جوان آنلاین: استان خوزستان با وجود قرار گرفتن در اقلیم گرم و خشک و مواجهه با تنشهای آبی، میزبان صنایع آببر بزرگی همچون فولاد و پتروشیمی است؛ صنایعی که مصرف بالای آب آنها همواره یکی از دغدغههای اصلی مدیریت منابع آبی استان بوده است. اکنون با افزایش حجم فاضلاب تولیدی و ضرورت بازچرخانی آب، برنامه افزایش ظرفیت تصفیهخانههای فاضلاب در ۱۹ شهر خوزستان در دستور کار قرار گرفته است. اقدامی که در صورت تحقق، میتواند نقطه عطفی در مدیریت مصرف آب صنعتی استان باشد.
استقرار صنایع پتروشیمی و فولاد در استان گرم و خشک خوزستان، سالهاست تأمین آب این واحدها را به یکی از مهمترین چالشهای مسئولان تبدیل کرده است. این در حالی است که بخش کشاورزی استان نیز نیاز آبی بسیار بالایی دارد و همزمانی این دو مصرف عمده، فشار مضاعفی بر منابع محدود آب وارد کرده است. هرچند مدیران صنایع فولاد و ذوبآهن کوشیدهاند با بهکارگیری فناوریهای نوین، مصرف آب را به حداقل برسانند، اما کاهش آورد رودخانهها و تداوم خشکسالیهای متوالی موجب شده میزان مصرف آب همچنان بالاتر از استانداردهای روز باقی بماند. بر اساس آخرین آمارها، خوزستان با دارا بودن ۷۴ شرکت صنعتی، سالانه حدود ۲ میلیارد مترمکعب آب مصرف میکند و پس از استان بوشهر با ۱۶ صنعت بزرگ و مصرف بیش از ۶ میلیارد مترمکعب آب، دومین استان پرمصرف کشور به شمار میرود.
تصفیهخانهها، راهکار مدیریت مصرف
خوزستان به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص، تراکم جمعیتی در شهرهای بزرگ، استقرار صنایع سنگین و تولید محصولات کشاورزی آببر از جمله چغندرقند، هندوانه و برنج، همواره با چالشهای جدی در حوزه منابع آبی روبهرو بوده است. اگرچه در سالهای اخیر تلاش شده با استفاده از فناوریهای جدید، مصرف آب در بخش صنعت و کشاورزی کاهش یابد، اما ناکافی بودن و غیراستاندارد بودن برخی سیستمهای تصفیه فاضلاب موجب شده مشکل تأمین آب همچنان پابرجا باشد. طبق آمار موجود، در حال حاضر ۱۱ شهر خوزستان به تصفیهخانه فاضلاب مجهز هستند که از این تعداد، ۹ واحد فعال بوده و دو واحد دیگر با برنامهریزی انجامشده در مسیر بازگشت به چرخه بهرهبرداری قرار دارند.
محمدجواد اشرفی، مدیرکل حفاظت محیطزیست خوزستان، با اشاره به اجرای برنامههای گسترده برای بهبود مدیریت فاضلاب در استان میگوید: «توسعه زیرساختها و افزایش ظرفیت تصفیهخانهها با هدف کاهش فشار بر منابع آبی در دستور کار قرار دارد.»
تولید روزانه ۶۱۳ هزار مترمکعب فاضلاب
در حال حاضر، حجم تولید فاضلاب شهری در خوزستان روزانه حدود ۶۱۳ هزار و ۸۰۰ مترمکعب است که بخش قابل توجهی از آن نیازمند ارتقای فرآیندهای جمعآوری و تصفیه است. از اینرو، افزایش ظرفیت تصفیهخانهها و بهرهگیری از فناوریهای نوین به عنوان یکی از اولویتهای اصلی دنبال میشود.
مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان با اشاره به توسعه شبکههای جمعآوری فاضلاب میگوید: «هماکنون ۱۹ شهر خوزستان از جمله اهواز، آبادان، دزفول، خرمشهر، بندر امام، بندر ماهشهر، اندیمشک، ایذه، بهبهان، شوشتر، شوش، سوسنگرد، هویزه، بستان، رفیع، رامهرمز، شادگان، مسجدسلیمان و هفتکل دارای شبکه جمعآوری فاضلاب هستند و تکمیل پوشش این شبکهها در سایر مناطق نیز در دستور کار قرار دارد.»
اشرفی ادامه میدهد: «هماکنون حدود ۱۸۲ هزار و ۸۰۰ مترمکعب از فاضلاب تولیدی در تصفیهخانهها پالایش میشود که با تکمیل پروژههای در دست اجرا، این میزان افزایش قابل توجهی خواهد یافت.»
با این حال، آمارها نشان میدهد حدود ۴۳۱ هزار مترمکعب از فاضلاب شهری استان همچنان بدون تصفیه وارد محیط زیست میشود. موضوعی که ضرورت تسریع در تکمیل پروژهها را دوچندان میکند.
افزایش ظرفیت تصفیهخانههای فاضلاب در ۱۹ شهر خوزستان نیز در همین راستا در دستور کار قرار گرفته است.
پایش مستمر واحدهای صنعتی
با توجه به گرمای بالای خوزستان و احتمال شیوع بیماریهای مناطق گرمسیری، در سالهای اخیر احداث و راهاندازی تصفیهخانههای صنعتی و بیمارستانی با جدیت بیشتری دنبال شده است.
بر اساس آخرین آمارها، در حال حاضر ۹۳ تصفیهخانه فاضلاب صنعتی و ۶۳ تصفیهخانه بیمارستانی در استان فعال است و پایش مستمر عملکرد آنها با هدف جلوگیری از آلودگی منابع آبی بهصورت منظم انجام میشود.
همچنین ۱۱ تصفیهخانه در شهرکها و نواحی صنعتی و ۱۸ تصفیهخانه در کشتارگاههای دام و طیور مستقر است که از این تعداد، ۱۶ واحد فعال بوده و راهاندازی دو واحد غیرفعال نیز در دست پیگیری قرار دارد.
