جوان آنلاین: انجام عملیات بشردوستانه در شهر اولشکی در منطقه خرسون که در کانون درگیری نظامی روسیه و اوکراین قرار دارد و سفر تعدادی از شهروندان این منطقه از طریق پل امن ایجاد شده به یکی از این دو کشور، با طرح امیدواری‌هایی برای تکرار این تجربه و زدودن ترس و نگرانی حتی برای روز‌ها و ساعت‌هایی از ساکنان مناطق خط مقدم درگیری همراه شد.
تماس‌های متفاوت با کرملین
رهبران فنلاند و نروژ پنجم آبان ۱۴۰۵ در اقدامی متفاوت با رویه معمول رهبران اروپای غربی با ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه، تماس گرفتند و خواستار پایان جنگ اوکراین شدند.
تماس تلفنی الکساندر استوب رئیس‌جمهور فنلاند و یوناس گار استوره نخست‌وزیر نروژ در حالی صورت گرفت که رهبران اروپای غربی از زمان آغاز درگیری نظامی در اوکراین در اسفند ۱۴۰۰، نه تنها از تماس مستقیم با کرملین خودداری کرده، بلکه تحریم‌های گسترده‌ای علیه مسکو اعمال کرده‌اند..
بر اساس اعلام یکی از دستیاران رئیس‌جمهور اوکراین، استوب و استوره پس از گفتوگو با پوتین، با ولادیمیر زلنسکی نیز تماس گرفتند.
استوب در بیانیه‌ای مشترک با نخست‌وزیر نروژ اعلام کرد: «گفتوگو با پوتین صریح بود. ما کشور‌های همسایه روسیه هستیم و نتیجه این جنگ تاثیر مستقیمی بر امنیت ما و امنیت اروپا در ابعاد گسترده‌تر خواهد داشت. پایان دادن به جنگ مستلزم گفت‌و‌گو‌های مستقیم است.»
رهبران فنلاند و نروژ در عین حال بر حمایت قاطع خود از اوکراین تاکید کردند و گفتند این حمایت همچنان ادامه خواهد یافت.
کرملین نیز اعلام کرد که در این تماس تلفنی تأکید شد که دستیابی به صلحی عادلانه و پایدار تنها در صورتی امکان‌پذیر است که منافع مشروع فدراسیون روسیه به‌طور کامل و بدون قیدوشرط در نظر گرفته شود.
پس از آن، دیمیتری پسکوف سخنگوی کرملین اعلام کرد: اروپا باید در مذاکرات مربوط به حل‌وفصل بحران اوکراین حضور داشته باشد، اما با رویکرد کنونی مقامات اروپایی، چنین مشارکتی عملاً بی‌فایده خواهد بود.
سخنگوی کرملین ضمن آنکه آمادگی رئیس‌جمهور روسیه برای تماس تلفنی با رئیس‌جمهور فرانسه و صدراعظم آلمان را اعلام کرد، در پاسخ به این پرسش که «آیا پوتین حاضر است در صورت پیش‌قدم شدن زلنسکی با او نیز تلفنی گفتوگو کند»، افزود: هنوز کسی تماس نگرفته است.
برخی کارشناسان و مقامات روس از تماس تلفنی دو رهبر اروپایی با پوتین به عنوان نشانه‌ای از اوضاع نامطلوب برای اوکراین تعبیر کردند و در همین حال، همچنان از مانع‌تراشی اروپا بر سر حل و فصل این مناقشه سخن گفتند.
فئودور لوکیانوف استاد و پژوهشگر دانشکده اقتصاد جهان و سیاست جهان «مدرسه عالی اقتصاد» در این باره در روزنامه «راسیسکایا گازیه تا» نوشت: این تماس تلفنی نشان می‌دهد که حتی اروپا هم کم‌کم دارد اذعان می‌کند که اوضاع در حال تغییر است و احتمالاً در جهتی نامطلوب برای کی‌یف و متحدانش دارد تغییر می‌کند؛ بی جهت نیست که استوب و استوره یکمرتبه ضرورت روابط خوب با همسایگان را به یاد آوردند.
در همین حال، ولادیسلاو ماسلنیکوف مدیر بخش مسائل اروپایی وزارت امور خارجه روسیه اعلام کرد: با وجود تمایل برخی از سیاستمداران اروپایی به گفتوگو با روسیه، مسکو تلاش‌های رهبران ناتو و اتحادیه اروپا برای مانع ایجاد کردن در حل و فصل مناقشه اوکراین را می‌بیند.
فرمولی که کار نمی‌کند
و، اما در هفته‌ای که گذشت، حملات پهپادی اوکراین به تأسیسات انرژی روسیه پس از مدتی وقفه از سر گرفته شد.
این در حالی است که رئیس‌جمهور آمریکا ۱۹ مهر ۱۴۰۵ مدعی شده بود که روسیه و اوکراین بر سر آتش‌بس در حملات به تاسیسات انرژی یکدیگر توافق کرده‌اند.
دونالد ترامپ شهریورماه نیز از توافقی مشابه خبر داده بود، اما هیچ‌یک از طرفین آن را تایید نکردند و حملات به زیرساخت‌های انرژی همچنان ادامه یافت.
هشتم آبان ۱۴۰۵، معاون نخست‌وزیر روسیه اعلام کرد که پس از مدتی وقفه در حملات پهپادی اوکراین به تأسیسات انرژی این کشور، این پهپاد‌ها به سه پالایشگاه و یک مجتمع پتروشیمی در روسیه حمله کردند.
الکساندر نواک افزود: به صورت کلی، پدافند هوایی روسیه با این حملات پهپادی مقابله کرده است، اما به یکی از این پالایشگاه‌ها، آسیب جزئی وارد شده است.
ویاچسلاو فدوریشف استاندار سامارا روسیه نیز اعلام کرد: پهپاد‌های اوکراینی بزرگترین حمله به این استان از زمان آغاز «عملیات ویژه نظامی روسیه در اوکراین» را در صبح جمعه هشتم آبان انجام دادند.
این حملات در حالی انجام شد که نیرو‌های مسلح اوکراین از ۲۸ مهر ۱۴۰۵، حملاتی به تأسیسات زیرساخت‌های نفتی روسیه انجام نداده بودند.
در همان روز، شهردار مسکو اعلام کرد که از عصر پنجشنبه تا صبح جمعه هشتم آبان، یکی از بزرگترین حملات پهپادی اوکراین به پایتخت روسیه انجام شد که شمار آنها ۸۶۲ پهپاد بود؛ اکثر این پهپاد‌ها در فواصل دور و ۱۷۰ فروند پهپاد در فواصل نزدیک به منطقه مسکو سرنگون شدند.
سخنگوی کرملین نیز حملات نیرو‌های مسلح اوکراین برای حمله به مسکو همزمان با برپایی اجلاس سران روسیه و آفریقا را عجیب توصیف کرد.
پسکوف در عین حال گفت که این حملات پهپادی، مذاکرات سه جانبه پیش رو در امارات متحده عربی را زیر سوال نخواهد برد.
از سوی دیگر، زلنسکی رئیس جمهور اوکراین در مصاحبه با شبکه فاکس‌نیوز گفت: اگر آمریکا موشک‌های پاتریوت را در اختیار کشورش قرار دهد، کی‌یف حمله به پالایشگاه‌های نفت روسیه را متوقف خواهد کرد.
زلنسکی با اشاره به گفت‌وگوهایش با ترامپ رئیس جمهور آمریکا و تیمش اظهار کرد: ما گفتیم که نمی‌توانیم به حمله روسیه به انرژی، برق، گاز، پالایشگاه‌ها و همه چیز ما، و کشتار مردم ما توسط روسیه پاسخ ندهیم.
وی افزود: ما گفتیم که اگر می‌خواهید به پالایشگاه‌های روسیه حمله نکنیم، آنها نباید به سیستم انرژی ما حمله کنند. یک جایگزین دیگر این است که موشک‌های پاتریوت به ما بدهید.
زلنسکی افزود که اگر واشنگتن سامانه‌های موشکی را به مدت یک ماه در اختیار اوکراین قرار دهد، کی‌یف نیز حملات به پالایشگاه‌های روسیه را برای همان مدت متوقف خواهد کرد.
زلنسکی در پاسخ به این سوال که آیا این سخنان ابزاری برای «اعمال فشار» بر ترامپ است، پاسخ منفی داد.
ترامپ که با تورم داخلی ناشی از افزایش قیمت انرژی در پی حمله وی به ایران و درگیری روسیه و اوکراین دست و پنجه نرم می‌کند، از مسکو و کی‌یف خواسته است که حمله به مراکز انرژی یکدیگر را متوقف کنند.
موشک‌های پاتریوت از مهمترین سلاح‌هایی هستند که اوکراین برای رهگیری پهپاد‌ها و موشک‌های روسی به کار برده است.
وزارت خارجه آمریکا هفته گذشته اعلام کرد که دولت ترامپ با فروش ۵۰۰ موشک پاتریوت به ارزش ۲.۱ میلیارد دلار به اوکراین موافقت کرده است، اما رئیس جمهور اوکراین هشدار داد که تحویل این موشک‌ها ممکن است سال‌ها طول بکشد
دامنه تأثیرگذاری حملات پهپادی اوکراین بر روند فعالیت‌ها در روسیه به تأسیسات انرژی محدود نماند و در پی این حملات، آژانس حمل و نقل هوایی فدرال روسیه شامگاه پنجشنبه هفتم آبان، محدودیت موقت شبانه در فعالیت همه فرودگاه‌های مسکو به علت تهدید‌های ناشی از حمله ۱۲۱۴ فروند پهپاد را اعلام کرد و پس از ساعاتی در صبح روز بعد، آن را لغو کرد.
این محدودیت‌های موقت پروازی در روز‌ها و شب‌های قبل و بعد در شمار دیگری از مناطق روسیه و حتی پایتخت تکرار شد.
برخی کانال‌های غیررسمی در شبکه‌های اجتماعی نوشتند که اوکراین با جاسازی پهپاد‌هایی که زیر بالن‌های هواشناسی قرار داشتند، تاکتیک غیرمتعارفی را برای بستن حریم هوایی اطراف پایتخت روسیه اجرا کرده است.
عملیات بشردوستانه در شهری در کانون درگیری
عملیات بشردوستانه در شهر اولشکی در منطقه خرسون – در کانون درگیری نظامی روسیه و اوکراین- از دیگر رویداد‌های یک هفته اخیر بود که با طرح امید‌هایی برای تکرار این رخداد و توقف کامل جنگ نیز همراه شد.
آتش‌بس محدود و موقت بین روسیه و اوکراین با هدف اجرای عملیات بشردوستانه در نزدیکی شهر «اولشکی» از ساعت چهار صبح روز سه‌شنبه پنجم آبان ۱۴۰۵ به وقت مسکو (۴:۳۰ به وقت تهران) آغاز شد و تا ساعت ۲۲:۵۹ یکشنبه دهم آبان به وقت مسکو ادامه یافت.
در نتیجه این آتش‌بس محدود، ساکنان شهر اولشکی که می‌خواستند پس از تخلیه این شهر به اوکراین بروند، وارد بلاروس شدند تا از آنجا به اوکراین انتقال پیدا کنند.
وزارت دفاع روسیه اعلام کرد که برای انتقال آنها از هواپیما‌های ترابری نظامی نیرو‌های هوافضای روسیه استفاده شده است.
هیأت‌های روسیه و اوکراین پیش از آغاز این عملیات بشردوستانه در اولشکی با یکدیگر دیدار کردند.
پوتین رئیس‌جمهور روسیه ۱۷ مهر ۱۴۰۵ در گفت‌وگوی تلفنی با ترامپ همتای آمریکایی خود اعلام کرد که در خصوص وضعیت بشردوستانه در شهر اولشکی، توافق شده است که کمیسر امور حقوق بشر روسیه، در تماس دائمی با دفتر ملانیا ترامپ خواهد بود.
پیش از این، سخنگوی کرملین ۳۰ شهریور ۱۴۰۵ وضعیت شهر اولشکی در منطقه خرسون را بحرانی توصیف کرده و گفته بود: به دلیل گلوله‌باران و حملات پهپادی از سوی کی‌یف، امکان رساندن مواد غذایی یا اقلام پزشکی به این شهر وجود ندارد.
روزنامه دیلی‌میل در این باره نوشت: اوکراینی‌های ساکن شهر ویران‌شده «اولشکی» در حالی که پرچم‌های آبی و زرد اوکراین را به دور خود پیچیده بودند، در مرز اوکراین و بلاروس از اتوبوس‌ها پیاده شدند و در آنجا به آغوش اعضای خانواده‌شان بازگشتند.
بنا بر این گزارش، این عملیات تخلیه در چارچوب مهمترین آتش‌بس از زمان آغاز تهاجم تمام‌عیار روسیه به اوکراین در چهار سال پیش، انجام شد.
ایوان یووهنوویچ ۴۸ ساله در حالی که سیگاری میان انگشتان لرزانش گرفته بود، شرایط ماه‌های اخیر خود در اولشکی را این‌گونه توصیف کرد: او گفت: «بسیار دشوار بود. پهپاد‌های زیادی در آسمان بودند و تردد در خیابان‌ها به سختی ممکن بود. از فصل بهار به بعد، عملاً هیچ‌گونه مواد غذایی اساسی باقی نمانده بود. مردم اندکی ذخایر شخصی داشتند. ما مردمی صرفه‌جو هستیم.»
وی اظهار داشت: هر روز افرادی بر اثر برخورد با مین‌های زمینی یا حملات پهپادی جان خود را از دست می‌دهند.
دیلی‌میل در ادامه نوشت: زمانی که آتش‌بس موقت برقرار شد، تخمین زده می‌شد که حدود ۲۰۰۰ نفر همچنان در شهر اولشکی حضور داشتند. به آنها این حق انتخاب داده شد که یا به مناطق تحت کنترل اوکراین یا روسیه منتقل شوند، و یا در شهر بمانند؛ در حالی که برایشان مواد غذایی و اقلام پزشکی تأمین شده بود.
این روزنامه در ادامه به نقل از یوونوویچ نوشت: بسیاری از مردم ماندند و نخواستند شهر را ترک کنند؛ برخی به خاطر خانه‌هایشان و برخی به خاطر حیواناتشان.
ملانیا ترامپ همسر رئیس‌جمهور آمریکا که در تعامل با طرف‌های درگیر برای اجرای این آتش‌بس بود، روز جمعه در شبکه‌های اجتماعی نوشت که این کاروان بشردوستانه توانسته است بیش از ۷۵۰ نفر را به سلامت از منطقه خارج کند.
ادعای مؤسسه آمریکایی درباره وضعیت میدان نبرد
در همین حال، منابع غربی در گزارش‌هایی به نقل از «موسسه مطالعات جنگ» (ISW) - یک اندیشکده مستقر در واشنگتن که از زمان آغاز درگیری میان روسیه و اوکراین تحولات آن را رصد و گزارش می‌کند - ادعا کردند که مسکو در سال ۲۰۲۶ پیشروی ارضی ناچیزی داشته است.
در این گزارش آمده است: مقامات ارشد مسکو مهر ۱۴۰۵ اعلام کردند که روسیه از ابتدای سال ۲۰۲۶، حدود ۶۵۰۰ کیلومتر مربع از خاک اوکراین و ۳۱۰ سکونتگاه جدید را به تصرف خود درآورده است، اما بر اساس تحلیل دستاورد‌های میدانی در سال جاری و با استناد به شواهد موجود، ارتش روسیه از اول ژانویه ۲۰۲۶ تاکنون، تنها حدود ۱۰۰ کیلومتر مربع از خاک اوکراین و ۶۹ سکونتگاه را تصرف کرده است.
در این گزارش همچنین ادعا شده است که از شهریور ۱۴۰۵ روسیه در مجموع ۱۲۲ کیلومتر مربع از اراضی تحت کنترل خود را از دست داده است.
تا لحظه انتشار این گزارش، پاسخی به این ادعا‌ها در رسانه‌های روسیه دیده نشد.
معمای گازوئیل
مقامات روس اعلام کردند که در پی توافق ۱۷ مهر پوتین و ترامپ، چهار نفتکش حامل گازوئیل روسیه را در ماه اکتبر راهی ایالات متحده کرده‌اند.
الکساندر نواک معاون نخست وزیر روسیه با بیان اینکه حجم عرضه گازوئیل روسیه به آمریکا در ماه اکتبر ۵۱۰ هزار تن بود، گفت: ممکن است در ماه آینده میلادی حجم صادرات این سوخت از روسیه به ۲.۱۵ میلیون تن افزایش یابد و ادامه این روند به وضعیت بستگی دارد.
در همین حال، روزنامه واشنگتن سان به نقل از برخی مقامات صنعت نفت آمریکا گزارش داد که گازوئیل روسیه در حالی به ایالات متحده ارسال شده است که دولت ایالات متحده نمی‌داند چه کسی آن را خریداری خواهد کرد و کاخ سفید طی چند هفته گذشته در تلاش بوده تا شرکتی را پیدا کند که مایل به دریافت این محموله باشد.
شرکت تحلیلی Rapidan Energy Group در این باره اعلام کرد: مسکو و واشنگتن به کسانی که مایل باشند ریسک کنند تخفیف‌های زیادی ارائه می‌دهند، اما فشار جواب نمی‌دهد. شرکت‌های آمریکایی به دلیل مخاطرات قانونی و اعتباری، به‌ویژه پس از آنکه اعضای بانفوذ کنگره بابت قرارداد‌های نقض کننده تحریم‌های اعمال‌شده در سال ۲۰۲۲ تهدید به حبس و جریمه کردند، از این کار خودداری می‌کنند.
روزنامه واشنگتن سان نوشت: مشکل اصلی این است که مجوز واردات را رئیس جمهور ترامپ صادر کرده است، اما تحریم‌ها توسط کنگره اعمال شده‌اند. هیچ کس حاضر نیست بگوید اگر دموکرات‌ها در انتخابات میان دوره‌ای کنترل هر دو مجلس را به دست بگیرند، اوضاع چگونه پیش خواهد رفت. به همین خاطر شرکت‌ها خود را کنار می‌کشند، زیرا خطرات مواجهه با تحقیقات کنگره به خاطر چند هزار تن سوخت به میزان قابل توجهی بیشتر از مزایای این معامله است.
ماجرای تهدید حمله تروریستی و بازداشت یک نوجوان
سرویس امنیت فدرال روسیه (FSB) روز یکشنبه اعلام کرد که یک نوجوان کمتر از سن قانونی را به دلیل انتشار ویدئویی در شبکه اجتماعی تیک‌تاک بازداشت کرده است.
در این بیانیه آمده است: سرویس امنیت فدرال، به همراه گارد ملی روسیه، وزارت امور داخلی و کمیته تحقیقات روسیه، تحقیقاتی را در مورد اطلاعات دریافتی از سازمان‌های آمریکایی در مورد آماده‌سازی یک حمله تروریستی در موزه-باغ تاریخی «ساریتسینو» مسکو انجام دادند که در نتیجه آن یک شهروند نوجوان روسی بازداشت شد.
این نوجوان عکس‌هایی از خود را در سرویس ویدیوی کوتاه تیک‌تاک با تجهیزات تاکتیکی، کلاه، عینک و هدفون، در حالی که شیئی شبیه سلاح خودکار در دست داشت در کنار عکس‌هایی که در موزه ساریتسینو گرفته شده بود را منتشر شد و نوشته بود: من جایی پیدا کردم.
سرویس امنیت فدرال روسیه اعلام کرد که در بررسی تجهیزات این نوجوان، عضویت در یک کانال نئونازی در پیام‌رسان تلگرام و تعداد قابل توجهی از جست‌و‌جو‌ها در مورد حملات تروریستی، قتل‌های دسته جمعی و سایر رویداد‌های خشونت‌آمیز را کشف کرده است.
این سازمان امنیتی روسیه اعلام کرد که در زمان بررسی اطلاعات ارسالی طرف آمریکایی درباره تدارک حمله تروریستی در این منطقه، رویداد‌های فرهنگی برنامه‌ریزی شده در این موزه باغ با هدف حفظ امنیت عمومی لغو و اقدامات امنیتی اطراف این منطقه تقویت شد.
سفارت آمریکا در مسکو با صدور هشداری، زمان پیش‌بینی حادثه احتمالی در موزه باغ ساریتسینو را شنبه نهم آبان عنوان و تصریح کرد: این حادثه می‌تواند منجر به تلفات جانی گسترده‌ای منجر شود.
رایزنی درباره دور بعدی مذاکرات سه‌جانبه
در هفته‌ای که گذشت، مقامات سه کشور روسیه، آمریکا و اوکراین نوید ازسرگیری مذاکرات سه‌جانبه خود برای حل و فصل مناقشه نظامی کنونی را مطرح کردند.
یوری اوشاکوف دستیار سیاست خارجی رئیس‌جمهور روسیه در اظهاراتی با اشاره به اینکه مسکو همکاری با واشنگتن برای هماهنگی تاریخ برگزاری مذاکرات سه جانبه در مورد حل و فصل مناقشه اوکراین در ابوظبی را آغاز کرده است، تاکید کرد که این مذاکرات به عوامل داخلی و بین‌المللی بستگی دارد. این موضوع همچنین به وضعیت میدان نبرد و شرایط کلی بستگی دارد. همان‌طور که می‌بینید، وضعیت فعلی در خاورمیانه اجازه نمی‌دهد که این مذاکرات در آینده نزدیک برگزار شود.
اوشاکوف در گفتوگو با خبرنگاران و در پاسخ به این پرسش که «آیا در مورد تاریخ آغاز این مذاکرات توافقی حاصل شده است یا خیر؟»، گفت: هنوز تاریخ آغاز این مذاکرات تعیین نشده است.
دستیار سیاست خارجی در کاخ کرملین خاطرنشان کرد: تنها اشاره‌ای شده بود که این مذاکرات در اواسط ماه نوامبر برگزار خواهد شد، اما اکنون هماهنگی میان مسکو و واشنگتن برای تعیین روز آغاز این مذاکرات شروع شده است.
اوشاکوف همچنین خاطرنشان کرد که هیچ‌گونه بحثی درباره حضور مذاکره‌کنندگان اروپایی در دور بعدی گفت‌و‌گو‌ها صورت نگرفته است، این در حالی است که سران انگلیس، آلمان و فرانسه این هفته اعلام کردند که اروپا در مذاکراتی که با میانجی‌گری ایالات متحده میان ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه و زلنسکی برای برقراری آتش‌بس انجام می‌شود، نقش‌آفرینی خواهد کرد.
زلنسکی رئیس‌جمهور اوکراین نیز روز چهارشنبه ابراز امیدواری کرد که نشستی بین ۶ تا ۱۰ نوامبر (۱۵ تا ۱۹ آبان) در ابوظبی برگزار شود.
