانه یمنی‌ها، راه به جایی نبرده و در این عرصه نیز گامی رو به جلو برای حامیان غربی-عربی نخواهد بود.
متن کامل این تحلیل بدین شرح است:
نیروهای مسلح یمن در حال پیشروی و آزادسازی مناطق مختلف یمن هستند و عربستان، به عنوان یکی از کشورهای متحد آمریکا، در تیررس آنها قرار دارد. نیروهای مسلح یمن از پایگاه‌های خود در داخل این کشور، فرودگاه‌ها، تأسیسات نفتی و مراکز نظامی عربستان را هدف رگبار موشک‌ها و پهپادها قرار داده‌اند و هم‌زمان مانع عبور کشتی‌های سعودی از تنگه حیاتی باب‌المندب می‌شوند.
در همین راستا، محمد بن سلمان ولیعهد عربستان از دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا درخواست کمک کرده است. اگرچه ترامپ می‌تواند به عربستان کمک کند، اما این کمک لزوما از طریق یک کارزار هوایی بی‌نتیجه دیگر علیه نیروهای مسلح یمن نخواهد بود. اگر ترامپ واقعاً می‌خواهد از سرعت پیشروی نیروهای مسلح یمن بکاهد، باید به جای بمباران بیشتر، یک تلاش دیپلماتیک جدی و قاطع را آغاز کند تا شکاف میان کشورهای عربی حاشیه خلیج‌فارس را که موجب استفاده یمن است، پر کند.
این موضوع باید برای آمریکا از فوریتی بالا برخوردار باشد. در هجدهم مهرماه، حمله‌ای در فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض منجر به کشته شدن ۱۳ نفر و زخمی شدن بیش از ۳۰۰ تن شد. سران سعودی با نگرانی عمیق، کنفرانس سرمایه‌گذاری اصلی خود را لغو کردند و این کشور اکنون خود را برای حملات بیشتر آماده می‌کند. حملات نیروهای مسلح یمن حتی بیش از جنگ منطقه‌ای ایران اعتماد به نفس عربستان را متزلزل کرده و به برنامه‌های اقتصادی بلندپروازانه محمد بن سلمان لطمه زده است.
در حال حاضر، آمریکا و سایر شرکای عربستان، ضمن حمایت از دفاع از این کشور، از اقدام مستقیم در مواجهه با یمن پرهیز می‌کنند. احتیاط این کشورها کاملا قابل درک است؛ چرا که از سرگیری حملات هوایی آمریکا تقریباً به‌طور قطع به آتش‌بس دوجانبه با یمن که از سال ۲۰۲۵ برقرار بوده پایان خواهد داد. چنین اقدامی موجب حملات نیروهای مسلح یمن به پرسنل و دارایی‌های آمریکا در منطقه خواهد شد و می‌تواند جنگ تمام‌عیار با ایران را دوباره شعله‌ور سازد. از آنجا که «جنگ منطقه‌ای ایران» به‌شدت نزد افکار عمومی آمریکا نامحبوب است، دولت ترامپ دلایل محکمی دارد که از گسترش جنگ یا کشیده شدن به یک درگیری پرهزینه و بی‌پایان دیگر این بار در یمن اجتناب کند.
علاوه بر این، مشخص نیست که آیا حملات هوایی مورد نظر محمد بن سلمان واقعاً می‌تواند ورق را به نفع آنها برگرداند یا خیر. پیش از این، عربستان، آمریکا و اسرائیل همگی تلاش‌هایی در این زمینه انجام داده‌اند که موفقیت چندانی به همراه نداشته است؛ از جمله کارزار بمباران گسترده ۵۲ روزه توسط آمریکا در سال ۲۰۲۵ با نام «عملیات راف رایدر» که نتوانست مانع از اعمال قدرت نیروهای مسلح یمن بر جریان کشتی‌رانی در دریای سرخ شود.
البته، کارزارهای هوایی می‌توانند بخشی از تسلیحات نیروهای مسلح یمن را نابود کنند، در ارتباطات آنها اختلال ایجاد و رهبرانشان را تهدید کنند. اما بدون یک تهاجم زمینی مؤثر و یک راهبرد سیاسی، حملات هوایی نمی‌توانند به‌طور بنیادین کنترل نیروهای مسلح یمن بر بخشی از این کشور را تهدید کرده یا رفتار آنها را تغییر دهد. در واقع، کارزارهای بمباران در گذشته نتیجه معکوس داده‌اند؛ چرا که با کشتن غیرنظامیان یمنی، به دستاویزی برای بسیج نیروها علیه مداخله خارجی تبدیل شده‌اند.
آمریکا می‌تواند کمک‌هایی بسیار مؤثرتر از بمباران ارائه دهد. دیپلماسی قاطعانه، با هزینه‌ای به‌مراتب کمتر، می‌تواند تأثیری واقعی داشته باشد. یک تلاش هماهنگ از سوی آمریکا می‌تواند به عربستان و امارات به عنوان دو شریک سابق که اوایل امسال بر سر مسئله یمن دچار اختلاف شدند کمک کند تا بر اختلافات خود غلبه کنند. این امر به مزدوران سعودی_اماراتی واقع در یمن یاری می‌رساند تا در برابر نیروهای مسلح یمن ایستادگی کنند و در نهایت، مسیری سیاسی برای پایان دادن به جنگِ رو به تشدیدِ یمن ایجاد شود.
همسویی عربستان و امارات به چند دلیل حیاتی است. امارات می‌تواند ظرفیت‌ها و تجربیات نظامی بسیار مهمی را به عملیات تهاجمی زمینی وارد کند. در میان تمام متحدان عربستان، ابوظبی در بهترین موقعیت قرار دارد تا به‌سرعت با نیروهای یمنی در میدان نبرد وارد عمل شود، خطوط مقدم در جنوب را تقویت کند و نیروهای مسلح یمن را از مناطقی که در ماه سپتامبر در امتداد ساحل دریای سرخ تصرف کرده‌اند، بیرون براند. اماراتی‌ها در سال ۲۰۱۵ به مزدوران یمنی کمک کردند تا نیروهای مسلح یمن را از عدن بیرون کنند و در سال‌های ۲۰۱۷ و ۲۰۱۸ بخش بزرگی از سواحل دریای سرخ را بازپس بگیرند.
با این حال، همسویی سیاسی میان این دو کشور نیز به همان اندازه اهمیت دارد. تفاوت در اولویت‌ها و دیدگاه‌های عربستان و امارات در قبال یمن، هم بازتاب‌دهنده و هم عامل ایجاد شکاف در درون مزدوران یمن است؛ شکاف‌هایی که به سرمایه‌ای بزرگ برای نیروهای مسلح یمن تبدیل شده‌اند. توافق میان عربستان و امارات بر سر یک هدف نظامی دست‌یافتنی و یک چشم‌انداز سیاسی مشترک برای پایان دادن به جنگ یمن، می‌تواند به اتحاد مزدوران یمنیِ مخالف نیروهای مسلح یمن نیز کمک کند.
در حال حاضر، مجموعه ناهمگون نیروهای مخالف دولت مردمی یمن، یا قادر به هماهنگی برای یک ضدحمله مؤثر نیستند و یا تمایلی به آن ندارند؛ چه رسد به اینکه بتوانند بر سر چشم‌اندازی برای یمنِ پس از جنگ به توافق برسند. این وضعیت، زمینه‌ساز پیشروی‌های بیشتر نیروهای مسلح یمن است و به آنها امکان می‌دهد تا «صلحِ پیروزمندانه» را به ریاض و ابوظبی تحمیل کنند؛ صلحی که به آنها اجازه می‌دهد همچنان از عربستان باج‌خواهی کنند و ثبات در حوزه دریای سرخ و فراتر از آن را به خطر بیندازند.
اگرچه نزدیک کردن عربستان و امارات به یکدیگر، نیازمند مصالحه‌های دشواری است، اما اهمیت موضوع برای امنیت عربستان که پیوندی ناگسستنی با امنیت امارات دارد و همچنین برای امنیت گسترده‌تر منطقه‌ای و دریایی، باید آن‌قدر بالا باشد که انجام این کار را ضروری سازد. شاید هم‌اکنون نوعی سازش تدریجی در حال شکل‌گیری باشد که نشانه‌ی آن، دیدارهای مقام‌های عالی‌رتبه سعودی و اماراتی در ابوظبی و ریاض است. اما بدون حمایت آمریکا، این بهبود روابط ممکن است بسیار ناچیز و دیرهنگام باشد و پیامدهای عمیقی به همراه داشته باشد که دامنه‌ی آن بسیار فراتر از مرزهای یمن را به خود درگیر کند.
واشنگتن نمی‌تواند صرفاً با توسل به بمباران، امنیت عربستان را تضمین کند، اما می‌تواند از اهرم‌های دیپلماتیک خود برای نزدیک کردن دو متحدِ خلیج‌فارسیِ خود که اکنون از هم فاصله گرفته‌اند استفاده کند، مزدوران یمنیِ آنها را تقویت نماید و شرایط را برای یک توافق سیاسی نهایی فراهم آورد؛ توافقی که ناگزیر باید شامل به رسمیت شناختن نیروهای مسلح یمن نیز باشد. برای رئیس‌جمهوری که ظاهراً مشتاق است آمریکا را از جنگی دیگر در غرب آسیا دور نگه دارد، یاری رساندن به متحدان برای آنکه بتوانند به خودشان کمک کنند، شاید مؤثرترین و کم‌هزینه‌ترین شکلِ رهبریِ آمریکا باشد.
