جوان آنلاین: «روئل مارک گرشت» تحلیلگر و افسار سابق سازمان سیا در مقالهای در اندیشکده «هوور» با عنوان «آیا جنگ ایران را باختهایم؟» نوشت که پس از ماهها درگیری، این پرسش مطرح است که آیا ایالات متحده عملا جنگ با ایران را باخته است یا خیر.
به گزارش ایسنا، گرشت که افسر سابق پروندههای ایران در سازمان سیا و پژوهشگر مقیم بنیاد دفاع از دموکراسیهاست، مینویسد مقامهای ایرانی خود را پیروز این رویارویی میدانند و پس از عبور از موج نخست حملات آمریکا و اسرائیل، اعتمادبهنفس بیشتری پیدا کردهاند.
به نوشته او، آمریکا و رژیم صهیونیستی در آغاز یک کارزار هوایی ۳۹ روزه را با امید تغییر حکومت ایران یا ایجاد تغییری اساسی در ساختار قدرت، آغاز کردند، اما ترامپ بعدتر اهداف جنگ را بیشتر به تضعیف توان هستهای و موشکی ایران محدود کرد. سپس حملات مقطعی و تهدید به حملات شدیدتر به ابزاری برای کشاندن تهران به میز مذاکره تبدیل شد.
گرشت مینویسد در ابتدا مذاکرات بر دستیابی به اورانیوم غنیشده مدفونشده زیر آوار متمرکز بود، اما پس از آنکه ایران عبور آزادانه از تنگه هرمز را مختل کرد و نشان داد که توان هدفگیری زیرساختهای انرژی کشورهای عربی خلیج فارس را دارد، اولویت واشنگتن به دستیابی به یک آتشبس پایدار و بازگشایی این آبراه تغییر کرد و موضوع برنامه هستهای و موشکهای بالستیک تا حدی به حاشیه رفت.
«ترامپ تمایلی به نبرد برای هرمز ندارد
نویسنده استدلال میکند اکنون روشن شده است که ترامپ تمایلی به ورود به نبردی برای کنترل تنگه هرمز ندارد؛ زیرا چنین عملیاتی میتواند با خطر از دست رفتن کشتیهای جنگی آمریکا و حتی نیاز به اعزام نیروی زمینی به جزایر و سواحل همراه شود.
او مینویسد این تصور که بتوان چنین نبردی را صرفا با نیروهای هوایی و دریایی به نتیجه رساند، اکنون بسیار کمتر از گذشته مطرح میشود. به ارزیابی گرشت، ایران از ابتدا هرمز را جبهه اصلی جنگ میدید، در حالی که ترامپ چنین نگاهی نداشت.
نویسنده میافزاید تهران بهسرعت دریافت که تنگه هرمز و زیرساختهای انرژی کشورهای عربی خلیج فارس «پاشنه آشیل» آمریکا هستند، زیرا سامانههای پدافندی نتوانستهاند حملات ایران را کاملا بیاثر کنند. به نوشته او، تهدید کشتیرانی و آسیب زدن به زیرساختهای انرژی میتواند بازارهای مالی را ملتهب کند و همین نگرانی، در کنار کمبود برخی موشکهای حیاتی، در تصمیم ترامپ برای توقف بمباران مستمر مؤثر بوده است.
گرشت همچنین مینویسد نگرانی از بهبود پدافند زمینبههوای ایران و افزایش خطر برای جنگندههایی مانند F-۱۵ و F-۱۶ نیز ظاهرا احتیاط بیشتری را در کاخ سفید ایجاد کرده است.
ایران برنده رقابت هرمز بوده است
گرشت صراحتا مینویسد: «از نظر نظامی، ایران تاکنون رقابت هرمز را برده است»، هرچند به گفته او کاخ سفید قویا با این ارزیابی مخالفت میکند و ترامپ و «پیت هگست» وزیر جنگ آمریکا مدعیاند واشنگتن کنترل این آبراه را در دست دارد!
با این حال، نویسنده میگوید بخشی از نفت از مسیر جنوبی نزدیک عمان و با اسکورت محدود نیروی دریایی آمریکا عبور میکند. او همچنین مینویسد برخی کشورهای عربی خلیج فارس به این ادعاها اعتمادی ندارند و بیش از گذشته آمادهاند تا برای عبور بدون مزاحمت کشتیهایشان و جلوگیری از حملات بیشتر به شهرها و تأسیساتشان، با ایران کنار بیایند.
گرشت مدعی است محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، در ماه مه با ندادن مجوز استفاده از پایگاهها و حریم هوایی، یک تلاش جدی آمریکا برای باز کردن تنگه هرمز را متوقف کرد. او همچنین مینویسد عربستان اکنون با دو جبهه روبهروست؛ ایران در خلیج فارس و انصارالله یمن که بهطور مقطعی نفتکشها را در دریای سرخ هدف قرار میدهد.
از جنگ نظامی به جنگ اقتصادی
به نوشته گرشت، دولت ترامپ اکنون از راهحل نظامی در خلیج فارس فاصله گرفته و محاصره و تحریمهای موسوم به «روز پیروزی اقتصادی» را بهعنوان راهبرد جایگزین معرفی میکند؛ راهبردی که هدف آن وارد کردن چنان فشار اقتصادی بر ایران است که یا ساختار حاکمیت فروبپاشد یا تهران در برابر خواستههای واشنگتن تسلیم شود.
با این حال، نویسنده تأکید میکند چنین فشاری لزوما به فروپاشی منجر نمیشود و ایران همچنان ممکن است منابع لازم برای تولید موشک و پهپاد را حفظ کند. او شبکه دور زدن تحریمهای ایران را بسیار باتجربه توصیف میکند و مینویسد تحریمهای شدید گذشته نتوانستند مانع دستیابی ایران به قطعات خارجی مورد نیاز برای این تسلیحات شوند.
او همچنین مینویسد ارتش آمریکا تا اینجا نتوانسته سطح حفاظتی لازم را برای زیرساختهای انرژی و کشتیرانی کشورهای عربی خلیج فارس فراهم کند. در عین حال، این احتمال را مطرح میکند که ادامه حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی در نهایت ذخایر موشکی و پهپادی ایران را کاهش دهد؛ سناریویی که در صورت تحقق میتواند اهرم فشار تهران را تضعیف کند.
ترامپ بارها به دنبال آتشبس بوده است
گرشت در بخش دیگری از مقاله مینویسد پس از ماهها بمباران شدید و مقطعی، این ترامپ بوده که بارها به دنبال آتشبس رفته است و تصور اینکه آمریکا بتواند در دور تازهای از جنگ عملکرد نظامی بسیار بهتری داشته باشد، دشوار است.
او معتقد است احتمال زیادی وجود دارد که ایران همچنان، چه از ذخایر موجود و چه از تولیدات تازه، به اندازه کافی موشک و پهپاد برای ایجاد اختلال در بازارها در اختیار داشته باشد. همچنین به نوشته او، بازگشت به یک جنگ گسترده دقیقا خلاف هدف فعلی ترامپ برای استفاده از محاصره و تحریم است.
نویسنده در پایان میگوید راهبرد فعلی واشنگتن در نهایت بر این فرض استوار است که فشار اقتصادی بتواند اعتراضات داخلی گستردهای ایجاد کند و ساختار حکومت ایران را از درون متلاشی سازد، اما حتی اگر چنین سناریویی عملی باشد، تحقق آن احتمالا «ماهها، شاید سالها» زمان خواهد برد و خود او نیز به آن بدبین است.
