جوان آنلاین: تنها در دو هفته گذشته، حزبالله لبنان هفت سکوی سامانه «گنبد آهنین» اسرائیل را هدف قرار داده است؛ اصابتهایی که منابع اسرائیلی هم بخشی از آن را تأیید میکنند و حالا به یکی از نگرانکنندهترین تحولات جنگ در شمال برای تلآویو تبدیل شده، بهخصوص که سلاح اصلی این حملات، پهپادهای کوچک و ارزان FPV هستند که ارتش اسرائیل هنوز راه مؤثری برای مقابله با آنها پیدا نکرده است.
به گزارش «جوان»، جدیدترین اصابت صبح شنبه رخ داد؛ زمانی که مقاومت اسلامی لبنان اعلام کرد دو سکوی گنبد آهنین مستقر در پادگان «برانیت» را در ساعت ۹ و ۹:۳۰ صبح با پهپادهای انتحاری هدف قرار داده است. حزبالله میگوید این حمله با «اصابت قطعی» همراه بوده و در ادامه عملیاتهای هفتههای اخیر علیه سامانههای دفاع هوایی اسرائیل انجام شده است. با احتساب این دو اصابت، تعداد سکوهای گنبد آهنینی که طی حدود دو هفته اخیر هدف قرار گرفتهاند، به عدد هفت میرسد.
سامانه گنبد آهنین طی بیش از یک دهه گذشته مهمترین لایه دفاع هوایی اسرائیل در برابر راکتها، موشکهای کوتاهبرد و پهپادها بوده است؛ سامانهای که نه فقط یک ابزار نظامی، بلکه بخشی از روان امنیتی جامعه اسرائیل محسوب میشود. اسرائیل حدود ۱۰آتشبار عملیاتی گنبد آهنین در اختیار دارد که هرکدام از سه تا چهار سکوی پرتاب تشکیل شدهاند.
به این ترتیب، مجموع سکوهای فعال این سامانه بین ۳۰ تا ۴۰ واحد برآورد میشود. اگر گزارشهای حزبالله را مبنا قرار دهیم، میتوان نتیجه گرفت که مقاومت لبنان توانسته بین ۱۷ تا ۲۳ درصد از لانچرهای عملیاتی این سامانه را هدف قرار دهد؛ اینکه میزان آسیب چقدر است، بهدرستی مشخص نیست، ولی حتی اگر کسری از آسیب هم صحیح باشد، برای ساختار دفاعی رژیم صهیونیستی هشداردهنده است.
نقطه عطف حمله، حملهای بود که ظاهراً ۱۷ اردیبهشت (۸ مه ۲۰۲۶) اتفاق افتاد و دو روز بعد رسانهای شد. حزبالله ویدئویی یک دقیقه و ۲۵ ثانیهای منتشر کرد که لحظه اصابت پهپاد FPV به سکوی گنبد آهنین در منطقه «جالالعلام» را نشان میداد. تصاویر منتشرشده نشان میداد پهپاد تا لحظه برخورد، بهصورت زنده هدایت میشود و مستقیماً به لانچر اصابت میکند؛ در حالی که چند نظامی اسرائیلی نیز در محل حضور دارند. این حمله، توجه گسترده رسانههای عبری را جلب کرد. روزنامه هاآرتص، یدیعوت آحارونوت، کان ۱۱ و جروزالمپست اصل حمله پهپادی به سامانه گنبد آهنین را تأیید کردند؛ هرچند ارتش اسرائیل میزان خسارت را اعلام نکرد.
پس از آن، سلسلهای از حملات مشابه ادامه یافت. در ۲۲ اردیبهشت، رسانههای اسرائیلی از اصابت پهپاد حزبالله به یک سکوی دیگر در منطقه «شومرا» خبر دادند؛ حملهای که به زخمی شدن یک افسر اسرائیلی انجامید. در ۲۷ و ۲۸ اردیبهشت نیز حزبالله از حمله به سامانههای مستقر در «غابات الجلیل» و مناطق مرزی شمال فلسطین اشغالی خبر داد. همچنین ۳۰ اردیبهشت، دو سکوی دیگر در «مرغلیوت» و «جالالعلام» هدف قرار گرفتند؛ حملاتی که رسانههای عبری از جمله معاریو و واینت درباره آنها گزارش منتشر کردند. حالا هم حمله روز شنبه به پادگان برانیت، زنجیره این عملیاتها را تکمیل کرده است.
چیزی که این حملات را برای اسرائیل نگرانکنندهتر کرده، نوع پهپادهای مورد استفاده است. حزبالله بهطور گسترده از پهپادهای FPV یا «هدایت با تصویر مستقیم» استفاده میکند؛ پهپادهایی کوچک، سریع و بسیار ارزان که اپراتور تا لحظه برخورد، تصویر زنده هدف را دریافت میکند. این پهپادها به فیبر نوری متصلاند و به همین دلیل، وابسته به GPS یا امواج رادیویی نیستند؛ موضوعی که آنها را در برابر جنگ الکترونیک اسرائیل تقریباً مصون میکند.
روزنامه هاآرتص در گزارشی هشدار داده که پهپادهای فیبر نوری حزبالله میتوانند تا عمق ۲۰ کیلومتری مناطق عملیاتی اسرائیل نفوذ کنند. منابع عبری همچنین فاش کردهاند که ارتش اسرائیل برای مقابله با این تهدید، حتی به توزیع دهها هزار متر تورهای ماهیگیری میان نیروهای خود روی آورده است؛ اقدامی که به نمادی از ناتوانی تکنولوژیک در مهار این پهپادها تبدیل شده است. رسانههای اسرائیلی گزارش دادهاند که فرماندهان به سربازان خود آموزش میدهند هنگام مواجهه با این پهپادها، درجا یخ کرده و کاملاً ساکن بمانند تا شاید خلبان آنها را از دست بدهد.
یک سرباز ذخیره اسرائیلی در گفتوگو با کانال خبری «حردیم ۱۰» درباره پهپادهای FPV گفته است: «تو صدای پهپاد را نمیشنوی، ناگهان بالای سرت ظاهر میشود و هیچ کاری از دستت برنمیآید.»
از منظر اقتصادی، یک معادله فرسایشی برای تلآویو ایجاد شده است. هر پهپاد FPV ممکن است تنها چند صد تا چند هزار دلار هزینه داشته باشد، اما هر موشک رهگیر «تامیر» گنبد آهنین دهها هزار دلار قیمت دارد و خود لانچرها میلیونها دلار ارزشگذاری میشوند. به همین دلیل، بسیاری از تحلیلگران اسرائیلی معتقدند حزبالله با ترکیب پهپادهای ارزان و حملات دقیق، نه فقط تجهیزات نظامی، بلکه دکترین دفاع هوایی اسرائیل را هدف گرفته است؛ دکترینی که حالا بیش از هر زمان دیگری آسیبپذیر به نظر میرسد.
