جوان آنلاین: در حالی که «حضور خیابانی مردم» در دفاع از انقلاب و آرمانهای امامین انقلاب از ۵۰ روز فراتر رفته و همچنان هم ادامه دارد و حیرت جهانیان را برانگیخته است، رئیسجمهور کشورمان روز گذشته و در ادامه نظارتهای ستادی خود از دستگاهها و وزارتخانهها، با حضور سرزده در یکی از ایستگاههای آتشنشانی تهران و همچنین وزارت دادگستری، در جریان فعالیتهای این دو دستگاه در جنگ ۴۰ روزه قرار گرفت. پزشکیان در این دیدارها، «حضور مردم» در صحنه را یکی از مؤلفههای مهم در عبور از بحرانها توصیف و ابراز امیدواری کرد با مشارکت مردم، کشور از این شرایط سخت عبور کند.
دکتر پزشکیان در این بازدیدها با تأکید بر اهمیت مدیریت هوشمندانه شرایط جنگی، گفت: امروز در تلاش هستیم با تدبیر، حکمت و حفظ عزت ملی، این شرایط دشوار را بهگونهای مدیریت کنیم که بتوانیم در ادامه با تمرکز و برنامهریزی دقیق، به بازسازی خرابیها و حل مشکلات بپردازیم. او با اشاره به پیامدهای اقتصادی و اجتماعی جنگ، افزود: طبیعی است که پس از پایان درگیریها، کشور با چالشهایی در حوزه بازسازی، تأمین منابع مالی و کنترل بازار مواجه خواهد شد. اینها واقعیتهایی است که نیازمند مدیریت دقیق و همراهی مردم است. عبور از این شرایط سخت، بدون مشارکت و همراهی عمومی ممکن نخواهد بود. پزشکیان با اشاره به ضرورت پرهیز از تشدید تنشها، تصریح کرد: در عین ایستادگی در برابر ظلم و زیادهخواهی، باید توجه داشت که ادامه درگیری به نفع هیچکس نیست؛ نه برای ما، نه برای طرف مقابل و نه برای آینده منطقه و نسلهای پیشرو. هر میزان که بتوان مسائل را با منطق و در فضایی آرام مدیریت کرد، به نفع همگان خواهد بود.
وحدت و انسجام ملی راه عبور از شرایط دشوار
رئیسجمهور همچنین در جریان بازدید و نظارت ستادی از وزارت دادگستری در نشستی با وزیر و معاونان این وزارتخانه، با اشاره به شرایط کشور در مقطع جنگ، هماهنگی میان قوا، همراهی مردم و هدایتهای کلان رهبری عالیقدر را از عوامل اصلی عبور از وضعیت دشوار کنونی دانست و اظهار کرد: آنچه تا امروز حاصل شده، نتیجه هماهنگی میان دولت، مجلس، قوه قضائیه و همراهی مردم، در کنار رهنمودهای راهگشای رهبری بوده است؛ واگذاری بخشی از اختیارات به استانها و مدیران اجرایی نیز موجب افزایش قدرت عمل و تسریع در مدیریت مسائل شد.
رئیسجمهور در ادامه با تبیین اهمیت جهاد اکبر پس از جنگ در جهاد اصغر و در میدان نظامی در سیره معصومین (ع) افزود: عبور از میدان جنگ، بهمنزله پایان مسیر نیست، بلکه آغاز مرحلهای مهمتر یعنی «جهاد اکبر» است؛ جهادی که در آن همه مردم باید با صبر، تحمل، همکاری و مشارکت فعال، در مسیر بازسازی و حل مشکلات کشور نقشآفرینی کنند. این مرحله، نیازمند آمادگی ذهنی و اجتماعی بیشتری نسبت به دوران جنگ است.
رئیسجمهور همچنین با اشاره به نقش تعیینکننده هدایتهای رهبر شهید انقلاب در مدیریت شرایط کشور اظهار داشت: حمایتها و رهنمودهای رهبر عظیمالشأن و شهید انقلاب، از ابتدای آغاز به کار، پشتوانهای مستحکم برای دولت بود و هماهنگیهای شکلگرفته در پرتو این هدایتها بود که امروز امکان تصمیمگیری مؤثر و عبور از چالشها را فراهم کرده است. پزشکیان با تأکید بر رویکرد عقلانی در مواجهه با تحولات منطقهای و بینالمللی، افزود: جنگ به نفع هیچکس نیست و در عین ایستادگی در برابر تهدیدات، باید از هر مسیر عقلانی و دیپلماتیک برای کاهش تنشها استفاده کرد. در عین حال، بیاعتمادی نسبت به دشمن و هوشیاری در تعاملات، ضرورتی انکارناپذیر است. وی با تأکید بر ضرورت همگرایی در جهان اسلام، خاطرنشان کرد: تقویت وحدت میان کشورهای اسلامی، مهمترین راه مقابله با توطئهها و جلوگیری از سوءاستفاده قدرتهای خارجی است. در سایه همدلی، صداقت و مشارکت جمعی، میتوان از این مرحله عبور کرد و مسیر عزت و پیشرفت کشور را ادامه داد.
نقش تعیینکننده مردم در عبور از بحرانها
در میان محورهای متعدد سخنان رئیسجمهور، آنچه بیش از همه برجسته است، ارتقای نقش مردم از «حامی» به «کنشگر اصلی» در عبور از بحران است. رئیسجمهور بهصراحت تأکید میکند: «عبور از این شرایط سخت، بدون مشارکت و همراهی عمومی ممکن نخواهد بود.» این جمله، در واقع ستون فقرات کل این روایت است. این تأکید زمانی معنادارتر میشود که رئیسجمهور، همزمان از ضرورت صداقت و شفافیت سخن میگوید: «مردم باید در جریان واقعیتهای کشور قرار گیرند.» و هشدار میدهد که «ارائه اطلاعات نادرست یا وعدههای غیرواقعی... اعتماد عمومی را تضعیف خواهد کرد.» به بیان دیگر، مشارکت مردم نه صرفاً یک مطالبه، بلکه نتیجه مستقیم «اعتمادسازی» است.
در این چارچوب، انسجام ملی بهعنوان بزرگترین سرمایه کشور معرفی میشود. آنجا که رئیسجمهور تصریح میکند «انسجام و وحدت داخلی بزرگترین سرمایه کشور در شرایط کنونی» است، در واقع به یک واقعیت راهبردی اشاره دارد: در بحرانهای چندلایه از جنگ گرفته تا فشارهای اقتصادی، هیچ منبعی جایگزین همبستگی اجتماعی نمیشود. رئیسجمهور با اشاره به تجربه مدیریت بحران میگوید: «آنچه تا امروز حاصل شده، نتیجه هماهنگی میان دولت، مجلس، قوه قضائیه و همراهی مردم، در کنار رهنمودهای راهگشای رهبری بوده است.» در این بیان، مردم نه در حاشیه، بلکه در کنار قوا و در متن معادله قرار گرفتهاند؛ بهگونهای که بدون حضور آنها، این هماهنگی عملاً کارکرد خود را از دست میدهد. در کنار این مؤلفههای داخلی، جهتگیری سیاست خارجی نیز در خدمت همین هدف کلان قرار میگیرد. رئیسجمهور با بیان اینکه «تلاش میکنیم جنگ با عزت، حکمت و مصلحت به پایان برسد»، تلاش دارد مسیر خروج از بحران را بهگونهای تعریف کند که هم هزینههای خارجی کاهش یابد و هم ظرفیت داخلی بهویژه توان جامعه برای بازسازی حفظ شود. این سهگانه، در واقع مکمل همان راهبرد داخلی است: کاهش فشار بیرونی برای تقویت انسجام درونی. از سوی دیگر، با تغییر میدان از جنگ نظامی به عرصه داخلی، رئیسجمهور تصریح میکند: «عبور از میدان جنگ... آغاز مرحلهای مهمتر یعنی جهاد اکبر است.» این گزاره، بهروشنی نشان میدهد که میدان اصلی پیشرو، نه در مرزها، بلکه در درون جامعه تعریف میشود؛ جایی که موفقیت، بیش از هر چیز به میزان مشارکت، صبر و همکاری مردم وابسته است.
در همین راستا، تأکید بر اینکه «ادامه درگیری به نفع هیچکس نیست» و ضرورت حرکت در «مسیر عقلانی و دیپلماتیک»، در واقع تلاشی برای کاستن از فشارهایی است که مستقیماً بر زندگی مردم اثر میگذارد. به بیان دیگر، سیاست خارجی نیز در این روایت، در خدمت حفظ توان و تابآوری جامعه قرار دارد. به عنوان نکته پایانی اینکه سخنان رئیسجمهور حامل یک پیام روشن است: آینده، نه صرفاً با تصمیمات در سطح حاکمیت، بلکه با «کنش جمعی» ساخته میشود. در چنین شرایطی، انسجام ملی به یک مزیت تعیینکننده تبدیل میشود و امید، از دل همین همبستگی و مشارکت، معنا و تحقق پیدا میکند.
