پوتین ترور «آیتالله خامنهای» را ناقض تمام هنجارهای انسانی و قوانین بینالمللی خواند، چین قاطعانه محکوم کرد و جهانیان، دوستان و متحدان ایران در خشم و شوک هستند جوان آنلاین: جهان در شوک شهادت آیتالله خامنهای، رهبر بزرگ ایران در حمله امریکا و رژیمصهیونیستی است؛ رویدادی که نیویورک تایمز فاش کرده حاصل اطلاعاتی است که سیا به اسرائیل داده است.
رئیسجمهور روسیه در پیامی به همتای ایرانی خود ترور آیتالله خامنهای را نقض تمام هنجارهای اخلاق انسانی و قوانین بینالمللی خوانده و چین این اقدام را لگدمال کردن اهداف و اصول منشور سازمان ملل و هنجارهای اساسی در بیروت، دبیرکل حزبالله لبنان با «عهدبست» که در مسیر خط رهبر انقلاب تزلزلناپذیر باقی بماند. آیتالله سیستانی مرجع عالیقدر شیعیان، از ملت بزرگ ایران دعوت کرده که وحدت خود را حفظ، صفوف خود را تقویت کنند و اجازه ندهند متجاوزان به اهداف شوم خود دست یابند. مقامهای غربی، اغلب واکنش سوگیرانه به شهادت رهبر انقلاب نشان دادهاند ولی ناظران ایشان را معمار محور مقاومت خواندهاند؛ محوری که به گفته آنها برای حفاظت از «نفوذ ایران در منطقه» ایجاد شد.
عباس عراقچی، وزیر خارجه گفته که «اقدام تجاوزکارانه و تروریستی امریکا و رژیمصهیونیستی بدعتی بسیار خطرناک و بیسابقه در روابط بینالملل است» و معاون وزیر خارجه نیز دیروز به سیانان گفت که رئیسجمهور امریکا با ترور رهبر عالی از خط قرمز بسیار خطرناکی عبور کرده است. جهان، حمله به بالاترین مقام سیاسی یک کشور را با بهت و حیرت نگاه میکند؛ اقدامی که قواعد شناخته شده بینالمللی را نقض و مسیری خطرناک در جنگهای بین کشورها ایجاد میکند.
ولادیمیر پوتین رئیسجمهور روسیه صبح دیروز با صدور پیام رسمی که مسعود پزشکیان، رئیسجمهور کشورمان را خطاب قرار داد، شهادت آیتالله سیدعلی خامنهای، رهبر معظم انقلاب اسلامی را به ملت، خانواده و نزدیکان ایشان تسلیت گفت.
وی تأکید کرد که «ترور آیتالله خامنهای تمام هنجارهای اخلاق انسانی و قوانین بینالمللی را نقض کرد.» پوتین در پیام خود نوشته است: «مراتب تسلیت عمیق اینجانب را به مناسبت ترور رهبر معظم جمهوری اسلامی ایران، سیدعلی خامنهای و اعضای خانواده ایشان که با نقض وقیحانه تمامی موازین اخلاق انسانی و حقوق بینالملل صورت گرفت، پذیرا باشید.» رئیسجمهور روسیه میگوید که «در کشور ما، آیتالله خامنهای به عنوان دولتمردی برجسته به یاد خواهند ماند که سهم شخصی بزرگی در توسعه روابط دوستانه روسیه و ایران و ارتقای این روابط به سطح مشارکت راهبردی جامع داشتند. خواهشمند است مراتب همدردی و حمایت صمیمانه اینجانب را به خانواده و نزدیکان رهبر معظم، دولت و تمامی مردم ایران ابلاغ فرمایید.»
سخنگوی وزارت امور خارجه چین هم در پاسخ به سؤالی در این باره گفت: «حمله و ترور رهبر ایران نقض آشکار حاکمیت و امنیت ایران است. این اقدام اهداف و اصول منشور سازمان ملل و هنجارهای اساسی در روابط بینالملل را زیر پا میگذارد.» پکن گفته که قاطعانه با آن مخالف است و آن را به شدت محکوم میکند: «ما خواستار توقف فوری عملیات نظامی، عدمتشدید بیشتر اوضاع پرتنش و تلاش مشترک برای حفظ صلح و ثبات در خاورمیانه و جهان به طور کلی هستیم.» این، تنها واکنش مقامهای بلندپایه دو قدرت جهانی، در پی حمله روز شنبه امریکا و رژیمصهیونیستی به بیت رهبری انقلاب است؛ اقدامی که شوک جهانی را در پی داشته، با موجی از محکومیت در میان شرکای ایران و خشم گسترده در میان ملل و مقامهای اسلامی به ویژه در محور مقاومت روبهرو شده است.
نبیه بری، رئیس پارلمان لبنان و متحد حزبالله گفت: «ما این ضایعه را به ملت، آزادگان جهان و مراجع دینی فرزانه تسلیت میگوییم. ایشان را به عنوان امام، راهنما، رهبر و مجاهدی مخلص میدانیم که به عهد خود با خدا وفادار ماند و مسیر خود را تغییر نداد.»
شیخ نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله لبنان با صدور پیامی نسبتاً طولانی گفته است: «ما به صاحب عصر و زمان، حضرت مهدی (عج)، امت اسلامی، آزادگان جهان و ملت بزرگ ایران، در پی شهادت بزرگ و مبارک رهبر و ولی ما، امام سیدعلی خامنهای (قدس سره)، تسلیت و تبریک میگوییم؛ کسی که عالیترین نشانهای عزت، اخلاص، مقاومت و جانفشانی در راه خداوند متعال، یعنی نشان شهادت در مسیر سیدالشهدا، امام حسین (ع) را کسب کرد.»
دبیر کل حزبالله گفته که «با قلبی آکنده از درد و جراحت و نفسی مملو از اندوه و رنج، با عالم ربانی و رهبری الهی وداع» میکند ولی در عین حال این را هم توضیح میدهد که «احساس افتخار و مباهات بزرگی میکنم که رهبر و ولی امر امت ما، در بزرگترین ماهها و بهترین روزها، ماه رمضان، به رحمت و رضوان پروردگارش عروج کرد، در حالی که مسیر جهاد و مقاومت علیه مستکبران ستمگر امریکایی و اسرائیلی، دشمنان دین و انسانیت را رهبری میکرد و بدین ترتیب به رستگاری بزرگ و افتخار والا دست یافت و زندگی شریف و مبارک خود را با نشان الهی شهادت به سر رساند.» شیخ نعیم قاسم در پیام خود تأکید میکند: «با شما عهد میبندیم،ای رهبر ما، سیدخامنهای، بر مسیر و خط شما، خط جهاد و مقاومت و ستیز با مستکبران و یاری حق و مستضعفان، با یقین راسخ و عزمی تزلزلناپذیر تا تحقق همه ارزشها، مبانی و اصول در عزت، کرامت، حاکمیت، آزادی و استقلالی که عمر شریف خود را وقف خدمت به آنها و در راه آنها کردید، ثابتقدم بمانیم.» در حالی که حزبالله لبنان دیروز برای شرکت در تجمع وفاداری به رهبر انقلاب اسلامی، فراخوان داده، انتظار میرود جمعیتی عظیم از لبنانیها در این تجمع شرکت کنند.
کنسولگری امریکا در آتش خشم پاکستانیها
در پاکستان صدها نفر با حمله به ساختمان کنسولگری امریکا در کراچی، آنجا را در واکنش به ترور رهبر انقلاب ایران به آتش کشیدند. پلیس به معترضان تیراندازی کرد که دست کم ۱۰شهید برجا گذاشت. در لاهور نیز رویدادی مشابه اتفاق افتاد و فراخوانهایی هم برای برگزاری تظاهرات بیشتر در مقابل سفارت ایالات متحده در اسلامآباد و سرکنسولگری در پیشاور منتشر شده است. سفارت امریکا در اسلامآباد اعلام کرد: ما در حال رصد گزارشهای مربوط به تظاهرات جاری در سرکنسولگریهای ایالات متحده در کراچی و لاهور هستیم. تدابیر امنیتی در اطراف ساختمانهای دیپلماتیک و کنسولگری امریکا در منطقه در پی تجاوز به ایران تشدید شده و شورای اتحاد مسلمانان پاکستان نیز با انتشار بیانیهای خواستار تجمع اعتراضی در واکنش به تجاوز و ترور امریکا علیه مقامات عالی ایران شده است.
در حالی دولت عراق سه روز عزای عمومی اعلام کرده است که آیتالله سیستانی مرجع عالیقدر شیعیان در عراق، در پیامی، شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی را به ملت ایران و همه مسلمانان تسلیت گفت و از «مردم ایران خواست صفوف خود را متحد و تقویت کنند و اجازه ندهند متجاوزان به «هدف شومشان» برسند.»
عراق همچنین دیروز صحنه عزاداری و ابراز خشم دوستداران رهبر انقلاب بود. شمار زیادی از عراقیها تلاش کردهاند به منطقه سبز بغداد حمله کنند که سفارت امریکا در آن قرار دارد، اوضاع در این منطقه ناپایدار و پرتنش گزارش شده است. در جنوب، مردم بصره عراق عزاداری گستردهای انجام دادند و جمعیت بزرگی از مردم در ناصریه عراق نیز در خیابانها سوگواری کردند. شمار زیادی از گروههای مقاومت عراقی و رهبران عراقی از جمله سیدعمار الحکیم رهبر جریان حکمت ملی عراق و قیس الخزعلی دبیرکل عصائب اهل الحق عراق پیام تسلیت صادر و بر پیروزی از راه بهر انقلاب تأکید کردند.
جنبش حماس نیز با تسلیت شهادت رهبر معظم انقلاب و تعدادی از مسئولان کشور، اعلام کرد که تجاوزات مستمر رژیم اشغالگر علیه کشورهای عربی و اسلامی که با حمایت و پوشش امریکا انجام میشود، در به ثمر رساندن نقشههای اشغالگرانه و پروژههای استعماری آنها در فلسطین و منطقه موفق نخواهد شد. حماس کارنامه رهبر انقلاب در حمایت از آرمان فلسطین را یادآوری کرده است: «کارنامه و مسیر پربار ایشان در حمایت از ملت فلسطین و آرمان عادلانه و مقاومت شجاعانه آنها را یادآور میشویم؛ مسیری که تقریباً چهار دهه ادامه داشت و در آن شهید فقید، با وجود فشارها، محاصره و توطئهها علیه جمهوری اسلامی به دلیل مواضع شرافتمندانهاش در حمایت از فلسطین، غزه، قدس و مسجدالاقصی، به ویژه در نبرد طوفانالاقصی، از هیچگونه حمایت سیاسی، دیپلماتیک، مردمی و نظامی دریغ نورزیدند و بر این رویکرد مقاومت فارغ از هر میزان فداکاری اصرار ورزیدند.»
مالزی: این ناقض صریح کنوانسیونهاست
هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه دیروز در تماس تلفنی با سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، شهادت رهبر عالیقدر انقلاب اسلامی در جریان تجاوز نظامی امریکا و رژیمصهیونیستی به کشورمان در صبح روز شنبه را تسلیت گفت.
وزیر خارجه مالزی نیز این اقدام را شوکه کننده خوانده و گفته که «جهان از حمله رژیمصهیونیستی به جمهوری اسلامی ایران شوکه شد. این اقدام بسیار نگران کننده است و خطر ایجاد تنشهای بیشتر در منطقه را به همراه دارد.» وزیر خارجه مالزی گفته است: «این حمله به وضوح اصول حقوق بینالملل، از جمله کنوانسیون ژنو، قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل، مجمع عمومی سازمان ملل و اصول منشور سازمان ملل را نقض میکند.» در اندونزی، «شورای علمای اندونزی (» MUI) عمیقترین تسلیت خود را در واکنش به شهادت رهبر انقلاب ابراز کرده و در بخشی از بیانیه خود، شورای صلح ترامپ را زیر سؤال برده و خواستار تعلیق حضور در این شورا شده است.
معمار جبهه مقاومت
نیویورکتایمز در گزارشی نوشت: به گفته افرادی آگاه از این عملیات، سیا ماهها آیتالله خامنهای را زیر نظر داشت و بهتدریج نسبت به محل حضور و الگوهای جابهجایی او اطمینان بیشتری پیدا کرده بود و تأکید کرده که سیا اطلاعات محل تجمع رهبران ایران را به اسرائیل داد. واکنشها در جهان به این عملیات رو به تشدید است. منابع غربی، اغلب نگاه منفی به رهبر معظم انقلاب دارند ولی با تعابیری مانند «معمار محور مقاومت» بر اثرژئوپلیتیک ایشان تأکید کردهاند.
جولیان مکشین، ربکا درایدن و مارک کاتز در مقالهای در.ms.now/ نوشتند: آیتالله خامنهای «معمار ائتلاف گروههای شبهنظامی بود که به طور غیررسمی «محور مقاومت» نامیده میشوند». او گفته که این «ائتلاف ایجاد شد» از نفوذ ایران در منطقه محافظت کند. تحت رهبری آیتالله خامنهای، ایران برای مقابله با نفوذ ایالات متحده، اتحادی با روسیه و روابط خوبی با چین برقرار کرد.» نشریه معروف «کانورسیشن» هم نوشت: «او مانند مرشدش، (آیتالله) خمینی، قاطعانه از مقاومت رژیم در برابر آنچه «امپریالیسم غربی» مینامید، حمایت میکرد. او همچنین معمار کلیدی استراتژی نیابتی منطقهای ایران بود و گروههای شبهنظامی مانند حزبالله، حماس، حوثیها و دیگران را برای انجام اهداف نظامی ایران تأمین مالی میکرد.»
در حالی که ترامپ صراحتاً از تغییر رژیم در شرایط جاری ایران حمایت میکند، لیو ژونگمین، استاد مؤسسه مطالعات خاورمیانه دانشگاه مطالعات بینالمللی شانگهای، به گلوبال تایمز گفته است که ترور آیتالله خامنهای «ضربه قابل توجهی وارد و آشفتگی جدی ایجاد میکند، (ولی) بسیاری از کارکردهای نهادی و ترتیبات جانشینی از قبل وجود دارد که نشان میدهد ایران ممکن است از نظر روانی و ساختاری تا حدی برای چنین سناریویی آماده باشد.»
لیو معتقد است که ترامپ هر چند میکوشد «از درگیر شدن در یک درگیری طولانیمدت یا جنگ زمینی اجتناب کند» ولی خاطرنشان کرده که اینکه آیا ایالات متحده واقعاً میتواند سرعت و دامنه تشدید تنش را تحت کنترل نگه دارد، همچنان بسیار نامشخص است.