جوان آنلاین: در نقشه ایران، هر استان همچون قطعهای از پازلی بزرگ است که اگر درست کنار هم قرار گیرد، تصویری روشن از توان ملی را نمایان میکند. استانهایی مانند کهگیلویه و بویراحمد، ایلام، سیستانوبلوچستان و کرمان، سالها در ادبیات توسعه با برچسب «کمبرخوردار» شناخته شدهاند؛ در حالی که واقعیت میدانی چیز دیگری میگوید. از کوهستانهای زاگرس و جنگلهای بلوط گرفته تا دشتهای حاصلخیز، معادن گسترده، منابع نفت و گاز، سواحل راهبردی و ظرفیتهای بزرگ کشاورزی و گردشگری، هر یک از این استانها بخشی از سرمایههای کمنظیر ایران را در خود جای دادهاند. آنچه تاکنون کمتر مورد توجه قرار گرفته، پیوند دادن این توانمندیها در قالب یک نگاه توسعه متوازن است؛ نگاهی که میتواند استانهای مختلف را بر اساس مزیتهای جغرافیایی و اقتصادی به قطبهای تولید، تجارت، انرژی و گردشگری تبدیل کند. در چنین مسیری، توسعه نه در چند شهر محدود، بلکه در سراسر جغرافیای ایران جریان خواهد یافت.
ایران کشوری با تنوع کمنظیر اقلیمی است؛ از رشتهکوههای مرتفع تا دشتهای گرم و سواحل دریایی و جنگل و مراتعی که هر کدامشان ظرفیتی عظیم به شمار میآیند. در میان این گستره متنوع، استانهایی وجود دارند که سالها کمتر از ظرفیت واقعی خود دیده شدهاند. کهگیلویهوبویراحمد، ایلام، سیستان و بلوچستان و کرمان چهار نمونه از این مناطق هستند؛ استانهایی با ویژگیهای جغرافیایی متفاوت که هر کدام میتوانند در صورت بهرهبرداری صحیح از مزیتهایشان، به یکی از پیشرانهای اقتصاد ملی تبدیل شوند. گذری به این استانها و بررسی ظرفیت و توانمندیهای آنها، مشتی از خروار است و گواهی بر این ادعا که هر نقطه از ایران با هر اقلیم و آب و هوایی به تنهایی میتواند در صنعت و کشاورزی و گردشگری و... حرفهای زیادی برای گفتن داشته باشد.
گنجینهای در دل زاگرس
کهگیلویهوبویراحمد با کوهستانهای بلند، جنگلهای انبوه بلوط و منابع آبی قابل توجه، یکی از استانهای غنی در حوزه منابع طبیعی به شمار میرود. طبیعت بکر این استان ظرفیت بالایی برای توسعه گردشگری طبیعی و اکوتوریسم از سوی دیگر، وجود زمینهای مستعد کشاورزی و باغداری، شرایط مناسبی برای تولید محصولات باغی و دامی فراهم کرده است. در کنار این ظرفیتها، منابع نفت و گاز در برخی مناطق استان این فرصت را به وجود میآورد تا توسعه صنایع انرژی و پاییندستی به راحتی صورت گیرد. مجموعه این عوامل نشان میدهد که این استان کوهستانی با یک برنامهریزی درست و مدون در حوزههای کشاورزی، گردشگری و انرژی نقشی مؤثر در اقتصاد کشور ایفا میکند.
ایلام، مرز انرژی و کشاورزی
استان ایلام در غرب ایران و در همسایگی عراق دارای موقعیت جغرافیایی بسیار عالی است که همین امر، ظرفیتهای اقتصادی ویژهای برای آن ایجاد کرده است. این استان علاوه بر برخورداری از منابع مهم نفت و گاز، دارای زمینهای کشاورزی حاصلخیز و شرایط مناسب برای تولید محصولات زراعی و باغی است. مرز مشترک با عراق نیز فرصت مهمی برای توسعه تجارت و صادرات فراهم کرده است. در کنار این مزیتها، طبیعت کوهستانی و چشماندازهای طبیعی ایلام میتواند زمینهساز رونق گردشگری نیز باشد؛ ظرفیتی که هنور آنگونه که باید مورد استفاده قرار نگرفته است.
پیوند کویر با دریا
سیستانوبلوچستان یکی از متفاوتترین استانهای ایران از نظر اقلیم و موقعیت جغرافیایی است. این استان از یک سو دارای مناطق کویری و از سوی دیگر دارای سواحل راهبردی در دریای عمان است. بندر چابهار به عنوان تنها بندر اقیانوسی ایران، ظرفیت بزرگی برای تبدیل شدن به یکی از مراکز مهم تجارت و ترانزیت منطقه دارد. در کنار این مزیت دریایی، امکان توسعه شیلات، کشاورزی در مناطق مستعد و همچنین گردشگری ساحلی از دیگر فرصتهای این استان به شمار میرود. اگر زیرساختهای اقتصادی و حملونقل در این منطقه تقویت شود، سیستان و بلوچستان این توانمندی را دارد که به یکی از حلقههای مهم اتصال اقتصاد ایران به بازارهای جهانی تبدیل شود.
سرزمین معدن و خورشید
کرمان یکی از پهناورترین استانهای ایران با تنوع اقتصادی قابل توجه است که همیشه نگاه سرمایهگذاران داخلی و خارجی را به سمت خود چرخانده است. این استان به دلیل دارا بودن معادن بزرگ، بهویژه در حوزه مس و سایر مواد معدنی، یکی از قطبهای معدنی کشور محسوب میشود. علاوه بر معدن، کشاورزی در کرمان نیز جایگاه مهمی دارد؛ محصولاتی مانند پسته و خرما سالهاست نام این استان را در بازارهای جهانی مطرح کردهاند. شرایط اقلیمی کویری همچنین امکان توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، بهویژه انرژی خورشیدی را فراهم کرده است. ترکیب این ظرفیتها، کرمان را به یکی از استانهای مهم در حوزه صنعت، معدن و کشاورزی تبدیل کرده است.
