جوان آنلاین: با وجود اینکه ایران دیروز اعلام کرد تنگه هرمز را گشوده، ولی هیچچیز قطعی نیست. رئیسجمهور امریکا گفته تازه فهمیده که محاصره دریایی ایران مؤثرتر از حمله نظامی است؛ موضعی که نشان میدهد دونالد ترامپ قصد دارد فشار بر ایران را تشدید کند. صرفنظر از اینکه گزارش جدید تانکر ترکرز، عملی بودن محاصره ایران را زیر سؤال برده، هشدار رئیس آژانس بینالمللی انرژی نشان میدهد اروپا تنها شش هفته سوخت جت ذخیره دارد که این موضوع تبعات تداوم وضعیت کنونی را نشان میدهد.
تانکر ترکرز روز پنجشنبه گزارش کرد که ایران از زمان آغاز محاصره دریایی امریکا، ۹میلیون بشکه نفت خام صادر کرده و یک روز پیش از شروع محاصره هم، ۲میلیون بشکه دیگر صادر کرده بود؛ گزارشی که درباره عملیاتی بودن محاصره، سؤالات بزرگی ایجاد کرده است. تانکر ترکرز همچنین دیروز اولین فیلم ماهوارهای از نفتکشهایی که محاصره را شکستند منتشر کرد؛ تصاویری از سامانه AIS از خط محاصره بین دماغه شرقی عمان و مرز ایران و پاکستان ترسیم شده و به وضوح نشان میدهد نفتکشهای تحت تحریم بدون مشکل در حال ورود و خروج از منطقه هستند. این شرکت گفته که این تعداد فقط نفتکشهایی هستند که سامانه شناسایی خودکار آنها روشن است و مواردی را که سامانه AIS را خاموش کرده و عبور کردهاند، شامل نمیشود، این در حالی است که سنتکام مدعی شده «طی ۴۸ساعت اول محاصره، هیچ کشتیای نتوانسته از خط محاصره عبور کند»، روز پنجشنبه دونالد ترامپ رئیسجمهور امریکا در کاخ سفید گفت: «تازه فهمیدم محاصره ایران بهتر از حمله نظامی است. محاصره شاید از بمباران هم قدرتمندتر باشد، اگر بخواهید حقیقت را بدانید.» ترامپ مدعی شد محاصره دریایی «شگفتانگیز» است و «هیچ کشتیای حتی به ورود فکر نمیکند، هیچ کشتیای از کنار نیروی دریایی ما عبور نمیکند.» همچنین استیون میلر، مشاور ارشد کاخ سفید، تأکید کرده که محاصره دارد «حیات اقتصادی» ایران را خفه میکند.
موسیقی راک یا واقعیت؟!
صرفنظر از صحت ادعای ترامپ و تیم همراه او، اکثر مقامهای رسمی تأیید میکنند که وضعیت کنونی درباره تنگه هرمز در خوشبینانهترین حالت، شمشیر دو لبه است که فراتر از ایران، کل جهان را تحت تأثیر قرار میدهد. فاتح بیرول، رئیس آژانس بینالمللی انرژی (IEA)، در مصاحبه اختصاصی با آسوشیتدپرس در ۱۶آوریل۲۰۲۶، با استناد به آخرین دادههای میدانی هشدار داد که ذخایر سوخت جت اروپا «شاید حدود شش هفته یا کمی بیشتر» باقی مانده است: «در اروپا، شاید حدود شش هفته یا کمی بیشتر سوخت هواپیما باقی مانده است. اگر تنگه هرمز باز نشود، به زودی اخباری مبنی بر لغو پروازها بین شهرهای مختلف به دلیل کمبود سوخت جت خواهیم شنید.» بیرول این وضعیت را «بزرگترین بحران انرژی که تاکنون با آن مواجه شدهایم» توصیف کرد و گفت: «در گذشته گروه موسیقی «دایر استریتس» (تنگه خطرناک) وجود داشت. اکنون ما با یک تنگه واقعاً خطرناک روبهرو هستیم.» اشاره رئیس آژانس انرژی، به یک گروه راک بسیار مشهور بریتانیایی است که با نام دایر استریتس در سال۱۹۷۷ تشکیل شد و نام آن تداعیکننده وضعیت مالی یا شرایط بسیار دشوار و بحرانی بود.
آسیب ۸۰ زیربنای انرژی
همچنین بیش از ۸۰تأسیسات کلیدی انرژی در منطقه آسیب دیده و بیش از یکسوم آنها دچار خسارت شدید شدهاند. بیرول هشدار داد که بازسازی این تأسیسات «ممکن است تا دو سال طول بکشد.» همچنین بیش از ۱۱۰ نفتکش حامل نفت خام و ۱۵ فروند کشنده گاز طبیعی مایع در خلیج فارس سرگردان هستند که در صورت باز شدن تنگه، میتوانند بحران را فوری کاهش دهند. در سوی دیگر، بیش از ۴۰۰کشتی حامل انواع کالاها نیز در انتظار عبور از تنگه هرمز معطل ماندهاند. کارشناسان بینالمللی هم درباره عواقب وضعیت کنونی هشدار میدهند.
تحلیلگران سیانان تأکید کردهاند که راهبرد محاصره مبتنی بر این فرض غلط است که دشمنان امریکا «همیشه منطقی رفتار میکنند»، در حالی که به گفته او ایران در جنگی که آن را «وجودی» میداند، تحمل درد بالایی از خود نشان داده است.
مؤسسه تحقیقات سیاست خارجی (FPRI) به بیبیسی گفته است که این محاصره یک «تلاش نظامی بزرگ، پیچیده و طولانیمدت» است که میتواند آتشبس شکننده را برهم بزند. یک مقام ارشد سابق سیا نیز به شرط فاش نشدن نامش به آسوشیتدپرس میگوید: «اقدامات ترامپ میتواند پیامدهای فاجعهباری برای اقتصاد اروپا و صنعت هوانوردی جهان داشته باشد. کاخ سفید به وضوح عواقب این تصمیم را دستکم گرفته است.»
در سطح بینالمللی، واکنشها به وضعیت کنونی در حال تشدید است. ظاهراً خطوط هوایی اروپایی اولین قربانیان این بحران هستند. شرکت هلندی کیالام اعلام کرده که ۱۶۰پرواز را در ماه آینده لغو میکند و لوفتهانزای آلمان نیز عملیات «سیتیلاین» خود را به دلیل دوبرابر شدن قیمت سوخت تعلیق کرده است. صندوق بینالمللی پول (IMF) پیشبینی رشد جهانی را به ۱/۳ درصد کاهش و هشدار داده است تداوم جنگ میتواند بسیاری از کشورها را وارد رکود کند. الجزیره در گزارشی این اقدام را «بازی با آتش» توصیف کرده و هشدار داده است اگر موازی با وضعیت در تنگه هرمز، انصارالله همسو با ایران، تنگه بابالمندب را نیز مسدود کند، قیمت هر بشکه نفت میتواند به بالای ۱۵۰دلار جهش کند.
