جوان آنلاین: ماه رمضان فصل همدلی، معنویت و بازگشت به خویشتن خویش است و در عین حال، جلوهای از ایمان و همبستگی اجتماعی. ماه نور و نیایش حین اینکه فرصتی ناب برای نزدیکی به خداوند، انس با قرآن، تمرین صبر، پرهیزگاری و خودسازی است، بهترین محمل برای ترویج فرهنگ مواسات، مسئولیت اجتماعی، تقویت همیاری در جامعه و تحکیم پیوندهای خانوادگی است.
رمضان صرفاً یک ماه در تقویم عبادی مسلمانان نیست؛ رویدادی اجتماعی است که لایههای مختلف زندگی فردی و جمعی را تحتتأثیر قرار میدهد. در این ماه، روزهداری از یک عمل شخصی فراتر میرود و به تمرینی فراگیر برای بازنگری در رفتارهای اجتماعی تبدیل میشود؛ تمرینی که از خویشتن آغاز میشود و به خانواده و جامعه امتداد مییابد. رمضان فرصتی است برای مکث در شتاب روزمره، برای اندیشیدن به کیفیت رابطهها و برای سنجیدن میزان مسئولیتپذیری ما در قبال دیگران.
خودسازی در رمضان، تنها به پرهیز از خوردن و آشامیدن محدود نمیشود؛ بلکه نوعی مراقبت آگاهانه از گفتار، کردار و حتی نیتها را طلب میکند. وقتی فرد میکوشد خشم خود را مهار کند، زبانش را از قضاوت و رنجاندن دیگران بازدارد و در برابر سختیها صبورتر باشد، در حقیقت در حال تمرین زیست اخلاقی است؛ زیستی که آثار آن به شکل مستقیم در تعاملات اجتماعی نمود پیدا میکند. جامعهای که افراد آن در پی اصلاح خویشاند، زمینه مساعدتری برای شکلگیری اعتماد، انصاف و مدارا خواهد داشت. در این میان، خانواده به عنوان نخستین نهاد اجتماعی، نقشی محوری در تجربه رمضان ایفا میکند. سفرههای افطار و سحر، تنها محل صرف غذا نیستند؛ بهانهای هستند برای کنار هم نشستن، شنیدن و گفتوگو کردن. در روزگاری که مشغلههای کاری و فضای مجازی گاه فرصت ارتباط عمیق را از خانوادهها گرفته است، رمضان میتواند مجالی دوباره برای احیای گفتوگوی صمیمانه باشد.
رمضان همچنین آزمونی برای رفتار درست اجتماعی است؛ آزمونی که در صفهای طولانی، در ترافیکهای سنگین پیش از افطار، در محیطهای کاری و در فضای عمومی شهر خود را نشان میدهد. آیا میتوان در شرایط فشار و خستگی، همچنان مدارا پیشه کرد؟ آیا میتوان حقوق دیگران را رعایت کرد و از خودمحوری فاصله گرفت؟ پاسخ به این پرسشها، معیار سنجش عمق تأثیر این ماه بر زندگی ماست.
در نهایت، پیوند میان خودسازی فردی، تحکیم پیوند خانوادگی و بهبود تعامل اجتماعی، جوهره تجربه رمضان را شکل میدهد. در یک کلام ماه ضیافت الهی فرصتی ارزنده برای بازنگری در سبک زندگی است.
