در شرایطی که مسئولان سازمان نظام پزشکی معتقدند پزشکان یکی از منظمترین اقشار در پرداخت مالیات هستند سخنگوی سازمان امور مالیاتی کشور با تأکید بر اینکه بخشی از جامعه پزشکی بهدنبال استفاده از کارت به کارت یا پول نقد بهجای کارتخوان است از صدور و ارسال اخطاریه برای بخشی از آنها و شناسایی بخش دیگر از پزشکان از طریق حسابهای مشکوک به تجاری، سامانه سوتزنی و بازرسی میدانی خبر دادهاست. طبق توضیحات وی یکسری از پزشکان نظام پزشکی با حسابهای شخصی کار نمیکردند و در بعضی از موارد از حساب منشی، خانواده یا یک حساب تجاری دیگر استفاده میکردند، حسابهای مشکوک به تجاری شناسایی و به پرونده مالیاتی متصل شد ضمن اینکه شناسایی پزشکان متخلف از طریق بازرسیهای میدانی نیز صورت میگیرد. البته فقط پزشکان نیستند که دلشان نمیخواهد مالیات بدهند و از زیر بار مالیات دادن شانه خالی کنند، بلکه به طور نمونه ۱۲۳ سلبریتی و اینفلوئنسر شناسایی شدهاند که درآمد اظهار شده آنها با ۲ هزارو ۳۰۰ میلیارد تومان واریزی به حسابشان تناسبی ندارد.
در میان تمام اقشار جامعه انگار فقط کارمندان و کارگران هستند که مالیات میدهند و بقیه اقشار هر کدام به نوعی سعی میکنند این قانون را دور بزنند و مالیات ندهند. یکی از این اقشار پزشکانی هستند که برای فرار از پرداخت مالیات راهکارهای متعددی را امتحان میکنند. گروهی با طفره رفتن از نصب کارتخوان یا پنهان کردن کارتخوان مطب از بیمار پول نقد میگیرند. گروه دیگر از پزشکان که اتفاقاً از میان پزشکان جراح و متخصص هم هستند، دستمزدشان را با دلار، سکه و گاهی رمز ارز از بیمار میستانند و برخی هم با اجاره کارت و در اختیار گرفتن کارت منشی مطب یا بستگان و نزدیکان از روش کارت به کارت استفاده میکنند. چیزی شبیه همان کاری که د ر سایر اقشاری همچون زرگریها شاهد آن هستیم. حالا، اما ماجرای شناسایی متخلفان مالیاتی و دریافت مالیات از آنها جدیتر از قبل شده و سازمان امور مالیاتی با لطایفالحیلی در حال شناسایی آنهاست.
رشد ضریب استفاده از کارتخوان میان پزشکان
علی سالاریان، معاون فنی و نظارت سازمان نظام پزشکی کشور با بیان اینکه تخلفات مالیاتی در جامعه پزشکی کمتر از سایر اقشار است، میگوید: «برخی با ادعاهایی مبنی بر عدم استفاده پزشکان از کارتخوان، پزشکان را به گریز مالیاتی متهم میکنند. در حالی که چنین چیزی درست نیست. بررسیهای انجام شده، نشان داده است که اولاً طی سالهای اخیر ضریب استفاده از کارتخوان در جامعه پزشکی بسیار بالا رفته و تقریباً نزدیک صددرصد شدهاست.»
وی معتقد است در شرایط فعلی هم که گردش پول نقد در جامعه کم است، فعالیت اقتصادی اصولاً بدون کارتخوان ممکن نیست. عجیب است که فردی بدون کارتخوان بخواهد روزانه ۱۰ بیمار ببیند. اینکه پزشکی از کارتخوان دیگری استفاده کرده یا به بهانه خرابی کارتخوان از بیمار بخواهد پول را به شماره کارتی واریز کند یا پول نقد بیاورد هم به عنوان تخلفات معدودی وجود دارد و در همه اقشار هم این تخلفات دیده میشود و تنها محدود به جامعه پزشکی نیست.
سالاریان میافزاید: «ما هم اگر چنین مواردی مشاهده کنیم، برخورد و همیشه هم توصیه میکنیم که با توجه به اینکه جنس کار پزشکی متفاوت است و با بیمار سروکار داریم، به هیچوجه نباید به خودمان اجازه دهیم که چنین تخلفات و رفتارهایی از سوی معدود افرادی دیدهشود و اعتبار و منزلت جامعه پزشکی زیر سؤال رود.»
سوتزنی برای دریافت مالیات
با وجود این، مهدی موحدی بکنظر، سخنگوی سازمان امور مالیاتی در برنامهای تلویزیونی با بیان اینکه از سال ۱۳۸۹ استفاده از کارتخوان برای پزشکان الزامی شد، گفت: «پزشکان موظف به نصب دستگاه کارتخوان شدند تا درآمدشان شفاف شود و مانند کارگران و کارمندان مالیات بدهند و دین خود به جامعه را پرداخت کنند.»
وی افزود: «سازمان امور مالیاتی به دنبال شفافیت و راههای مختلف و متنوع در شناسایی فرارهای مالیاتی است در همین راستا سامانه سوتزنی را فعال کردهایم تا بسیاری از مردم وقتی با موضوع کارت به کارت، دریافت پول نقد یا سکه مواجه میشوند، گزارش تخلف را ثبت کنند.»
شناسایی متخلفان
به گفته سخنگوی سازمان امور مالیاتی کشور از طریق سامانه و روشهای مختلف از جمله رصد حسابهای بانکی مشکوک به تجاری، پزشکانی که تخلف کردهبودند، شناسایی شدند و اسامی آنها به ادارات کل کشور و سازمان نظام پزشکی ارسال شد.
موحدی با تأکید بر اینکه شناسایی موارد عدم استفاده از کارتخوان ادامه دارد درباره تبعات این فرار مالیاتی برای پزشکا ن اینگونه توضیح داد: «پزشکانی که اسامی آنها ثبت شدهاست از مزایای تبصره ۱۰۰ سازمان امور مالیاتی محروم شدند این افراد بهعنوان افراد مارکدار هستند که باید مالیات واقعی را پرداخت کنند.»
وی درباره دیگر راهکارهای فرار مالیاتی پزشکان گفت: «یکسری از پزشکان نظام پزشکی با حسابهای شخصی کار نمیکردند و در بعضی از موارد از حساب منشی، خانواده یا یک حساب تجاری دیگر استفاده میکردند، حسابهای مشکوک به تجاری شناسایی و به پرونده مالیاتی متصل شد ضمن اینکه شناسایی پزشکان متخلف از طریق بازرسیهای میدانی نیز صورت میگیرد.»
نیمی از پزشکان زیر خط فقر
با تمام اینها ایرج خسرونیا، رئیس جامعه پزشکان متخصص داخلی درباره درآمد و فرار مالیاتی پزشکان میگوید: «واقعیت تلخی است، اما باید بپذیریم که در شرایط کنونی ۵۰ درصد از جامعه پزشکی زیر خط فقر زندگی میکنند، ۳۰ تا ۴۰ درصد از آنها درآمد معمولی دارند و تنها ۱۰ درصد از پزشکان که خدمات جراحی به بیماران ارائه میدهند و البته سالها برای رسیدن به این موقعیت تلاش کردهاند و شرایط پر استرسی را تحمل میکنند درآمد مطلوبی دارند که البته با توجه به زحمتی که متحمل میشوند، بحق است. در این شرایط ما چطور میتوانیم با راهانداختن هجمههای مختلف جامعه را نسبت به پزشکان بدگمان کنیم.»
نکته قابلتأمل دیگر این است که تنها پزشکان نیستند، بلکه اقشار مختلف از اصناف نیز به دنبال فرار مالیاتی هستند. موحدی با تأکید بر این مسئله افزود: «برای شناسایی اصنافی که از کارتخوان استفاده نمیکنند، نیاز به ابزارهای پیشرفتهتر داریم.»
مالیات اصناف برابر با مالیات یک کارمند!
خسرونیا درباره رویکرد سازمان امور مالیاتی کشور اینگونه توضیح داد: «دادهمحوری است که تلاش کردیم مالیاتستانی عادلانه را رقم بزنیم، مالیات از اصناف به دو شکل است؛ یکی از طریق تسلیم اظهارنامه و دیگری تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیاتهای مستقیم است، این تبصره برای مشاغل خرد است، مؤدیانی که درآمد سالانه آنها کمتر از ۶ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان باشد، بر این اساس بدون اینکه به آنها مراجعه کنیم، فروش حاصل از دستگاههای پوز و حسابهای تجاری را که معرفی کردهبودند، شناسایی کردیم. همچنین حسابهای مشکوک به تجاری را در تفاهمنامهای با بانک مرکزی دنبال میکنیم تا جایی که صرفاً مواردی را که ناظر بر فعالیت مشکوک به تجاری است، شناسایی کردیم.»
مالیات پرداختی اصناف در سال ۱۴۰۰ با میانگین یک میلیونو ۳۰۰ هزار تومان و در سال ۱۴۰۱، ۲ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان و امسال ۵ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان در سال و معادل زیر ۵۰۰ هزار تومان در ماه بودهاست که این مالیات برابری میکند با مالیاتی که یک کارمند با حقوق ۱۱ میلیون تومانی پرداخت میکند. سخنگوی سازمان امور مالیاتی کشور با اعلام اینکه امسال مالیات ۵۰ درصد اصناف صفر بودهاست، گفت: «بهطور میانگین ۴۰ درصد اصناف زیر ۳۰ میلیون تومان مالیات میدهند، همچنین میانگین نمایشگاههای اتومبیل امسال ۱۱ میلیون تومان، پزشکان ۳۵ میلیون تومان و طلافروشان ۱۱ میلیون تومان مالیات میدهند. بهعنوان مثال طلافروشی داشتهایم که سال گذشته ۵ میلیون تومان مالیات پرداخت میکرد، ولی امسال ۶۵۰ میلیون تومان برایش مالیات محاسبه کردهایم، این مالیات در مرحله ابرازی است که ما اطلاعات حساب و خریدوفروشها را ارائه کردهایم.»
وی با بیان اینکه امسال ۵۱۵ سلبریتی شناسایی شدند، گفت: «تعدادی از این افراد از طریق شرکتهای تبلیغاتی و تعدادی از طریق گردش حساب و سایر موارد شناسایی شدند برای ۱۲۳ سلبریتی و اینفلوئنسر اکنون کار تشخیص مالیات صورت گرفتهاست، اما مالیاتی که خودشان ابراز کردهاند، تناسبی با درآمدشان ندارد، ۲ هزارو ۳۰۰ میلیارد تومان واریزی به حساب اینها بودهاست.»
