«خاموشی» یکی از پربسامدترین ادبیات اقتصادی فصل تابستان طی چند سال اخیر بود و با قطعی وقتوبیوقت برق، ضمن سلب رفاه هموطنان به کسبوکار آنها نیز خسارات زیاد وارد میشد. با شروع به کار دولت سیزدهم، این موضوع مدیریت شد، اما گویا بنا نیست این معضل به صورت ریشهای حل شود، البته ریشههای چنین مشکلی را میتوان در جاهای مختلف از جمله حمایت نکردن از صنعت برق در سالهای گذشته، تقویت نکردن زیرساختهای صنعت برق، تشدید مصرف برق، افزایش بیسابقه دمای هوا و البته عادلانه نبودن تعرفه برق برای همه مشترکان جستوجو کرد.
روز گذشته مصطفی رجبیمشهدی، سخنگوی صنعت برق اعلام کرد که بیشترین تقاضای مصرف برق ثبت شده در سال گذشته ۶۹هزارو۴۵۸ مگاوات بوده که در ۲۵ مرداد ۱۴۰۱ ثبت شده بود و این میزان در مقایسه با آخرین رکورد امسال، رشد ۳/۴ درصدی را در میزان تقاضای مصرف برق در سال جاری نشان میدهد. با وجود چند بار رکوردشکنی مصرف در سال جاری، رکورد تقاضای مصرف برق کشور در روز گذشته باز هم شکسته شد و به رقم بیسابقه ۷۲هزارو۴۱۹ مگاوات رسید.
از طرف دیگر مطابق آمار انتشاریافته از سوی شرکت مدیریت منابع برق ایران، مصرف برق در ساعت ۱۴:۱۵ یکشنبه ۱۸تیر نسبت به زمان مشابه در سال پیشین «رشد ۴/۱۳ درصدی» را نشان میدهد و به «پیک مصرف برق ۷۱هزارو۹۸۶ مگاوات» رسیده است. همچنین شرکت توزیع نیروی برق تهران بزرگ دوشنبه ۱۹تیر اعلام کرد با افزایش دمای هوا، مصرف برق «به شکل بیسابقهای افزایش» داشته و از مشترکان خواست «با حداکثر صرفهجویی» کمک کنند شبکه توزیع برق پایدار بماند. این در حالی است که به وضوح در برنامه پنجم و ششم توسعه آمده بود مصرف برق باید نسبت به ۱۰ سال گذشته به نصف برسد، حال، اما در سه مرتبه رکورد مصرف برق در کشور شکسته میشود که به ترتیب استانهای تهران، خوزستان و فارس رتبههای اول تا سوم را به خود اختصاص دادهاند.
این مهم در حالی اتفاق افتاد که دولت مدعی است در روزهای گذشته با قطعی برق برخی صنایع و ادارات پرمصرف و تغییر ساعت کاری کارمندان تلاش خود را کرده است بیشترین میزان کاهش مصرف را داشته باشد و هموطنان در بخش مصرف خانگی دچار قطعی برق نشوند، به طوری که شرکت توزیع نیروی برق تهران طی اطلاعیهای اعلام کرد ۳۸دستگاه اداری شهر تهران که به اخطارهای داده شده مبنی بر لزوم کاهش مصرف برق بیتوجه بودند با قطع انشعاب برق مواجه شدند.
از طرف دیگر میتوان به تشویق کممصرفها توسط وزارت نیرو اشاره کرد که سبب شده است برخی شهروندان به طور جد نسبت به گذشته کاهش مصرف برق داشته باشند. بر اساس طرح پاداش صرفهجویی به ازای هر کیلووات ساعت کاهش مصرف نسبت به مدت مشابه سال گذشته خانوادهها میتوانند تا ۲۰برابر نرخ فروش برق پاداش دریافت کنند. بر اساس آمار شرکت توانیر تاکنون ۶میلیون مشترک خانگی پاداش صرفهجویی دریافت کردهاند و رقم این پاداش به ۲۵۰میلیارد تومان میرسد.
کارشناسان معتقدند طی سالهای اخیر صنعت برق با بحرانهای متعددی مواجه بوده است که ناترازی میزان تولید و مصرف برق در فصول گرم سال، چالش در تأمین سوخت نیروگاهها، اتلاف زیاد انرژی در مسیر نقل و انتقال آن و بدهیهای انباشته وزارت نیرو بحرانهای اصلی این صنعت هستند. از جمله مهمترین دلایل این وضعیت، ناترازی در اقتصاد صنعت برق ناشی از اختلاف قیمت تمامشده و قیمتهای تکلیفی و همچنین اتکای بیش از حد به نیروگاههای حرارتی است.
همچنین بر اساس تحلیل بازوی رسانهای وزارت نیرو، در چهار ماه گرم سال زمان اوج بار مصرف برق از ساعت ۱۱صبح تا ۱۷ است و در این ساعات به دلیل تقاضای نیاز در بخشهای خانگی، اداری و صنعت شاهد رشد فزایند مصرف برق هستیم. بر اساس نظرات کارشناسان و متخصصان صنعت برق، در صورتی که مشترکان خانگی با برنامهریزی مصارف خود را در این ساعات کاهش دهند، به طوریکه هیچگونه تغییر محسوسی در زندگی افراد نداشته باشد، بر کاهش ۱۰درصدی مصرف برق در زمان پیک (اوج بار) تأثیر مطلوبی خواهند گذاشت، ضمن اینکه با پیشبرد این مهم، مبالغ قبوض برق خود را کاهش میدهند، البته نباید از اثرات منفی استفاده از کولرهای آبی قدیمی بر رشد مصرف آب و برق غافل شد، چنانچه هر یک از خانوارها کولرهای قدیمی خود را با کولرهای با موتور BLDS تعویض کنند، موفق خواهند شد در تابستان میزان مصرف برق خود را به یکسوم کاهش دهند. هماکنون نسل جدید کولرهای آبی با موتور BLDS در ایران در حال تولید است، اما به دلیل صادرات بخش عمده محصولات تولیدی به سایر کشورها، سهم چندانی از بازار کشور را به خود اختصاص ندادهاند و نیاز است در این باره بازنگری شود و سهم محصولات کممصرف در بازار داخلی افزایش یابد.
مدیریت مصرف به این معنا نیست که خانوادهها برای کاهش مصرف برق قید مصارف روزانه و ضروری خود را بزنند بلکه به این معناست که با مدیریت زمان و با همان میزان مصرف، علاوه بر کمک به تأمین برق پایدار همه مناطق کشور، به اقتصاد خانواده کمک کرده و قبض برق خود را رایگان کنند یا مبلغ آن را کاهش دهند. طی روزهای گذشته آمار و ارقام متعددی درباره رشد مصرف برق همزمان با افزایش تدریجی دمای هوای کشور منتشر شد، به طوریکه در روزهای اخیر سه مرتبه رکورد نیاز به مصرف برق در کشور زده شد، بر اساس آخرین گزارش ارسالی از شرکت مدیریت شبکه برق ایران نیاز به مصرف برق کشور در روز گذشته، به بیش از ۷۲هزارو۴۰۰ مگاوات رسید. این روند همچنان در مسیر صعودی قرار دارد و لازم به نظر میرسد هموطنان همانند سال گذشته در بازی دو سر برد مدیریت مصرف شرکت کنند، به طوری که با مصرف بهینه برق در زمان مناسب در طول شبانهروز، پاداش صرفهجویی دریافت کنند و همچنین در تأمین برق پایدار سایر مناطق مؤثر باشند.
