برخی از تجربههای شخصی نزدیک به مرگ در نگاشتههای دوران باستان نیز بر جای مانده است، اما پیشرفتهای پزشکی در احیا و هوشآوری سبب شد شمار افرادی که از آستانه مرگ باز میگردند، از گذشته خیلی بیشتر شود. از دیگر سو، امروزه افراد زیادی از سراسر دنیا تجربیات نزدیک به مرگ خود را به وسیله رسانههای نوین با دیگران به اشتراک میگذارند. بر اثر قدرت پیشرفته رسانه و فناوری اطلاعات تعداد زیادی از تجربهگران از قومیت و ملیتهای مختلف با تنوع فرهنگی و سنین گوناگون توانستهاند شواهد گوناگونی شامل مدارک پزشکی و شهادت شاهدان را به اشتراک بگذارند.
علاقهمندان به معنویت، در سالیان گذشته عادت به تماشای برنامه «زندگی پس از زندگی» در نزدیکی افطار داشتند. موزون در سالهای ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۳ حدود یکصد و سی مکاشفه نزدیک به مرگ از افراد با سنین، قومیتها و شرایط مختلف را با دقت و با لحاظ شواهد و گواهان متعدد گردآوری کرده است. هر یک از این افراد در برنامه خود را به دقت و با ذکر محل زندگی و کار معرفی کردهاند و در طول برنامه با افراد متعددی از خانواده و کادر پزشکی بیمارستان مصاحبه میشود، به نحوی که حدود ۳۰۰ نفر در تجارب فوقالذکر درگیر هستند. هر کدام از این افراد در محل کار و زندگیشان هویتی دارند و یقیناً خود را درگیر یک پروژه سفارشی و نمایشی در پرمخاطبترین برنامه تلویزیونی که میلیونها نفر بازدیدکننده دارد، نمیکنند. از آن جهت که طبیعتاً محاسبه میکنند که روایتگری و شهادت دروغ و ناسازگار با سبک زندگیشان باعث میشود در جمع بستگان و آشنایان سرافکنده و شرمنده شوند. در بسیاری از موارد تجربهگر از شواهدی خارج از اتاق بستری و بلکه کیلومترها دورتر خبر داده است که به صورت طبیعی نمیتوانسته از آنها مطلع باشد و موجب شگفتی گواهانی شده که در تلویزیون به وقوع این مکاشفه شهادت دادهاند. دستکم در رُبع از این برنامهها، فرد به محضر اهل بیت علیهمالسلام تشرف یافته است. چنین تراکمی از مشاهدات مستقل، تداعیگر نوعی یقین استقرایی در حقانیت مکتب انسانسازی است که جمهوری اسلامی برآمده از آن است.
نتایج این شیوه نوین استنتاج، اطمینانبخش قلوب است و طبیعتاً مسئولیت بیشتری نیز برای مخاطبان خلق میکند. بنا بر آیات ۱۱۱ تا ۱۱۵ سوره مائده، «حواریون» به مسیح (ع) گفتند: «آیا پروردگار تو مىتواند غذایى از آسمان براى ما بفرستد؟» مسیح (ع) که از شک و تردید یارانش نگران شده بود به آنها هشدار داد که «از خدا بترسید اگر ایمان دارید». اما آنها گفتند: «مىخواهیم از این مائده بخوریم و قلب ما اطمینان پیداکند و بدانیم آنچه به ما گفتهاى راست بوده و بتوانیم بر آن گواهى دهیم». آری آنها هدفشان از این تقاضا دشمنی و لجاجت با پیامبرشان نبود، بلکه به دنبال زدودن باقیمانده تردیدها و وسوسههاى اعماق قلبشان بودند. خداوند فرمود: «من چنین مائدهاى را بر شما نازل مىکنم، ولى توجه داشته باشید، بعد از نزول این مائده، مسئولیت شما بسیار سنگینتر مىشود و با مشاهده چنین معجزه آشکارى هر کس بعد از آن راه کفر را بپیماید، او را چنان مجازاتى خواهمکرد که احدى از جهانیان را چنین مجازاتى نکرده باشم.»
امسال این برنامه تلویزیونی فاخر پخش نشد، لیکن فرصتی پیش آمد که یقین برآمده از این برنامه در سبک زندگی مجاهدانه مردم شریف ما متبلور شود. همچنان که رهبر شهیدمان فرمودند؛ مردم ایران، دروس و معارف شیعی و اسلامیشان را خوب بلدند، مردمی که پیوسته بر سفره کرامت حسینی و رضوی (علیهما السلام)، خرق عادت و کرامت دیدهاند، یقیناً تکلیف بیشتری در حمایت از جبهه حق و آرمانهای الهی دارند. زیربنای اعتماد به وعدههای نصرت الهی، همین یقین به وجود عالم غیب است.
* عضو هیئت علمی دانشگاه بوعلی همدان
