عوامل روحی و روانی تأثیر بسزایی در موفقیت یا عدم موفقیت ورزشکاران دارد، چراکه برخلاف شرایط تمرین که عملکرد و موفقیت ورزشکار تا ۹۰ درصد به آمادگی جسمانی او بستگی دارد، ۹۰ درصد موفقیت ورزشکار در زمان مسابقه به آمادگی روحی و روانی او بستگی دارد. در واقع گاه عوامل بیرونی و درونی نظیر استرس و فشار باعث عدم تمرکز ورزشکار میشود و ذهن او را قفل میکند تا برخلاف تواناییهایی که دارد، نتواند آنطور که باید و شاید در میدان ظاهر شود. عدم آمادگی ذهنی و روانی ورزشکار، حتی میتواند اختلالات فیزیکی مثل گرفتگی عضلات، لرزش و افزایش تعریق را به دنبال داشته باشد، یعنی علاوه بر عدم نتیجهگیری میتواند احتمال مصدومیت را هم افزایش دهد. همین مسئله اهمیت حضور روانشناس ورزشی در کنار تیمها و ورزشکاران را بالا میبرد، چراکه روانشناس ورزشی با مطالعه عوامل روحی و روانی ورزش و ورزشکار در راستای افزایش سلامت روحی و توسعه مهارتهای ذهنی او گام برمیدارد، درست مانند مربی که با گوشزد کردن مسائل فنی برای کاهش نقاط ضعف ورزشکار و تیم تلاش میکند و عملکردش تأثیر مستقیمی روی نتیجه کسب شده (موفقیت یا عدم موفقیت) دارد.
بیتوجهی به مسائل روحی و روانی ورزشکار میتواند رکود و عدم پیشرفت او را به دنبال داشته باشد و این جدا از عدم نتیجهگیری او به دلیل مشکلات روانی در روند مسابقات است. به همین دلیل سالهاست که شاهد حضور روانشناسان ورزشی در کنار تیمها و ورزشکاران هستیم. در واقع تیمها، مربیان و ورزشکاران برای خنثی کردن موارد منفی از روانشناس ورزشی کمک میگیرند تا هرچه بیشتر و بهتر روی تاکتیکهایی، چون هدفگذاری، آرامش ذهنی، اعتماد به نفس و خودباوری جهت کسب نتیجه و موفقیت متمرکز شوند.
اما متأسفانه عموماً تیمها زمانی از حضور روانشناسان در کنار تیم یا بازیکن استفاده میکنند که یا با بحران مواجه شدهاند یا با ناکامی که در هر دو صورت مثل نوشدارو پس از مرگ سهراب است، از آن جهت که حضور روانشناس ورزشی زمانی مؤثر خواهد بود که بهطور مستمر و حداقل یکسال قبل از مسابقات باشد. هرچند که امروز و بعد از ناکامی در بازیهای آسیایی هانگژو نیز بسیاری نه به دلیل اهمیت حضور روانشناس در کنار تیم که برای فرار از مهلکه و تغییر جو موجود است که این مسئله را پیش میکشند و این جای تأسف دارد که با وجود اثبات ضرورت و اهمیت حضور روانشناس در تیمهای ورزشی در ایران همچنان در استفاده از این مقوله مهم مقاومت میشود و آنطور که باید و شاید به حضور روانشناس ورزشی در کنار تیمها و ورزشکاران اهمیت داده نمیشود و گاهی نیز اگر صحبتی از آن به میان آید برای فرار از مسئولیت است. همانطور که امروز شاهد هستیم برخی تیمها که حاضر به استفاده از روانشناس در بازیهای آسیایی نشدند به استفاده از این مهم برای المپیک گوشزد میکنند، اما قبای بعد از عید به درد گل منار میخورد.
