جوان آنلاین: اظهارات توأم با خشونت و عبارات وقیحانه رئیسجمهور امریکا علیه ایران، حالا در محافل سیاسی کشورش و جهان، به ابزارهایی برای اقدام علیه دونالد ترامپ تبدیل شده است. از یک سو، عدهای او را پیرو سیاست «مرد دیوانه» میدانند و معتقدند چنین رویکردی (دستکم درباره ایران) کارایی ندارد. از سوی دیگر، اظهارات دیوانهوار او به واکنشهای سنگین جهانی، داخلی و حتی تلاشها برای استیضاح او منجر شده است.
دونالد ترامپ در روزهای اخیر لفاظیهای خود را به جایی رسانده که با به کار بردن اظهارات تند و رکیک علیه ایران، نه تنها شأن ریاستجمهوری ایالات متحده امریکا را کاملاً زیر سؤال برده، بلکه تردیدها درباره سلامت عقل و تعادل روانی خود را هم افزایش داده است. او روز سهشنبه عصر و در یکی از آخرین پیامهایی که در شبکه اجتماعی خود منتشر کرد، در راستای پایان ضربالاجلی که خودخوانده اش مدعی شد: «ایران که یک تمدن کامل بود، امشب خواهد مرد؛ من نمیخواهم این اتفاق بیفتد، اما به احتمال زیاد خواهد افتاد. ۴۷ سال باجگیری، فساد و مرگ بالاخره پایان خواهد یافت. خواهیم دید که امشب چه اتفاقی میافتد، که یکی از مهمترین لحظات در تاریخ طولانی و پیچیده جهان است.» ترامپ در ادامه، ادعای تغییر حکومت ایران را هم تکرار کرد و نوشت: «حالا که تغییر رژیم کامل و کلی رخ داده است (جایی که ذهنهای متفاوت، هوشمندتر و کمتر رادیکال غالب شدهاند)، شاید چیزی انقلابی و شگفتانگیز اتفاق بیفتد. چه کسی میداند؟ امشب خواهیم فهمید، یکی از مهمترین لحظات در تاریخ طولانی و پیچیده جهان.»
یک بیمار روانی غیرقابل کنترل
بسیاری از کارشناسان معتقدند که فحاشیهای اخیر ترامپ، بخشی از یک راهبرد برای اعمال فشار بر ایران است و از این رو، «تئوری مرد دیوانه» و وضعیت روانی دونالد ترامپ به طور گسترده توسط تحلیلگران و سیاستمداران امریکایی مطرح شده است. پروفسور ال گیلسپی، یک کارشناس حقوق بینالملل، در توضیح تئوری مرد دیوانه درباره ترامپ معتقد است ترامپ در حال به کارگیری همان راهبردی است که ریچارد نیکسون برای پایان دادن به جنگ ویتنام به کار برد. طبق این نظریه، رهبر با رفتار غیرمنطقی و غیرقابل پیشبینی، طرف مقابل را میترساند تا از شدت گرفتن یک درگیری پرهزینه جلوگیری کند، اما این استراتژی نه تنها در برابر ایران شکست خواهد خورد، بلکه ایران را جسورتر خواهد کرد. او هشدار میدهد که ترامپ بازنده بدی است و ممکن است به روشهای غیرمنتظرهای واکنش نشان دهد. دکتر جان گارتنر، ترامپ را به یک «بیمار روانی خارج از کنترل» تشبیه کرد که دکمه هستهای را در دست دارد. او معتقد است ترامپ علائمی از نوعی زوال عقل را از خود نشان میدهد که باعث از دست دادن قضاوت و کنترل بر رفتارش شده است.
استیضاح در کمین مجنون افسارگسیخته
در شرایطی که منتقدان ترامپ (به ویژه دموکراتها) او را به شدت خشمگین و «از نظر روانی ناپایدار» توصیف میکنند و حتی برخی خواستار فعالسازی متمم ۲۵ قانون اساسی برای عزل او شدهاند، چاک شومر، رهبر اقلیت سنای دموکرات، معتقد است: «رئیسجمهور ایالات متحده در شبکههای اجتماعی مثل یک دیوانه از کوره در رفته غر میزند. او تهدید به جنایات جنگی میکند و متحدانش را از خود میراند.» کریس مورفی (دموکرات) هم گفت: «این به طور کامل و مطلق از کوره در رفته است... او قبلاً هزاران نفر را کشته و هزاران نفر دیگر را خواهد کشت.» برنی سندرز، سناتور مستقل، میگوید: «این سخنان یک فرد خطرناک و از نظر روانی ناپایدار است... کنگره باید همین الان اقدام کند. به این جنگ پایان دهید.» مارجوری تیلور گرین، نماینده سابق جمهوریخواه، هم گفت: «رئیسجمهور دیوانه شده است... همه شما در این قضیه شریک هستید... این امریکا را دوباره بزرگ نمیکند، این شیطانی است.» در چنین شرایطی، یاسمین انصاری، نماینده ایرانیتبار کنگره امریکا، طرح استیضاح وزیر جنگ امریکا (پیت هگست) را برای طی مراحل قانونی با تکیه بر متمم بیست و پنجم قانون اساسی امریکا مطرح کرد. این متمم در قانون اساسی، روال قانونی انتقال قدرت از رئیسجمهور به معاونش را به شکل موقت یا دائمی مشخص میکند. انصاری در توضیح این تصمیم گفته است: «تنها کنگره اختیار اعلام جنگ را دارد، نه یک رئیسجمهور خودسر یا اطرافیان او. به خطر انداختن بیپروای جان نیروهای نظامی امریکا از سوی هگست و تکرار جنایات جنگی (از جمله بمباران یک مدرسه دخترانه در میناب ایران و هدف قرار دادن عامدانه زیرساختهای غیرنظامی) دلایلی برای استیضاح و برکناری او از مقامش است.» در همین راستا، ایلهان عمر، عضو دموکرات و مسلمان مجلس نمایندگان امریکا، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس و با انتقاد شدید از اظهارات ترامپ نوشت: «این درست نیست. متمم بیست و پنجم قانون اساسی را به کار بگیرید. استیضاح کنید. برکنار کنید.» ایلهان عمر تأکید کرد: «این دیوانه افسارگسیخته باید از سمت خود برکنار شود.»
مرحله جدید تنشآفرینی و تلافیجویی
بعد از تهدیدهای رئیسجمهور امریکا علیه زیرساختهای ایران، مقامات جهانی نیز به این لفاظیها واکنش نشان دادند. مائو نینگ در نشست خبری روز سهشنبه در واکنش به اظهارات تهدیدآمیز دونالد ترامپ علیه ایران، گفت: «چین نسبت به این اقدامات عمیقاً نگران و مضطرب است.» وی با اشاره به تبعات جنگ علیه تهران، افزود: «درگیری طولانی با ایران تلفات و خسارات قابل توجهی به بار آورده، امنیت و ثبات کشورهای منطقه را تحت تأثیر قرار داده و بر امنیت اقتصادی و انرژی جهانی تأثیر گذاشته است.» کیر استارمر، نخستوزیر انگلیس، ترامپ را از استفاده از پایگاههای نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا (RAF) برای هرگونه حمله به پلهای ایران منع کرده است. به ادعای روزنامه «آی پیپر»، انگلیس به امریکا اجازه حمله از پایگاههای بریتانیا را به صورت موردی میدهد، اما اگر پلها یا نیروگاهها به عنوان هدف مطرح شوند، این درخواست رد خواهد شد. ژان نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه، هشدار داد که حمله به زیرساختهای غیرنظامی در ایران، مرحله جدیدی از تنشآفرینی و تلافیجویی را آغاز خواهد کرد. وی درباره تهدید ترامپ به حمله به اماکن غیرنظامی و زیرساختهای انرژی (در صورت باز نشدن تنگه هرمز) گفت: «ما مخالف هرگونه حمله به زیرساختهای غیرنظامی در ایران هستیم.» بارو در عین حال، خواستار بازگشایی تنگه هرمز شد (که پس از آغاز حملات غیرقانونی امریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، تردد در آن برای کشتیهای دشمن متجاوز و متحدان آنها ممنوع و تردد کشتیهای دیگر از آن محدود به هماهنگی با ایران شده است). کریستور لاکسون، نخستوزیر نیوزیلند، نیز خطاب به ترامپ تأکید کرد: «اقدام نظامی بیشتر ضرورتی ندارد و همه طرفها باید به قوانین بینالمللی پایبند باشند.» وی ضمن محکوم کردن چنین اظهاراتی گفت: «ما از امریکا و ایران میخواهیم هرچه سریعتر تنشها را کاهش دهند.» گیدو کروستو، وزیر دفاع ایتالیا، تلویحاً با انتقاد از تکرویهای ترامپ در تصمیمگیریها تأکید کرد که یکی از مشکلات این ریاستجمهوری این است که هیچکس جرات مخالفت با رئیس را ندارد. وی در ادامه افزود که ترامپ باید مشاوران شجاعتری داشته باشد. کروستو نسبت به تشدید «جنون هستهای» در منطقه نیز هشدار داد. ایتالیا پیشتر هم اجازه فرود هواپیماهای امریکایی در پایگاه سیسیل را نداده بود.
اعتراض به تسلیح معاندان
در کنار چنین مواضعی، امیرسعید ایروانی، سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران نزد سازمان ملل متحد، درباره اعتراف ترامپ به تسلیح گروههای معاند علیه ایران، به دبیرکل و رئیس شورای امنیت نامه نوشت. وی خاطرنشان کرده است: «این اذعان صریح، دلیلی روشن در تأیید موضع جمهوری اسلامی ایران است مبنی بر اینکه ایالات متحده در صدد تبدیل اعتراضات مسالمتآمیز در ایران به خشونت، ناآرامی داخلی و خونریزی بوده است. ایالات متحده از طریق مداخله در امور داخلی جمهوری اسلامی ایران، در نقض فاحش منشور ملل متحد، تسلیح عناصر و گروههای تروریستی، و انتشار آمارهای کذب در خصوص تلفات، سیاستی مغرضانه را در قبال ایران دنبال کرد؛ سیاستی که نهایتاً با شکست مواجه شد.» ایروانی بیان کرده است: «بر این اساس، ایالات متحده مسئولیت کامل تمامی خسارات و آلام وارد شده به غیرنظامیان، و نیز به نهادهای غیرنظامی و دولتی، در جریان ناآرامیهای دسامبر ۲۰۲۵ و ژانویه ۲۰۲۶ را بر عهده دارد.» وی خاطرنشان کرده است: شورای امنیت باید این اظهارات خطرناک را بهطور قاطع محکوم نموده، اطمینان حاصل کند که این نقضها بیپاسخ نخواهد ماند، و بهروشنی اعلام کند که هرگونه رفتاری که مصداق حمایت دولتی از تروریسم باشد، تحت هیچ شرایطی قابل تحمل نخواهد بود.
