جوان آنلاین: همزمان با آتش گرفتن و انفجار چند نفتکش در تنگه هرمز، بهای نفت به بالاترین سطح شش ماه گذشته رسید. این وضعیت در کنار محدود شدن ذخایر نفتی، شرایط دشواری برای تمامی کشور‌ها به انحای مختلف در حوزه لجستیک و زنجیره تأمین و توزیع انرژی ایجاد کرده است. با توجه به سناریو‌های مطرح‌شده از سوی مؤسسات بین‌المللی تحلیل بازار، در خوش‌بینانه‌ترین حالت، پیش‌بینی می‌شود بازگشت به شرایط پیش از جنگ دشوار و قیمت نفت در میان‌مدت در کانال ۱۰۰ دلار باقی بماند.
بالا گرفتن ناامنی‌ها پیرامون تنگه هرمز و افزایش نگرانی‌ها درباره ازسرگیری درگیری میان ایران و امریکا، بهای نفت را به بالاترین سطح خود در شش ماه گذشته رساند. برآورد‌ها نشان می‌دهد تنها در ماه اکتبر دست‌کم ۳۵ رخداد و حمله علیه کشتی‌ها در آب‌های خلیج فارس و تنگه هرمز روی داده است. رفت‌وآمد کشتی‌ها نیز همچنان نزدیک به ۷۰درصد پایین‌تر از اندازه پیش از جنگ بوده، هرچند در هفته‌های گذشته نشانه‌هایی از بهبود رفت‌وآمد دیده شده است. همین شرایط برای بازار نفت یک پیام روشن دارد، اینکه هر اندازه رفت‌وآمد نفتکش‌ها در هرمز دشوارتر شود، نگرانی درباره رسیدن نفت خاورمیانه به بازار‌های جهانی بیشتر خواهد شد و همین نگرانی می‌تواند بهای نفت را بالا نگه دارد.
عبور قیمت نفت از ۱۱۸ دلار
بر اساس تازه‌ترین گزارش‌ها، بهای نفت برنت با رشد ۴/۲ درصدی به ۱۱۷ دلار و ۶۴ سنت در هر بشکه رسید. بهای این نفت شاخص، در جریان دادوستد‌ها حتی از مرز ۱۱۸ دلار هم گذشت. نفت وست‌تگزاس امریکا نیز ۰۸/۲ درصد بالا رفت و در سطح ۱۰۴ دلار و ۱۲ سنت ایستاد. به این ترتیب، برنت در ماه اکتبر ۶/۱۳ درصد و نفت امریکا ۲/۱۵ درصد گران‌تر شد. رشدی که نشان می‌دهد بازار نفت بیش از هر چیز چشم به رخداد‌های امنیتی خلیج فارس و آینده صادرات نفت منطقه دوخته است. همزمان با افزایش قیمت نفت، در هفته‌ای که گذشت، خبر‌هایی مبنی بر برداشت بیشتر برخی کشور‌ها از ذخایر استراتژیک خود منتشر شد. در این میان، ایالات متحده امریکا و آلمان بیشترین برداشت‌ها را داشته‌اند. به تازگی دولت هند نیز اعلام کرده است با همکاری برخی دولت‌ها، بخشی از ذخایر استراتژیک خود را آزاد می‌کند و در این بین، گمانه‌زنی‌هایی نیز برای برداشت ژاپن به گوش می‌رسد، هرچند هنوز به طور رسمی تأیید نشده است. کره‌جنوبی نیز اگرچه تاکنون به صورت رسمی اعلام نکرده است، اما شایعاتی وجود دارد و شاید در روز‌های آتی شاهد اقدام مشابهی از سوی سئول و حتی چین باشیم. چین مدت‌هاست که با این ترفند توانسته بازار را تا حدودی مدیریت کند و از ذخایر استراتژیک خود بهره ببرد. بیشتر کشور‌های اروپایی، به همراه ایالات متحده، کانادا، مکزیک و در حوزه آسیا و اقیانوسیه کشورهایی، چون استرالیا، ژاپن، کره‌جنوبی و نیوزیلند عضو این توافق هستند. با این حال، در بحران‌های اخیر، تمامی کشور‌ها به انحای مختلف با توجه به چالش‌های پیش‌آمده از ذخایر موجود خود بهره گرفته‌اند.
سناریو‌های پیش‌روی بازار انرژی
مهراد عباد، کارشناس نفت و انرژی در خصوص روند قیمت حامل‌های انرژی و نفت در بازار‌های جهانی گفت: در هفته گذشته شاهد بیشترین رشد قیمت‌ها بودیم، به طوری که بهای نفت تا ۱۱۷دلار نیز افزایش یافت، اما با سفر غیرمترقبه مقامات عالی‌رتبه عربستان، ترکیه و پاکستان به ایران و مخابره پالس‌های مثبت در خصوص احتمال دستیابی به یک توافق مطلوب، قیمت‌ها کمتر از یک درصد کاهش را تجربه کردند. او در ادامه گفت: در کنار مسائل مربوط به ایران و ایالات متحده، تحولات یمن و تداوم حملات پهپادی به تأسیسات نفتی، فرودگاهی ریاض و خطوط انتقال نفت، شوک جدیدی به بازار وارد کرد و مانع از افت چشمگیر قیمت‌ها شد. هم‌اکنون حدود ۲۰ تا ۲۵ دلار از بهای حامل‌های انرژی ناشی از ریسک‌های ژئوپلیتیک است و به همین دلیل، نمی‌توان توقع داشت که قیمت‌ها در کوتاه‌مدت کاهش محسوسی داشته باشند. این کارشناس انرژی با اشاره به سناریو‌های مطرح‌شده از سوی مؤسسات بین‌المللی تحلیل بازار گفت: نهاد‌های تخصصی سه سناریوی اصلی را برای آینده بازار ترسیم کرده‌اند که در خوش‌بینانه‌ترین حالت پیش‌بینی می‌شود قیمت نفت در میان‌مدت در کانال ۱۰۰ دلار باقی بماند، چراکه حتی با فرض توافق در روز جاری، بازگشت بازار به شرایط پیش از جنگ زمان‌بر خواهد بود. به گفته وی، پدیده چسبندگی قیمت‌ها مانع از بازگشت نرخ‌ها به دوران قبل از جنگ می‌شود، به عنوان نمونه، قیمت گازوئیل در امریکا ظرف یک سال گذشته حدود ۷۵ تا ۸۰ درصد افزایش یافته است. عباد در تشریح سناریوی بدبینانه اعلام کرد: با فرض تداوم تنش‌ها، احتمال صعود بهای نفت تا سقف ۱۲۰ دلار پیش‌بینی می‌شود. او سناریوی سوم را ایجاد بحران کامل دانست و توضیح داد: بانک جهانی در بدبینانه‌ترین حالت هشدار داده است که در صورت وقوع بحران تمام‌عیار، قیمت‌ها ممکن است تا ۱۳۵ دلار نیز افزایش یابد.
هرمز، برگ برنده بازار نفت
افزایش بیش از ۱۳ درصدی بهای برنت در یک ماه، بیش از آنکه تنها یک رشد قیمتی باشد، بازتاب نگرانی عمیق بازار از آینده امنیت انرژی است. تنگه هرمز همچنان یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان به‌شمار می‌رود و هر رخداد در این آبراه می‌تواند بهای نفت را در بازار‌های جهانی جابه‌جا کند. در چنین شرایطی، توان ایران برای اثرگذاری بر امنیت و رفت‌وآمد در این گذرگاه راهبردی، به یکی از مهم‌ترین متغیر‌های پیش روی بازار تبدیل شده است. در سوی دیگر، امریکا با ادامه سیاست تهدید و فشار نظامی، خود را در برابر یک دوراهی دشوار قرار داده است؛ ادامه جنگ می‌تواند هزینه انرژی را در سراسر جهان بالا ببرد و پایان دادن به تنش‌ها نیز نیازمند پذیرش این واقعیت است که نمی‌توان امنیت منطقه را تنها با فشار و قدرت نظامی مدیریت کرد.
