با وجود آنکه مقامات روسیه بارها درباره استقرار نیروهای ناتو در خاک اوکراین هشدار داده و آن را مانعی جدی در مسیر دیپلماسی زلنسکی که تمایلی به پذیرش طرح صلح ترامپ با مفاد مطرحشده در آن ندارد جوان آنلاین: با وجود آنکه مقامات روسیه بارها درباره استقرار نیروهای ناتو در خاک اوکراین هشدار داده و آن را مانعی جدی در مسیر دیپلماسی زلنسکی که تمایلی به پذیرش طرح صلح ترامپ با مفاد مطرحشده در آن ندارد، حضور نیروهای اروپایی در اوکراین را شرطی اساسی برای دستیابی به توافق صلح اعلام کرده است، اقدامی که میتواند چشمانداز صلح را بیش از پیش تیره کند.
به گزارش «جوان»، درحالی که مقامات ارشد امریکا بر این باورند توافق صلح در اوکراین قریبالوقوع است و میتوان طی هفتههای آینده به جنگ پایان داد، مقامات کییف هر روز طرحهای تازهای ارائه میکنند که میتواند روند دیپلماسی را طولانیتر کند. ولادیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین روز یکشنبه پس از نشستی با مشاوران رهبران غربی در کییف با بیان اینکه هنوز نسخه نهایی توافقنامه تضمینهای امنیتی وجود ندارد، تأکید کرد که حضور نظامی یک رکن اجباری در هرگونه بسته صلح است.
به گزارش روزنامه کییف ایندیپندنت، رئیسجمهور اوکراین گفت: بدون شک، حضور نظامی برای ما مهم است و بیتردید همه برای این موضوع آماده نیستند. با این حال، حضور نیروهای خارجی یکی از عوامل مهم است و حتی ادامه فعالیت «ائتلاف مشتاقان» به این بستگی دارد که آیا آنها حاضر به افزایش حضور خود هستند یا خیر. زلنسکی اذعان کرد که برخی از اعضای این ائتلاف ممکن است در نهایت از اعزام نیرو به اوکراین خودداری کنند، اما تأکید کرد که حداقل الزاماتی وجود دارد. وی خاطرنشان کرد: «انگلیس و فرانسه رؤسای ائتلاف مشتاقان هستند و حضور نظامی آنها اجباری است». اظهارات زلنسکی درحالی مطرح میشود که اوکراین و شرکایش همچنان روی پیشنویس طرح صلحی با هدف پایان دادن به جنگ در این کشور کار میکنند.
رئیسجمهور اوکراین در ادامه سخنان خود با اشاره به اینکه «حمایت پارلمانی طبق قانون اساسی بسیاری از کشورهای اروپایی الزامی است»، افزود: «فهرست نهایی کشورهایی که مایل به اعزام نیرو هستند، تنها پس از طی روند تصویب پارلمانی در کشورهای شریک مشخص خواهد شد». اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا و ۱۰ تن از سران کشورهای اروپا از جمله رهبران آلمان، فرانسه، ایتالیا و انگلیس ماه گذشته پس از نشست خود در برلین در بیانیه مشترکی خواستار ارائه ضمانتهای امنیتی قوی و اعزام یک نیروی چندملیتی به رهبری اروپا به اوکراین شده و از پیوستن این کشور به اتحادیه اروپا حمایت کردند.
سد بزرگ در مسیر صلح
طرح جدید زلنسکی که با هدف تأمین تضمینهای امنیتی غرب برای اوکراین مطرح میشود، در چارچوب کارزار تشکیل یک نیروی چندملیتی با محوریت فرانسه، آلمان و انگلیس قرار دارد، طرحی که بر اساس آن استقرار دهها هزار نیروی اروپایی در خاک اوکراین پیشبینی شده است. این برنامه با واکنش تند روسیه مواجه شده و مسکو نسبت به پیامدهای حضور نیروهای ناتو با عناوین جدید هشدار داده است. از نگاه روسها، استقرار هزاران نیروی وابسته به ناتو در اوکراین نه تنها کمکی به حل بحران نمیکند بلکه خطر تصادم مستقیم میان مسکو و ناتو را افزایش میدهد. روسیه که در فوریه ۲۰۲۲ با هدف مقابله با گسترش نفوذ ناتو به اوکراین حمله کرد، به صراحت اعلام کرده در صورت اجرای چنین طرحی سکوت نخواهد کرد، موضوعی که میتواند طرح دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا برای دستیابی به توافق صلح را از میان ببرد.
اصرار زلنسکی بر حضور نیروهای اروپایی در اوکراین اقدامی حساب شده تلقی میشود که با هماهنگی شرکای اروپایی انجام میگیرد تا طرح صلح پیشنهادی ترامپ به نتیجه نرسد، چراکه از دید کییف و اروپا، مفاد این طرح بیش از آنکه متوازن باشد به نفع روسیه تنظیم شده و اعطای چنین امتیازاتی میتواند مواضع مسکو را تقویت کرده و در آینده تهدیدات تازهای علیه سرزمینهای اروپایی ایجاد کند.
با این اوصاف، در صورت کارشکنی زلنسکی و کشورهای اروپایی در مسیر دستیابی به صلح، احتمال تشدید تنشها در میدان نبرد افزایش خواهد یافت، موضوعی که ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، بارها به آن اشاره کرده و هشدار داده است در صورت شکست روند دیپلماسی، مسکو برای تحقق اهداف خود به ابزار زور متوسل خواهد شد. روسیه کنترل سرزمینهای اشغالی اوکراین را شرط اصلی هرگونه توافق صلح اعلام کرده است؛ شرطی که زلنسکی تاکنون با آن موافقت نکرده و تصمیمگیری در اینباره را به برگزاری همهپرسی موکول کرده است، اقدامی که عملاً به مانعی جدی در مسیر پیشبرد روند صلح تبدیل شده است.
علاوهبراین، ترامپ هم که تا همین اواخر دستیابی به صلح در اوکراین را نزدیک میدانست، اکنون به نظر میرسد با درک واقعیتهای میدانی، در اظهارات اخیر خود نشان داده که امید چندانی به توقف جنگ در کوتاهمدت ندارد. به گزارش شفقنا، ترامپ شنبه شب به خبرنگاران گفت: من از پوتین راضی نیستم. او دارد آدمهای زیادی را میکشد. ترامپ گفت: «فکر میکنم ما در حال پیشرفت هستیم، اما این جنگی است که هرگز نباید اتفاق میافتاد.»