سالانه ۵ میلیارد دلار محصول تراریخته وارد میکنیم؛ این آماری است که رئیس انجمن بیوتکنولوژی کشور از واردات محصولات تراریخته ارائه میدهد و با این توجیه که وقتی ۵ میلیارد دلار واردات محصولات تراریخته داریم و تمام سویا و کنجاله وارداتی است؛ چرا باید جلوی تولید داخلی محصولات تراریخته گرفتهشود؟ معتقد است ممانعت از کشت محصولات تراریخته در کشور توجیه منطقی ندارد. این در حالی است که به گفته پروفسور علی کرمی، متخصص ژنتیک و استاد دانشگاه علوم پزشکی بقیهالله (عج) با کشت محصولات تراریخته علاوه بر مضرات احتمالی این محصولات برای سلامت انسان با نابودی محیطزیست و چرخه حیات هم مواجه میشویم و علاوه بر آلودگیهای زیست محیطی، حتی زندگی جانوران و حشرات مفید برای محیط زیست به خطر میافتد و تمام مزارع کشور به گردههای این دانههای تراریخته آلوده میشود.
محصولات تراریخته یا همان دستکاری شده ژنتیکی سالهاست که به محل مناقشه فعالان حوزه سلامت تبدیل شده است. محصولاتی که فقط د امریکا و کانادا کشت و فروش آنها آزاد است، اما تقریباً تمام کشورهای اتحادیه اروپا نسبت به واردات و عرضه این محصولات حساسیت ویژهای دارند و به شکلی محدود و با برچسبگذاری «GMO» و با قیمتی به مراتب پایینتر از محصولات ارگانیک، این محصولات را به فروش میرسانند. در ایران، اما سالهاست محصوات تراریخته وارد و بدون برچسبگذاری و به همان قیمت محصولات ارگانیک در فروشگاهها عرضه میشود. بسیاری از مردم نمیدانند ۹۵ درصد دانههای سویای وارداتی و روغنی که از آنها تهیه میشود، تراریخته است. همچنان که ما ذرت تراریخته وارد میکنیم و این روغنهای سویا و دانههای ذرت در انواع و اقسام محصولات خوراکی همچون بیسکوییتها و اسنکها وجود دارد و ما بدون اینکه در جریان قرار بگیریم، این خوراکیها را مصرف میکنیم. با تمام اینها، کشت محصولات تراریخته نسبت به واردات آن چالشبرانگیزتر است. به همینخاطر هم در الحاقیه ماده ۳۴ لایحه هفتم توسعه از سوی مجلس شورای اسلامی، کشت این محصولات ممنوع شدهاست. اما انگار دوباره تلاشهایی برای کشت تراریختهها در جریان است.
ممنوعیت کشت تراریخته در قانون برنامه هفتم
بر اساس بند الحاقی (۲) ماده ۳۴ لایحه برنامه هفتم توسعه، کشت هر گونه محصول تراریخته اعم از تولید داخلی و فراسرزمینی ممنوع است. این ماده در جلسه علنی یکشنبه ۱۶مهر و در ادامه رسیدگی به گزارش کمیسیون تلفیق لایحه برنامه هفتم توسعه در دستور کار قرار گرفت و نمایندگان با ماده (۳۴) و بند الحاقی (۱) آن موافقت کردند و بند الحاقی (۲) با نظر محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی برای رفع ابهام به کمیسیون ارجاع شد. سیروس زینلی، رئیس انجمن بیوتکنولوژی معتقد است در صورتی که این الحاقیه مصوب میشد، به شدت علیه منافع ملی و حامی واردات محصولات مبتنی بر تراریخته بود.
واردات سالانه ۵ میلیارد دلار محصولات تراریخته
به گفته زینلی سالانه ۵ میلیارد دلار محصولات خارجی تراریخته به کشور وارد میکنیم که از ۲۰ سال قبل ادامه دارد و کسی نگران این حجم از واردات نیست؛ ولی به محض مطرح شدن تولید داخل محصولات بیوتکنولوژی در کشور نگران میشویم.
زینلی با طرح این سؤال که چه قدرتی پشت این مسئله وجود دارد، میگوید: «میبینیم یک کار خلاف منافع ملی، با اصرار برخی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی به تصویب میرسد. خوشبختانه با مذاکرات صورت گرفته با مجلس و بیانیهای که انجمن بیوتکنولوژی منتشر کرد، جلوی تصویب این الحاقیه گرفته و به کمیسیون تلفیق ارجاع شد.» وی میافزاید: «در کمیسیون حاضر خواهیم شد و توضیحات خود را ارائه میدهیم. زمانی میتوانیم اعلام کنیم نباید محصولات تراریخته تولید شود که به واردات این محصولات نیاز نداشتهباشیم، ولی وقتی ۵ میلیارد دلار واردات محصولات تراریخته داریم و تمام سویا و کنجاله وارداتی است؛ چرا باید جلوی تولید داخلی محصولات تراریخته گرفتهشود.»
زینلی تصریح میکند: «در این الحاقیه ذکر شدهبود که محققان ایرانی در فراسرزمینی نیز اجازه کشت محصولات تراریخته را ندارند که منطق آن را نمیدانیم. اگر پیشنهاددهندگان تأکید داشتند که نباید محصولات تراریخته وارد و در داخل هم کشت شود، قابل پذیرش بود، ولی چندین سال است محصولات تراریخته وارد میشود و هر سال میزان واردات این محصولات افزایش یافته است.»
با واردات هم مخالفیم!
پروفسور کرمی درباره کشت محصولات تراریخته به «جوان»میگوید: «طبق گزارشی که من از دوستان مسئول کشت و نهال کشور شنیدم در حال حاضر هیچیک از محصولات تراریخته نه برنج، نه پنبه نه ذرت و نه کلزا در کشور کشت نمیشود.»
وی تأکید میکند: «دوباره به شدت افرادی به دنبال کشت محصولات تراریخته در کشور هستند و من دو ماهی است که به شدت درگیر مسائل پیرامون آن هستم، اما طبق آخرین خبرها در حال حاضر حتی یک دانه تراریخته در داخل کشت نمیشود.»
به گفته کرمی همچنان ما واردات گسترده سویا را برای نهادههای دامی داریم و متأسفانه برخی از این سویاها به خصوص فلهایها سویای تراریخته است.
از نگاه وی سرکردگان تراریخته منافع کلانی از کشت و واردات این محصولات دارند و به همینخاطر به دنبال این کار هستند.
نابودی چرخه حیات
کرمی در پاسخ به این سؤال که دلایل مخالفت با کشت محصولات تراریخته چیست، آن هم در شرایطی که واردات گسترده این محصولات را داریم این گونه توضیح میدهد: «اولاً ما مخالف واردات محصولات تراریخته هستیم و الان هم معتقدیم این دوستان باید پاسخگو باشند که چرا محصولات غیرتراریخته را نمیخرند؟ در حالی که کشورهایی مثل قزاقستان یا روسیه سویای غیرتراریخته تولید میکنند. ما کسانی که تراریختهها را وارد میکنند، میشناسیم. اینها به سراغ خرید و واردات محصولات تراریخته میروند، چون بسیار ارزانتر است و برایشان سود بیشتری دارد.» وی ادامه میدهد: «تمام مصیبت ما در دنیا کشت است. وقتی یک دانهای وارد خاک میشود و رشد میکند به یک موجود زنده تبدیل میشود که کلاهک و گرده دارد و هزاران میلیارد گرده را منتشر میکند که به مزارع دیگر میروند و چرخه حیات حشرات مفیدی مثل زنبور را از بین میبرد و محیطزیست را نابود میکند. به همینخاطر است که ما با کشت محصولات تراریخته مخالفیم. همچنان که تلاش میکنیم تا واردات محصولات تراریخته هم انجام نشود، اما این کار نیازمند زمان بیشتری است، چون نمیتوان امنیت غذایی مردم را به خطر انداخت.»
