جوان آنلاین: رویارویی نظامی بین پاکستان و افغانستان مجدداً تشدید شد. ارتش پاکستان در واکنش به حملات انتحاری چند روز قبل در داخل خاک خود که آن را به تحریک طالبان و داعش خراسان نسبت داده، دیروز به ولایتهای شرقی افغانستان حمله هوایی کرد؛ اقدامی که با واکنش حکومت طالبان در افغانستان روبهرو شده است: «پاسخ لازم و سنجیده در زمان مناسب» داده خواهد شد.
ارتش پاکستان بامداد شنبه و یکشنبه اعلام کرد که در واکنش به موج تازه حملات انتحاری در داخل خاک پاکستان، چندین هدف را در ولایتهای ننگرهار، پکتیکا و خوست هدف حملات هوایی قرار داده است. وزارت اطلاعات پاکستان گفته که این عملیات بر اساس «اطلاعات استخباراتی دقیق» انجام شده و هفت اردوگاه و مخفیگاه متعلق به تحریک طالبان پاکستان و شاخه خراسان داعش را هدف قرار داده است. اسلامآباد تأکید کرده که این حملات در پاسخ مستقیم به انفجار انتحاری در یک مسجد شیعیان در اسلامآباد و دو حمله دیگر در بنو و باجور صورت گرفته که تلفات قابلتوجهی برجای گذاشته بود. حکومت طالبان روایت کاملاً متفاوتی ارائه میدهد. وزارت دفاع طالبان روز یکشنبه اعلام کرده که حملات پاکستان مناطق مسکونی، یک مدرسه دینی و خانههای غیرنظامیان را هدف قرار داده و دهها زن و کودک در میان قربانیان هستند. مقامهای محلی در ننگرهار از کشته شدن دستکم ۱۶ عضو یک خانواده در ولسؤالی بهسود خبر دادهاند و برخی منابع شمار تلفات را ۲۳ تا ۲۵ نفر اعلام کردهاند. ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، این حملات را «نقض آشکار حاکمیت افغانستان» و تلاشی برای سرپوش گذاشتن بر ضعفهای امنیتی پاکستان توصیف کرده است. وزارت خارجه طالبان نیز، سفیر پاکستان در کابل را احضار و یادداشت اعتراضی رسمی تسلیم او کرد. در بیانیه این وزارتخانه گفته شده که مسئولیت پیامدهای این اقدام بر عهده پاکستان خواهد بود. وزارت دفاع طالبان همچنین هشدار داده که «پاسخ لازم و سنجیده در زمان مناسب» داده خواهد شد.
تنشها در شرایطی تشدید شده که روابط دو کشور طی ماههای گذشته نیز پرتنش بوده است. اسلامآباد بارها طالبان را متهم کرده که به تعهدات امنیتی خود بر اساس توافق دوحه پایبند نبوده، توافقی که در ۲۹ فوریه ۲۰۲۰ در شهر دوحه قطر میان ایالات متحده و طالبان امضا شد و بر اساس بخشی از آن، طالبان متعهد شد اجازه ندهد که گروههای تروریستی از خاکش استفاده کنند، در حالی که به گفته اسلامآباد، طالبان اجازه داده عناصر تیتیپی از خاک افغانستان علیه پاکستان عملیات طراحی و اجرا کنند. مقامهای پاکستانی مدعیاند شواهدی «غیرقابل انکار» دارند که نشان میدهد رهبری و فرماندهان تحریک طالبان (تیتیپی) در داخل افغانستان مستقر هستند و حملات اخیر نیز از همانجا هدایت شده است. طالبان، اما این اتهام را رد میکند و میگوید هیچ گروهی اجازه استفاده از خاک افغانستان علیه کشورهای دیگر را ندارد.
جنگ نیابتی کابل و دهلینو؟!
تحریک طالبان که شاخه پاکستانی طالبان به حساب میآید، پس از قدرتگیری طالبان در کابل در سال ۲۰۲۱، امید داشت فضای مساعدتری در آن سوی مرز پیدا کند، اما اختلافات ایدئولوژیک و سیاسی میان دو جریان مانع این شد. منتقدان طالبان در پاکستان بر این باورند که کابل از حضور تیتیپی بهعنوان یک اهرم فشار در تعاملات سیاسی و مرزی با اسلامآباد استفاده میکند، هرچند طالبان چنین ادعایی را رد میکند. مقامهای ارشد پاکستانی در مقابل، حملات تروریستی اخیر را بخشی از «جنگ نیابتی» دانستهاند. خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان، پیشتر مدعی شده بود که هند با همکاری افغانستان در حال بیثباتسازی پاکستان است. اسلامآباد معتقد است برخی گروههای مسلح فعال در مرزهای غربی این کشور از حمایت بیرونی برخوردارند و هدف آنها تضعیف امنیت داخلی پاکستان است. کابل تاکنون واکنشی مستقیم به ادعای همسویی با هند در جنگ نیابتی نشان نداده، اما مقامات طالبان چنین اتهامهایی را بیاساس توصیف کردهاند.
منابع محلی در شرق افغانستان از ادامه پرواز جنگندههای پاکستانی در نزدیکی مرز و افزایش حضور نیروهای طالبان در مناطق مرزی خبر میدهند. گزارشهایی نیز از استقرار تجهیزات نظامی بیشتر در برخی نقاط منتشر شده است. اگرچه تاکنون درگیری زمینی گستردهای گزارش نشده، اما فضای امنیتی در مناطق مرزی بهشدت متشنج توصیف میشود.
