به گزارش يورونيوز، بر اساس اطلاعرسانيهاي قبلي قرار بود اين بالاترين مرجع بهداشتي جهان (جمعه ۱۴ماه ژوئيه) تصميم نهايي خود را در خصوص سرطانزا بودن يا نبودن شيرينكننده مصنوعي «آسپارتام» كه در نوشابههاي رژيمي و بسياري از خوراكيهاي ديگر به كار ميرود به صورت رسمي اعلام كند. همچنين يك گروه تخصصي ديگر هم روي همين موضوع تحقيق ميكردند كه نتايج متفاوت اين دو مطالعه همزمان، اوايل (جمعه) منتشر شد.
يكي از اين بررسيها توسط آژانس بينالمللي تحقيقات سرطان، از شعبات ويژه سازمان جهاني بهداشت انجام شده و گزارش ديگر نيز از سوي هيئت منتخبي زير نظر سازمان جهاني بهداشت و سازمان غذا و كشاورزي سازمان ملل ارائه شده است. آژانس بينالمللي تحقيقات سرطان مستقر در ليون فرانسه به طور دورهاي خطرات سرطان بالقوه را بررسي ميكند، اما در ارزيابي خود مشخص نكرده است منظورش از «احتمالاً سرطانزا بودن» اين شيرينكننده چقدر است. اگر اينگونه باشد آسپارتام هم با ۳۰۰ عامل سرطانزاي احتمالي ديگر از جمله عصاره آلوئهورا، ترشي آسيايي سبزيجات و حرفه نجاري در يك رديف قرار ميگيرد. با اين حال دستورالعمل استفاده از اين شيرين كننده تغيير نميكند.
دكتر فرانچسكو برانكا، مدير تغذيه سازمان جهاني بهداشت گفت: ما به مصرفكنندگان نميگوييم كه مصرف آسپارتام را به طور كامل متوقف كنند، بلكه فقط توصيه ميكنيم كمي اعتدال را رعايت كنند.
نتايج اين دو مطالعه چه بود؟
بر اساس مطالعات انجام شده از سوي آژانس تحقيقات سرطان سازمان جهاني بهداشت روي انسان، شواهد «محدود» نشان ميدهد آسپارتام «احتمالاً» با سرطان كبد مرتبط است.
اما در يك ارزيابي جداگانه، كارشناسان سازمان جهاني بهداشت و آژانس سازمان غذا و كشاورزي با به روز كردن مطالعات خود و بررسي ميزان مصرف روزانه قابل قبول از اين ماده به اين نتيجه رسيدند كه «هيچ مدرك قانعكنندهاي» در سطوح مصرفي فعلي مبني بر خطرناك بودن آسپارتام وجود ندارد.
البته چندي پيش سازمان جهاني بهداشت اعلام كرد شيرينكنندههاي بدون قند به كاهش وزن كمك نميكنند و ميتوانند منجر به افزايش خطر ديابت، بيماري قلبي و مرگ زودهنگام در بزرگسالان شوند.
آيا بايد در مورد مصرف اين ماده نگران باشيم؟
تا زماني كه از مقادير مصرف توصيه شده فراتر نميرويد جاي نگراني نيست. سازمان غذا و داروي ايالات متحده اعلام كرد اين شواهد علمي همچنان مؤيد نظر اين مرجع غذايي در مورد «بيخطر بودن» آسپارتام «براي جمعيت عمومي» در مقادير محدود مصرفي است. تقريباً هر مادهاي ميتواند در مقادير مصرف بيش از حد خطرناك باشد. متخصصان ميگويند: حتي مواد مغذي ضروري مانند ويتامين آ، آهن و آب در صورت مصرف بيش از حد در عرض چند ساعت شما را ميكشند.
دكتر پيتر لوري، مدير اجرايي «مركز علم در منافع عمومي» معتقد است انتخاب آساني براي مصرف كنندگان وجود دارد. او ميگويد: دستكم در مورد نوشيدنيها، پيام ما اين است كه بهترين انتخاب شما، نوشيدن آب يا نوشيدنيهاي بدون شيريني باشد.
آسپارتام چيست؟
آسپارتام يك شيرين كننده مصنوعي كم كالري است كه حدود ۲۰۰ برابر شيرينتر از شكر است. اين ماده يك پودر سفيد و بيبو و پرمصرفترين شيرين كننده مصنوعي در جهان است. آسپارتام به عنوان يك افزودني مجاز غذايي در اروپا و ايالات متحده طبقهبندي شده و در بسياري از غذاها، نوشيدنيها مانند نوشابههاي رژيمي، دسرها، آدامسها، داروها از جمله قطرههاي سرفه و غذاهايي كه براي كمك به كاهش وزن هستند، استفاده ميشود.
آسپارتام در سال ۱۹۷۴ توسط سازمان غذا و داروي ايالات متحده با مصرف روزانه قابل قبول ۵۰ ميليگرم به ازاي هر كيلوگرم وزن بدن تأييد شد. طبق گفته اين سازمان، يك فرد با ۶۰ كيلوگرم وزن بايد حدود ۷۵ بسته آسپارتام مصرف كند تا به ميزان غيرمجاز برسد.
كارشناسان سازمان ملل هم در سال ۱۹۸۱ ايمني آسپارتام را ارزيابي كردند و حد مجاز روزانه ايمن را كمي پايينتر، يعني حدود ۴۰ ميليگرم آسپارتام به ازاي هر كيلوگرم وزن تعيين كردند.