وقتی مشعل المپیک ۲۰۲۴ پاریس روشن شود ۴۸ سال از آخرین حضور فوتبال ایران در المپیک خواهد گذشت. با حساب چهار سال پیش روی بعد از المپیک پاریس تا المپیک بعدی میشود ۵۲ سال، یعنی بیش از نیم قرن است که فوتبال ایران هیچ جایگاهی در بزرگترین آوردگاه ورزش جهان ندارد؛ فوتبالی با ادعای حرفهای بودن؛ فوتبالی با ادعای آقایی در آسیا، فوتبالی با دهها لژیونر و فوتبالی که مدعی است سرشار از استعداد است، اما این فوتبال بیش از نیم قرن رنگ المپیک را به خود ندیده است و تازه این در حالی است که بتواند سهمیه المپیک ۲۰۲۸ را کسب کند که خب باید بود و دید.
المپیک ۱۹۷۶ مونترال آخرین حضور فوتبال ایران در آوردگاه بزرگ ورزش جهان بود؛ حضوری اتفاقاً پررنگ و موفق با نتایج خوب. آن سالها فوتبال ایران آقای آسیا بود؛ تیمی قدرتمند که کمتر حریفی در قاره کهن برایش وجود داشت، اما نکته مهمتر از تمام اینها وجود تیمهای قوی در ردههای پایه فوتبال بود. اهمیت به تیمهای پایه تا آنجا مهم بود که حتی در برخی مسابقات تیم جوانان ایران یا تیم زیر ۲۳ سال به جای تیم ملی اعزام میشد و نتیجه هم میگرفت، صفحات تاریخ فوتبال ایران تماماً شاهد این واقعیت هستند که فوتبال ایران در آن سالها چه قدرتی داشت، اما این قدرت رفتهرفته رو به افول گذاشت. نوع نگاه مسئولان فدراسیون طی دهههای اخیر به گونهای شد که تنها موفقیت تیم ملی بزرگسالان مهم دیده شد و بقیه ردههای سنی به کنار گذاشته شدند. هر رئیسی که سر کار آمد، فقط خواست با موفقیت تیم ملی دیده شود و اینگونه بود که ردههای سنی کاملاً فراموش شدند. تیم امید یا همان تیم زیر ۲۳ سال هم از این قاعده مستثنی نبود و شد آنچه امروز شاهد آن هستیم.
جای تأسف است که در این سالهای طولانی تیمهای امید ایران همیشه بازیکنان بزرگی هم داشتهاند، اما نبود برنامه مناسب و بیتوجهی فدراسیون فوتبال و کمیته ملی المپیک به این تیمها باعث شد به رغم برخورداری از تیمهای امید پرستاره و امیدوار هر بار از کسب سهمیه المپیک ناامید شویم.
تیم امید ایران طی چهار دهه گذشته در مواجهه با رقبای اصلی خود از کسب سهمیه المپیک بازمانده بود، اما اتفاقی که در آخرین شکست رخ داد، حاکی از نابودی فوتبال ایران دارد. امیدهای ایران این بار حتی نتوانستند از مرحله اول عبور کنند و به حریفان اصلی برسند. امیدهای ایران به ازبکستان باختند و حذف شدند. بدتر اینکه چند هفته بعد به هنگکنگ هم باختند و از بازیهای آسیایی کنار رفتند و این یعنی فاجعه یعنی فاصله گرفتن فوتبال ایران از سطح اول قاره، یعنی اینکه ما تا چند سال دیگر حتی در آسیا هم حرفی برای گفتن نخواهیم داشت.
خیلی تکراری است که عنوان کنیم باید برنامهریزی داشت، باید به امیدها نگاه جدی داشت و هزار باید دیگر که همیشه تکرار شده و همیشه هم دیده و شنیده نشده، اما واقعیت عریان امروز فوتبال ردههای پایه ایران دیگر جایی برای تعارف باقی نگذاشته است. اگر امروز فکری به حال ردههای پایه فوتبال نشود، کار فوتبال ایران در آسیا تمام است، به همین راحتی.
