مطلب روزنامه جوان در نقد مراسم شب تاسوعای حسینی در حرم مطهر بنیانگذار انقلاب اسلامی با عنوان «این سکوت شأن حرم بنیانگذار انقلاب اسلامی نیست» که در تاریخ هفتم مرداد ۱۴۰۲ در صفحه ۲ روزنامه منتشر شد، با واکنش روابطعمومی آستان امام خمینی (ره) مواجه شد. در جوابیه این آستان که حجم آن چندین برابر مطلب منتشره در «جوان» بود، بارها و بارها یادداشت «جوان» را نسبت به نوههای امام، عزاداران و زائران حرم توهینآمیز و وهنآلود دانسته، انتقادات و اعتراضات نسبت به سازمانها و نهادهای دیگر که بیربط به روزنامه جوان هستند، مطرح شده و در نهایت ادعاهایی آمده که حداقل با مشاهدات عینی تطبیق ندارد. روشن است که آن نهاد با طعنه و کنایه به دیگرانی که ربطی به موضوع بحث نداشتند، آشکارا فرافکنی کرده است. مطابق قانون مطبوعات، نهایتاً دو برابر حجم مطلب منتشره، میتوان جوابیه منتشر کرد و طبعاً دلیلی- چه قانونی و چه عقلانی- برای انتشار همه آن جوابیه طولانی نیست، با این حال اخلاقاً خود را مکلف به انتشار بخشهایی از توضیحات و البته توهینهای روابط عمومی آستان امام خمینی (ره) میدانیم. طبیعی است در ادامه، توضیحات تکمیلی روزنامه جوان هم خواهد آمد.
جوابیه حرم امام خمینی (ره)
گردانندگان روزنامه جوان با درج مطلبی توهینآمیز و متضمن چندین دروغ در رابطه با مراسم برگزارشده در سه شب و روز تاسوعا و عاشورا و شام غریبان حضرت اباعبداللهالحسین (ع) در حرم مطهر امام خمینی (س) با تیتر «این سکوت شأن حرم بنیانگذار انقلاب اسلامی نیست» اقدام به عقدهگشاییهای تکراری خویش علیه یادگار حضرت امام و متولی آستان حضرت امام نمودهاند.
۱- دقیقاً برخلاف ادعای القایی نویسنده روزنامه که چند بار با بازی با کلمات از «بیبرنامگی و بیاطلاعی زوار و مردم تهران از برنامه سوگواری در حرم امام خمینی» سخن گفته است، خبر مربوط به پنج برنامه تدارک شده برای سه شب و دو روز تاسوعا و عاشورا، هشت روز قبل از شروع برنامهها از روز اول محرم اطلاعرسانی شده بود.
۲- برخلاف ادعای القایی خبرنگار و نویسنده روزنامه جوان که با الفاظی وهنآمیز نسبت به یادگاران امام و سخنران مجلس و سینهزنان، اجرای برنامه را نیز بینظم و توأم با بیبرنامگی معرفی کرده است، در حالی که هر پنج برنامه ویژه سوگواری ایام تاسوعا و عاشورا در حرم حضرت امام خمینی به طور دقیق و کاملاً طبق برنامه از قبل اعلامشده، منظم و برخلاف ادعای نویسنده مبنی بر جمعیت اندک شرکتکنندگان، با حضور چندهزار زائر در هر برنامه توسط قاریان و مداحان معتبر و معروف و چند تن از شخصیتها و سخنرانان محترم کشور برگزار شدهاند.
۳- از روزنامهای که متعلق به یکی از دو ارگان نظامی رسمی کشور میباشد، دور از انتظار است که به واسطه ذهنیتهای- البته ناروای- سیاسی و جناحی که حضرت امام خمینی به شدت آنان را نسبت به ورود به این مسائل پرهیز دادهاند، درباره اجرای برنامهای فوقالعاده منظم و پرشور که توسط هیئت عزاداری دژبانی مرکز و دیگر واحدهای مخلص ارتش جمهوری اسلامی در حرم بنیانگذار نظام مخلصانه اجرا شده است، با تعابیری نامناسب و نگاهی منفی قلمفرسایی کند.
علیهذا این عبارت در روزنامه جوان که نوشته است «جمعی از سربازان ارتش جمهوری اسلامی با طبل و سنج... کمی بعد سربازان بیشتری را میآورند و سیدعلی خمینی نوه امام هم به جمع میپیوندد و سیدمحمدحسن ابوترابی، امام جمعه هم به عنوان سخنران پشت تریبون میرود، باقیاش چه اهمیتی دارد؟ همینها کافی است که بدانیم تولیت حرم امام خمینی (ره) برنامه خاصی برای شب تاسوعای این حرم نداشته و مردم تهران هم مطلع از این بیبرنامگی....»! خلافنویسی و این تعابیر منفی نسبت به سربازان و ارتشیان سوگوار هرگز زیبنده روزنامه وابسته به یک نهاد انقلابی و نظامی نیست. ظاهراً خودبزرگبینی و خودحقپنداری حتی در ادبیات خبرنگار و گزارشنویسان این روزنامه نیز نهادینه شده است.
۴- این ادعای روزنامه که نوشته است حتی «حداقل شربتی به خیرات تاسوعا و عاشورا...» را هم از کام تشنه زائران دریغ کردهاند! نیز دروغ است. از روز پنجم محرم دو ایستگاه صلواتی به همت شهرداری منطقه در محوطه حرم مطهر از ساعت ۵ بعد از ظهر تا آخر شب با چای و شربت از زوار و مسافران پذیرایی میکردند.
همچنین ادعای عدمپذیرایی از عزاداران امام حسین (ع) در ایام تاسوعا و عاشورا در حرم امام و ادعای وجود جمعیت اندک در مراسم آن هم با تعابیری سخیف و کینهتوزانه نسبت به یادگار حضرت امام دروغ آشکار دیگری است که در نوشته روزنامه آمده است، در حالی که در همان شب تاسوعای حسینی که موضوع اصلی گزارش مذکور میباشد، نه تنها بیش از ۵ هزار پرس غذای گرم با نوشیدنی از محل نذورات مردمی به صورت محترمانه، نه به سبکی که مطلوب برخی حضرات است، در زائرسراهای حرم مطهر یا هنگام خروج در ایستگاههای وسایل حمل و نقل عزاداران و هیئتها تقدیم عزاداران یا در محوطه حرم مطهر و پارکینگها تقدیم زوار محترم شده است، در چهار برنامه دیگر این ایام نیز هر برنامه به طور متوسط بیش از ۵ هزار پرس غذای گرم نذری و بهداشتی از عزیزان سوگوار پذیرایی محترمانه به عمل آمده است.
یادآور میشود که در شب تاسوعا برخلاف ادعای این روزنامه علاوه بر هزارو ۵۰۰ نفر جوانان مخلص عضو هیئت عزاداری ارتش، ۶۰۰ نفر از بانوان سوگوار حسینی به صورت گروهی از اسلامشهر و ۲ هزارو ۵۰۰ نفر اعضای چند هیئت مذهبی و جمعی قابل توجه از مسافران و زائران تهرانی به صورت منفرد و خانوادگی در مراسم حرم حضور داشتند و جمعیت حاضر در چهار برنامه دیگر نیز به طور متوسط بیشتر از شب اول بوده است. ظاهراً خبرنگار روزنامه به این نکته بدیهی توجه نداشته است که فضاهای وسیع چندصدهزار نفری داخل محوطه باز و یکپارچه حرم و صحنها و محوطههای بیرونی حرم امام خمینی خصوصاً با توجه به فاصلهای که با شهر تهران دارد، قرار نبوده و نیست که در همه مناسبتها و مراسم مذهبی مملو از جمعیت باشند، به ویژه آنکه در ایام محرم و عاشورای حسینی مراسم عزاداری در شهرهای بزرگ و خصوصاً تهران به طور سنتی توسط هیئتهای عزاداری و ساکنان مجاور تکایا و مساجد، عمدتاً محلهمحور میباشند و قرار هم نیست که این سنت حسنه که باعث برگزاری مجالس خالصانه عزاداری در گستره شهر و تمام محلههای آن میباشد، تعطیل و تبدیل شوند.
البته علیرغم این واقعیت با تنها نکته مثبت مندرج در نوشته روزنامه جوان همصداییم که با همت دستگاههای مختلف و خصوصاً نگاه و اقدام مسئولانهتر از سوی وعاظ و هیئت مذهبی تهران میتوان از ظرفیت بسیار خوب آستان امام خمینی هم در مناسبت محرم و دیگر مناسبتهای مذهبی سالانه بهره بیشتری برد.
اگر از ابتدا، هدف این روزنامه تنظیم یک گزارش تخریبی علیه حرم امام خمینی و مسئولان آن نبوده است، آیا اخلاق اسلامی و اخلاق حرفهای رسانهای ایجاب نمیکرد که مدیرمسئول روزنامه قبل از انتشار این نوشته موهن خلاف واقع، فقط با یک تماس، ادعاهای خبرنگار اعزامی خویش را راستیآزمایی میکرد؟ اگر منظور نویسنده این است که به صورت ۲۴ ساعته در ایام محرم از مسافران و زوار حرم امام پذیرایی و سه وعده تغذیه به عمل آید، نه آستان امام چنین امکاناتی را دارد و نه زائران و مسافران زائر امام خمینی چنین توقعی و نه در هیچ یک از حرمها و بقاع متبرکه چنین چیزی وجود ندارد.
۵- گذشته از اخبار کذب فوق، در این ایام خاص حسینی که انتظار میرود همه سوگواران و بالاخص مدعیان پاسداری از مرام و فرهنگ سالار شهیدان تحت تأثیر فضای معنوی این ایام حداقل برای مدتی از بداخلاقیهای متداول فاصله بگیرند، آنچه موجب تأسف شدیدتر است اینکه در این نوشته بیهیچ ارتباطی بین موضوع گزارش و مطالبی که ابتدا آورده است و مطلب بعدی ناگهان با پیش کشیدن ساختمان و نمای داخلی حرم امام و همچنین موضوع قطع سخنان یادگار حضرت امام در سالگرد امام خمینی در سال ۸۹، منظور اصلی نویسنده و انتشاردهندگان، عیان میگردد و مشخص میشود که هدف از انتشار این گزارش خلاف واقع، عقدهگشایی سیاسی و تخریب شخصیت یادگاران حضرت امام و وارونه جلوه دادن حقایق مربوط به فلسفه احداث حرم حضرت امام بوده است؛ پروژهای که به عنوان یک طرح جامع ملی، نه در تپههای عباسآباد و شمال تهران بلکه در جنوبیترین و نزدیکترین به مناطق محروم جنوب پایتخت اجرا شده است که آثار و برکات این اقدام ارزنده مرحوم یادگار امام و مدیران پاکدست و شایسته این پروژه افتخارانگیز در شکستن انحصار و تمرکز امکانات شهری در شمال و مرکز پایتخت و کشاندن آن به جنوب تهران (نظیر مترو، بزرگراهها، فرودگاه بینالمللی، ساماندهی خروجی فاضلابها و آبهای سطحی، احداث صدها هکتار درختکاری در بیابانهای خاکآلود واقع در پروژه شهر آفتاب، جمعآوری و انتقال صدها واحد صنعتی و دامداری آلودهکننده محیط زیست و توسعه طرحهای مخابرات و برق و آب و گازرسانی به جنوبیترین روستاها و شهرکهای محروم واقع در پیرامون حرم امام) و همچنین ایجاد امکانات و خدمات فرهنگی، دانشگاهی و خدماتی گسترده برای زائران و مسافران در مجموعه حرم مطهر و محیطهای پیرامونی را که اطلاعات مربوط به آن قبلاً در پاسخ به موج تخریبگریهایی سازمانیافتهای که از همان سال ۸۸ و ۸۹ توسط محافلی خاص دامن زده شد، با تفصیل و استناد به آمار و واقعیتها بیان گردیده است. به راستی مسئولان این روزنامه چه پاسخی نسبت به این بداخلاقی بیدلیل و آشکار در این ایام معنوی و شریف حسینی دارند؟ قابل تأمل و تأسف اینکه در همین بخش دوم و غیرمرتبط نوشته مذکور نیز چندین مطلب خلاف واقع در رابطه با وضعیت پذیرایی بد از زائران در سالگرد سال ۸۹ و وضعیت سرویسهای بهداشتی و... نیز چاشنی حمله بلاوجه نویسنده به تولیت آستان حضرت امام بیان شده است. تحلیلی که در پایان این مقاله تخریبی از چگونگی و چرایی قطع سخنان یادگار امام در سال ۸۹ ارائه کرده است، بینیاز از رمزگشایی است و میزان صداقت و جهتگیری سیاسی انتشاردهندگان مطلب را آشکار میسازد.
۶- نکته پایانی آنکه این نوشته با تیتر «این سکوت شأن حرم بنیانگذار انقلاب اسلامی نیست» منتشر شده است، با فرض دلسوزانه بودن منظور نویسنده و فرض صحت گزارش وی، جای این پرسش اساسی از دستاندرکاران روزنامه جوان و مسئولان بالاتر ایشان باقی است که چه کسانی در دو دهه اخیر با انواع شیوهها از اینکه حرم امام خمینی به جز سالروز ۱۴ خرداد، با توجه به فضاهای وسیع و امکانات بسیار مطلوبی که فراهم گردیده است، مرکز تجمعات دینی و فرهنگی مردم تهران در مناسبتهای مختلف باشد، سنگاندازی کردهاند؟
چه کسانی صدها بار مشابه محتوای تخریبگرانه همین نوشته را در سایتها و روزنامههای خویش علیه حرم امام و مسئولان آن و یادگار امام منتشر کردهاند؟ چه کسانی بسیجیان عزیز را از حضور در برنامههای حسینیه جماران و حرم امام در مناسبتها برحذر داشتهاند؟ سازماندهندگان اخلال چندباره هماهنگشده در سخنرانی یادگار امام- که دو بار مورد عتاب رهبر معظم انقلاب نیز قرار گرفتند و بنا بود شناسایی و به ملت معرفی شوند، چه کسانی بودند؟ اگر واقعاً نگران سوتوکور بودن حرم امام هستید، چرا در همین مناسبت ایام عاشورای امسال برنامههای حرم امام را در روزنامهتان اطلاعرسانی نکردید و مردم را تشویق به شرکت در آن نکردید.
پاسخ روزنامه جوان
کاش بهجای ناسزاگویی نقدپذیر بودید
۱- درج اطلاعیه مراسمات حرم در رسانههای وابسته به دفتر حفظ و نشر حضرت امام خمینی (ره) که به جای نگاه فراجناحی، آشکارا تریبونی در خدمت یک جریان سیاسی خاص است، به معنای آگاه شدن مردم از آن نیست. تبلیغات شهری و رسانهای و وجود پیشزمینهها از مراسمی درخور در حرم امام، طبعاً مردم را که قلباً دلبسته رهبر کبیر انقلاب اسلامی هستند، جذب خواهد کرد. افسوس که متولیان امر در این حد هم برای آن مراسمها ارزش قائل نشدهاند.
۲- دروغگویی روابط عمومی حرم که مطلب «جوان» را نسبت به یادگاران امام، سخنران جلسه و سینهزنان وهنآمیز دانسته، عجیب است. هیچ جای آن مطلب تعرضی به یادگاران امام یا سخنران و سینهزنان نداشته است و به نظر میرسد روابط عمومی آستان دنبال یارکشی کودکانه در برابر یک یادداشت انتقادی ساده بوده است.
۳- زشتترین قسمت جوابیه مذکور همین بند سوم است که با نسبت دادن روزنامه جوان به یکی از دو نهاد نظامی کشور، مدعی شده این رسانه با «تعابیر نامناسب»، «نگاه منفی»، «خلافنویسی»، «تعابیر منفی» نسبت به عزیزان ارتشی مطلب نوشته است. آیا در شأن نهادی ذیل نام مقدس امام خمینی (ره) است که با دروغگویی در مقام تفرقهافکنی بین دو نهاد نظامی کشور برآید که امام عزیزمان همواره بر وحدت آنان تأکید کردهاند؟ کدام نفع و طمعی به این دروغگویی آشکار و به این تفرقهافکنی غیراخلاقی میارزد؟ مگر نه آنکه از قضا در آن مطلب، عزیزان ارتش تحسین شدهاند؟!
آیا تولیت حرم امام خمینی (ره) در جریان است که روابط عمومی زیرمجموعه او به خود جرئت داده که بین دو نهاد نظامی کشور را با دروغ به هم بزند؟ گرچه سؤال اصلی هم این است که چه باعث شده است که این افراد خود را در جایگاهی چنان بالا ببینند که تصور کنند اجازه نظر دادن و توان تفرقهافکنی پیرامون تعامل دو نهاد نظامی کشور را دارند؟! ارتش و سپاه به لطف حقتعالی، ذیل هدایتهای فرماندهی کل قوا و هوشیاری انقلابی فرماندهان خود و به رغم دوبههمزنی مغرضان، همواره متحد و یکپارچه پیش رفتهاند و پس از این هم چنین خواهد بود انشاءالله.
۴- جوابیه مدعی وجود دو ایستگاه صلواتی در محوطه حرم بوده که به اذعان خود مطلب، از سوی «شهرداری» و نه آستان برپا شده است. در دو بار ورود نویسنده مطلب از دو در ورودی و پیادهروی طولانی در صحنها دیده نشدند، لذا با فرض صحت ادعای طرح شده، حداقل آن است که دو ایستگاه صلواتی مذکور در مسیر یا محل قابل رؤیت و مناسبی جانمایی نشده است.
در باب ۵ هزار غذای توزیعی هم، گرچه نه عدد حاضران به ۵ هزار میرسید و نه نشانهای از توزیع غذا دیده میشد، فرض را بر صحت ادعای طرحشده میگذاریم.
۵- نویسنده مطلب، نه خبرنگار و اعزامشده از سوی روزنامه جوان، بلکه زائری ارادتمند از خیل دهها میلیون نفری عاشقان امام خمینی (ره) بوده که نه برای تهیه گزارش، بلکه برای زیارت مزار امام به آنجا آمده است. طبعاً اگر قرار بر تهیه گزارش رسانهای بود، روال حرفهای کار و حضور عکاس لحاظ میشد تا بیدلیل تهمت دروغگویی به این رسانه زده نشود.
۶- خاطره قطع سخنرانی حجتالاسلام سیدحسن خمینی در ۱۴ خرداد ۸۹، نه بیدلیل و به تعبیر آستان امام برای «عقدهگشایی» بلکه برای آوردن شاهد مثال عملکرد نامناسب تولیت حرم امام آورده شده است. بیان صف چندین متری سرویس بهداشتی در مراسم سالگرد امام در سال ۸۹، نشستن مردم روی خاک و گل و زیر دست و پا ماندن در ورودی مترو توهین به تولیت حرم امام است؟ یعنی اجازه بیان مشاهدات خود را نداریم؟!
تقدسمآبی و مصون دانستن خود از هر گونه انتقاد و اعتراض باعث میشود یک نقد ساده را وهنآلود و توهینآمیز تلقی کنیم. آن نوشته نه تعرض به افرادی که نسبت فامیلی با امام خمینی (ره) دارند، بلکه نقدی بر عملکرد جایگاه تولیت حرم امام است، نباید با اختلاط مسئولیت افراد در نظام اسلامی با نسبت فامیلی آنان با امام، ضمن فرار از پاسخگویی و غیرقابل نقد دانستن بستگان امام، شبهه سوءاستفاده از این نسبت فامیلی را که دون شأن بنیانگذار انقلاب اسلامی است، به وجود بیاورند. تولیت هم یک نفر است و دلیلی ندارد به دروغ، مدام از عبارت جمع «توهین به یادگاران امام» استفاده شود تا برای بزرگنمایی، این شبهه ایجاد شود که گویی به چند نفر در آن یادداشت پرداخته شده است.
۷- بخش خندهدار ماجرا، لیست کردن همه امکانات پیرامونی حرم امام در ردیف فعالیتهای تولیت حرم است تا جایی که حتی فرودگاه امام خمینی (ره) و متروی تهران هم جزئی از آن برشمرده است و باز خنده تلخ از آنکه فخرفروشی شده که این امکانات در بخش محروم شهر و نه شمال تهران فراهم آمده است. چرا میگوییم خندهدار؟ چون گسیل امکانات به آن منطقه از سر وصیت امام برای دفن پیکرشان در کنار فرزندان شهیدشان است و آیا وصیت امام هم جزئی از افتخارات مدیران حرم امام است که در زمان رحلت آن رهبر فرزانه هنوز به سن قانونی هم نرسیده بودند؟ و آیا وقتی پیکر مطهر در جنوب تهران به خاک سپرده شده، چارهای جز ساخت حرم در آن منطقه بوده است؟ و چرا میگوییم تلخ؟ چون از قضا مدیران حرم در شمالیترین نقاط تهران ساکن هستند. همین تفاوت محل زندگی آنها با فخرفروشی درباره محل حرم امام در جنوب تهران و نیز آن سنگهای قیمتی حرم به سبک عمارتهای اشرافی شمال تهران در کنار یادآوری اتاق ساده محل زندگی امام، نشان میدهد هر جا نظر امام بوده، سادگی رهبر مستضعفان هویدا بوده و هر جا اختیار با مدیران حرم بوده، سبک زندگی ساده تغییر کرده است؛ و در پایان آنکه آن جوابیه، از صداوسیما تا مداحان تا سازندگان مصلای تهران تا حتی عزاداران امام حسین (ع) را به نقد و کنایه و استهزا یاد کرده که ربطی به روزنامه جوان ندارد، گرچه هر کدام جواب مشخص دارد. کاش به جای طعنه به عالم و آدم، کمی پاسخگوی عملکرد خویش باشیم.