جوان آنلاین: دولت عراق برای جبران کاهش درآمد‌های دلاری ناشی از سنگ‌اندازی امریکا، اقدام مقطعی و بی‌فایده کاهش نرخ دینار را در دستور کار قرار داد. در حالی که عراق می‌تواند با قطع وابستگی تجاری به دلار امریکا و تجارت با ارز‌های جایگزین نظیر یوآن، درآمد خود را به سرعت دریافت کند و زمینه توسعه تجارت با سایر شرکای تجاری مانند ایران را نیز تسهیل کند.
تهاجم وحشیانه امریکا به خاک ایران و شهادت رهبر انقلاب اسلامی و تعدادی از هموطنان، سبب شد نیرو‌های مسلح ایران نه‌تنها پایگاه‌های امریکا در منطقه را موشک باران کنند بلکه تنگه هرمز به عنوان گلوگاه حیاتی عبور بخش بزرگی از نفت، فرآورده‌های نفتی و گاز جهان را مسدود کنند که در نتیجه آن، بخشی از تجارت انرژی جهان با اختلال جدی مواجه شد. در بین کشور‌های منطقه غرب آسیا، عراق به دلیل اتکای ۹۰ درصدی اقتصاد به نفت، بیش از همه از آتش جنگی که امریکا شعله‌ور کرد، ضربه خورد. طبق آمار، این کشور پیش از جنگ، روزانه حدود ۶/۳ میلیون بشکه نفت صادر می‌کرد، اما پس از انسداد تنگه هرمز، صادرات نفت در برخی ماه‌ها مانند آوریل، به ۱۳۰ هزار بشکه در روز کاهش یافت. کاهش فروش نفت، دولت عراق را مجبور کرد که در ۱۵ مهر، نرخ دلار را از هزارو ۳۲۰ دینار به هزارو ۵۲۰ دینار افزایش دهد. حتی اخیراً منابع خبری عراقی گزارش می‌دهند، نرخ غیررسمی دلار به هزارو ۷۰۰ دینار نیز رسیده است. یک روز پس از افزایش نرخ دلار، قیمت برخی اقلام خوراکی اساسی مانند روغن، برنج و شکر ۱۵ تا ۲۰ درصد افزایش پیدا کرد و بسیاری از بازار‌ها به خصوص بازار عمده فروشی جمیله و الشورجه بغداد در اعتراض به افزایش قیمت دلار تعطیل شدند. علاوه بر اعتراضات مردمی متعدد که در واکنش به این اقدام رخ داد، کارشناسان و اساتید دانشگاهی عراق نیز در فضای مجازی، این اقدام دولت را اقدامی در راستای افزایش درآمد‌های خود در شرایط کاهش درآمد نفتی می‌دانند که البته منجر به فشار اقتصادی به مردم می‌شود. دکتر مهند منیر السلمان، استاد دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه موصل، در مقاله‌ای که سایت مرکز مطالعات البیان، آن را منتشر کرد، مدعی شد، کاهش ارزش دینار ممکن است در کوتاه‌مدت فشار کسری بودجه دولت عراق را کم کند، اما بدون اصلاحات مالی و افزایش تولید داخلی، هزینه این سیاست به شکل تورم و کاهش قدرت خرید به شهروندان منتقل می‌شود. کاهش ارزش دینار ازسوی دولت برای جبران کاهش درآمد‌های نفتی در شرایطی انجام شده که دو علت بلندمدت و کوتاه مدت دارد. اولاً عراق اولین کشوری بود که پس از تهاجم امریکا به ایران، ترتیبات ایرانی تنگه‌هرمز را پذیرفت، اما با آغاز محاصره، نفتکش‌های عراقی که از مسیر ایرانی حرکت می‌کردند با هشدار نیروی دریایی امریکا نتوانستند جریان صادرات خود را به طور منظم حفظ کنند و صادرات نفت عراق کاهش یافت. البته مشکل به این مورد ختم نمی‌شود و دشمنی امریکا با مردم عراق داستانی طولانی دارد. پس از سال ۲۰۰۳ و با شکل‌گیری صندوق توسعه عراق، درآمد‌های نفتی این کشور به حسابی در فدرال رزرو واریز شد و دولت عراق از آن زمان برای هرگونه سرمایه‌گذاری در بخش‌های مختلف و همکاری‌های بین‌المللی نیاز به تأیید دولت امریکا داشت. در ماه‌های گذشته، دولت ترامپ به بهانه‌های مختلف، در ارسال محموله‌های دلاری عراق، سنگ‌اندازی کرده و این کشور برای تأمین ارز موردنیاز واردات به مشکل خورده است.
راهکار اساسی که می‌تواند عراق را از این مشکل رها کند، قطع وابستگی به دلار امریکا و ایجاد تعاملات دوجانبه مالی با شرکای تجاری است. به عنوان مثال چین که مهم‌ترین شریک تجاری عراق است و سالانه ۵۰ میلیارد دلار با این کشور تبادلات تجاری دارد، به دلیل اختلافات سیاسی با امریکا به طور جدی تمایل دارد دلار را از چرخه تجارت خود حذف و یوآن را جایگزین آن کند. درواقع عراق می‌تواند نفت خود را در ازای یوآن به چین تحویل دهد و کالای موردنیاز خود را نیز با یوآن خریداری کند. از سوی دیگر، این اتفاق علاوه بر اینکه تجارت عراق را تسهیل می‌کند برای ایران نیز فوایدی دارد؛ چراکه دولت عراق به علت محدودیت‌های امریکا، تاکنون بیش از ۱۲ میلیارددلار از مطالبات گازی ایران را پرداخت نکرده است. در صورت فراهم شدن تجارت عراق و چین با یوآن، دولت ایران می‌تواند از عراق مطالبات خود را به صورت یوآن دریافت کند. همچنین بخشی از واردات کالا که تجار عراقی سالانه از ایران خریداری می‌کنند را می‌توانند با معادل یوآنی پرداخت کنند. مبالغ یوآنی دریافت شده از عراق نیز ازسوی ایران می‌تواند صرف خرید کالا از چین یا شرکای تجاری چین شود.
