پرده نقرهای سینما، عرصهای است که در آن راست و دروغ با هم میآمیزند، از اتاق تاریک برادران لومیر، تا پردههای عریض و طولانی پانوراما و از میادین اعجابانگیز سینما اسکوپ، همواره شاهد رویدادهای تازهای در محور نور و صدا بوده و هستم. با اینکه رقابت تنگاتنگ تلویزیون و سینما در عرصه سرگرمی، نتوانست ابزارهای نوین پر کردن اوقات فراغت را به صورت منطقی و عقلانی ردهبندی کند، اما سینما جایگاه خود را حفظ کردهاست.
رقابت ژانرهای مختلف، از کمدی تا درام و دیگر شاخهها، هرگز نتوانست جایگاه و اعتبار سینماها را تهدید کند. جوایز و جشنوارههای رنگارنگ مثل امی، اسکار و ونیز نیز، هر بار تنور هنر هفتم را گرمتر کردهاند. درآمدهای نجومی و زندگیهای لوکس برخی ستارهها، موتور رقابت در سینما را تندتر به گردش در آوردهاست.
در این میان، تقلیدهای ضعیف از فیلمها و سناریوهای خارجی، به ویژه ترک و هندی، با وجود سطحی بودن، به تقویت جذابیتهای سینما کمک کردند.
با این حال، سینمای فاخر و تئاتر اصیل، که گیشهستیزند، در گوشهای مظلومانه به انزوا رفته و حتی موجب تغییر ذائقه تماشاگران شدند. فضای مجازی نیز هدایت افکار و اندیشههای دنبالکنندگان را بر عهده گرفته و سلیقه تماشاگران، به ویژه نسل Z را به راحتی به سمت علاقههایشان سوق میدهد. برخی از دستاندرکاران سینما، به ویژه کسانی که دل در گرو ارزشهای غربی دارند، با افزودن چند صحنه رقص و آواز بالیوودی، رشد مالی گیشه را تضمین میکنند. همانطور که مرحوم علیمحمد افشار آل احمد اشاره کردهبود، در صورت غفلت هنرمندان اصیل و ریشهدار، «نان به نرخ روز خورها» میدان را در دست گرفته و نسلها، به ویژه جوانان، را هدایت خواهند کرد. تولید فیلمهای گیشهپسند، با ترکیبی از چند صحنه هنری دهه ۵۰ و چند لحظه جلف و بزنبزن، همراه با حضور بازیگران غیرایرانی که محدودیتی در نمایش ظاهر خود ندارند، مشکلات را حل میکند، اما این سؤال جدی مطرح است، اینکه برای نسلهای آینده در مواجهه با حجاب بانوان چه پاسخی داریم؟ اصلاً آیا مو با مو فرق میکند؟ چرا موهای برخی خانمها مجاز و برخی دیگر غیرمجاز است؟
سؤالات زیاد است! کارشناسان و مربیان تربیتی چه پاسخی برای نوجوانان ما دارند؟ البته که هنوز دیر نشده، باید صاحبنظران، مربیان دینی و فرهنگی، با همکاری اساتید تربیتی و رفتارشناسان، برای آسیبهای یاد شده چارهاندیشی کنند و اجازه ندهند ارزشهای دینی ما دستخوش تغییرات عمیق شوند.
به عنوان یک رفتارشناس، با ۴۰ سال تجربه پژوهش و تدریس، نگرانی عمیق خود را نسبت به آینده فرزندان انقلاب اسلامی اعلام میکنم.
