جوان آنلاین: جنگ اوکراین و روسیه دیگر صرفاً یک نبرد منطقه‌ای در شرق اروپا نیست؛ بلکه به کاتالیزوری برای صادرات فناوری‌های نوین نظامی، به‌ویژه در حوزه جنگ پهپادی و ضدپهپادی، به سراسر جهان تبدیل شده است. رژیم کی‌یف در سال ۲۰۲۶ با درک این موضوع که بقای سیاسی و نظامی آن در گرو رضایت واشنگتن است، استراتژی جدیدی را اتخاذ کرده است؛ تبدیل شدن به یک «مشاور امنیتی و پهپادی» برای آمریکا و متحدانش در حساس‌ترین نقاط جهان، یعنی غرب آسیا. این رویکرد که با هدف تقویت جبهه تقابل با جمهوری اسلامی ایران طراحی شده، از منظر تهران فراتر از یک رقابت ژئوپلیتیک بوده و به دلیل ماهیت بی‌ثبات کننده و حمایت از گروه‌های تروریستی، در زمره اقدامات خصمانه و تروریستی ارزیابی می‌شود. اوکراین با پیوندزدن توان نظامی خود به ترتیبات امنیتی غرب، عملاً آتش جنگ را به حیاط خلوت امنیتی ایران کشانده که البته این موضوع برای کی‌یف بدون تبعات نخواهد بود.
به گزارش دفاع پرس، نخستین و شاید آشکارترین بُعد این تقابل، ورود مستقیم کی‌یف به شبکه همکاری‌های ضدپهپادی آمریکا و متحدان منطقه‌ای آن است. در مارس ۲۰۲۶، اعزام ۲۲۸ متخصص اوکراینی به کشور‌های عربی حوزه خلیج فارس از جمله عربستان، امارات، قطر، کویت و همچنین اردن، پرده از یک عملیات گسترده اطلاعاتی-نظامی برداشت. استقرار سامانه پیشرفته فرماندهی و کنترل «اسکای مپ» در پایگاه هوایی شاهزاده سلطان عربستان و آموزش نیرو‌های آمریکایی توسط این مستشاران، ابعاد راهبردی این همکاری را آشکار می‌کند.
این اقدامات صرفاً تبادل تجربه فنی نیست؛ بلکه به معنای افزایش توان شناسایی، رهگیری و مقابله با پهپاد‌ها در منطقه است. دولت اوکراین با انتقال تجربیات جنگی خود، در تقویت ظرفیت نظامی بازیگرانی مشارکت می‌کند که در تقابل امنیتی مستقیم با ایران قرار دارند. از منظر امنیت ملی ایران، این مشاورات پهپادی که با هدف خنثی‌سازی بازدارندگی دفاعی تهران انجام می‌شود، اقدامی خصمانه و تلاش برای برهم زدن موازنه امنیتی منطقه به نفع هژمونی آمریکا محسوب می‌گردد.
ائتلاف پهپادی با تل‌آویو و حمایت از گروه‌های تندرو در سوریه
هم‌گرایی امنیتی اوکراین با اسرائیل و حمایت از گروه‌های تروریستی در سوریه، بخش تاریک دیگر این معادلات را شکل می‌دهد. بر اساس گزارش‌های تحلیلی مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل (INSS) در ۷ ژوئن ۲۰۲۶ اطلاعات نظامی اوکراین از سال ۲۰۲۴ به مقر گروه تروریستی «تحریرالشام» در «ادلب» کمک‌های پهپادی و نظامی ارائه کرده است. این هم‌افزایی در آوریل ۲۰۲۶ با دیدار «ولودیمیر زلنسکی» با «محمد الجولانی» در دمشق به اوج رسید؛ تحولی که نشان‌دهنده تلاش کی‌یف برای تثبیت جایگاه خود در ساختار جدید سوریه و تأمین منافع اسرائیل در مرز‌های شمالی سرزمین های اشغالی است. به موازات این موضوع، در ۲۳ ژوئیه ۲۰۲۵، وزیران خارجه دو طرف بر آغاز «گفت‌وگوی راهبردی درباره تهدید ایران» توافق کردند. سفیر اوکراین در اسرائیل نیز در مارس ۲۰۲۶ رسماً تأیید کرد که کی‌یف اطلاعات و تجربه چندساله مقابله با پهپاد‌های شاهد را در اختیار اسرائیل و آمریکا قرار داده است. اوکراین با ارائه روش‌های رهگیری کم‌هزینه و تلفیق راداری، عملاً در جنگ منطقه‌ای آمریکا و اسرائیل علیه ایران، به یک شریک جرم و حامی لجستیک-اطلاعاتی تبدیل شده است.
تعرض به امنیت دریایی ایران؛ از خزر تا شاخ آفریقا
تقابل دولت اوکراین با ایران تنها به غرب آسیا محدود نمانده و به اقدامات تروریستی در دریا‌ها نیز سرایت کرده است. حادثه کشتی تجاری ایرانی «آنا» در ژوئیه ۲۰۲۶ در دریای خزر، یکی از جدی‌ترین نقاط تنش و مصداق بارز تروریسم دریایی کی‌یف محسوب می‌شود. حمله اوکراینی‌ها به این شناور غیرنظامی که منجر به شهادت یک خدمه و زخمی‌شدن فرد دیگری شد، نشان می‌دهد که جنگ نیابتی اوکراین چگونه امنیت کشتیرانی و جان شهروندان ایرانی را هدف قرار داده است.
الگوی رفتاری کی‌یف در استفاده از ابزار‌های نظامی برای ایجاد بی‌ثباتی در جغرافیا‌های فرامنطقه‌ای، در شاخ آفریقا نیز قابل ردیابی است. گزارش سپتامبر ۲۰۲۶ شبکه سی‌ان‌ان از حضور حدود ۱۵ متخصص پهپادی اوکراینی در شمال مالی و همکاری آنان با نیرو‌های شورشی محلی، پرده از یک استراتژی خطرناک برمی‌دارد. اوکراین برای پیشبرد رقابت با روسیه، به صدور تروریسم پهپادی و آموزش گروه‌های شبه‌نظامی در کانون‌های منازعه روی آورده است؛ ظرفیتی که در کنار همکاری‌های ضدپهپادی این کشور با آمریکا در غرب آسیا، الگوی رفتاری خصمانه کی‌یف را در سطح جهانی تأیید می‌کند.
مجموعه اقدامات دولت اوکراین در سال ۲۰۲۶، از اعزام صد‌ها مستشار پهپادی به پایگاه‌های آمریکایی در خلیج فارس و همکاری اطلاعاتی با اسرائیل، تا حمایت از گروه‌های تندرو در سوریه و تعرض به شناور‌های ایرانی در دریای خزر، نشان‌دهنده یک خطای استراتژیک از سوی «ولودیمیر زلنسکی» است. کی‌یف با تصور اینکه می‌تواند با ورود به معادلات امنیتی غرب آسیا و خدمت به منافع واشنگتن و تل‌آویو، امتیازاتی در اروپا کسب کند، عملاً خود را در معرض پیامد‌های جدی سیاسی و امنیتی قرار داده؛ پیامدهایی که می تواند تمامیت ارضی اوکراین را به خطر بیندازد.
خوش خدمتی های زلنسکی به آمریکا و اسرائیل در حالی انجام می شود که دولت آمریکا حتی نمی‌تواند سامانه های پاتریوت را در اختیار ارتش اوکراین قرار دهد. شبکه خبری سی‌ان‌ان در این زمینه می گوید: سال‌ها استفاده از این سامانه در اوکراین و همچنین تعهدات آمریکا و متحدانش در غرب آسیا، ذخایر از پیش محدود پاتریوت را به شدت تحلیل برده است. برآورد‌های کارشناسی حاکی از آن است که تا ۵۰ درصد از رهگیر‌های پاتریوت ذخایر آمریکا به دلیل درگیری‌های متعدد، از جمله جنگ اوکراین و تحولات منطقه‌ای غرب آسیا، تخلیه شده است؛ علاوه بر این، ظرفیت تولید جهانی این موشک‌ها به شدت محدود است.
شرکت لاکهید مارتین، پیمانکار اصلی این سامانه، با وجود تزریق میلیارد‌ها دلار بودجه توسط دولت آمریکا برای افزایش ظرفیت تولید، همچنان با گلوگاه‌های جدی در زنجیره تأمین قطعات و کمبود نیروی کار متخصص مواجه است. گزارش‌ها نشان می‌دهد که ظرفیت تولید جهانی پاتریوت به قدری پایین است که تأمین همزمان نیاز‌های فوری اوکراین، تعهدات واشنگتن به رژیم صهیونیستی و ذخیره‌سازی مجدد انبار‌های خود آمریکا، عملاً غیرممکن به نظر می‌رسد. بنابراین، وعده فروش ۵۰۰ موشک به اوکراین، در عمل به معنای ایجاد یک صف انتظار طولانی‌مدت است که «کی‌یف» را در حساس‌ترین مقاطع نبرد، بدون پوشش پدافندی مؤثر رها می‌کند؛ این سزای خوش خدمتی در منطقه است و جمهوری اسلامی ایران نیز اقدامات اوکراین را یقینا بی‌پاسخ نخواهد گذاشت.
از منظر جمهوری اسلامی ایران، هرگونه تعرض به منافع ملی، چه در قالب مشاورات پهپادی برای تقویت بازوی نظامی آمریکا و اسرائیل و چه در قالب اقدامات تروریستی علیه شناور‌های غیرنظامی، خط قرمز محسوب می‌شود. اوکراین با خروج از دایره یک جنگ منطقه‌ای و تبدیل شدن به یک بازیگر فعال در جبهه فشار امنیتی علیه تهران، هزینه‌های سنگینی را بر امنیت خود و متحدانش تحمیل می‌کند؛ چرا که تهران در دفاع از موازنه امنیتی منطقه و جان شهروندانش، با هیچ‌یک از عناصر دخیل در این اقدامات خصمانه، مماشات نخواهد کرد.
