هرچند مقامات غربی مدعی هستند که روسیه ارادهای برای پایان دادن به جنگ اوکراین ندارد، اما مسکو معتقد است که همه چیز به غربیها بستگی دارد که میخواهند جنگ را فیصله دهند یا نه. دیمیتری مدودف، معاون رئیس شورای امنیت روسیه روز جمعه به خبرگزاری تاس گفت: «اگر ناتو به خصوص امریکا و دستنشاندههایش ارسال تسلیحات و مهمات به اوکراین را متوقف میکردند، «عملیات ویژه نظامی روسیه» طی چند ماه تمام میشد. با این حال اکنون هم میتواند طی چند روز تمام شود اگر واشنگتن و متحدانش ارسال تسلیحات را قطع کنند.» مدودف با اشاره به فاجعه هیروشیما و ناکازاکی بیان کرد: «هر جنگی صرفنظر از مقیاسش میتواند خیلی زود به پایان برسد. البته اگر یک قرارداد صلح امضا شود یا اگر آن اقدامی انجام شود که امریکاییها در سال ۱۹۴۵ با تسلیحات هستهای علیه ژاپن انجام دادند. حملات امریکاییها به خصومتهای آن زمان پایان داد، اما بهایش جان ۳۰۰ هزار غیرنظامی بود.» مدودف همچنین هشدار داد: روسیه از عضویت اوکراین در ناتو جلوگیری خواهد کرد، حتی اگر وارد یک «درگیری دائمی» شود. هنگامی که صحبت از گسترش ناتو میشود، مسکو خواستار این است و پیشتر هم مطرح کرده که نگرانیهای امنیتیاش باید تضمین شوند. وی با اشاره به استقرار تسلیحات هستهای امریکا در لهستان گفت: «این اقدام میتواند یک درگیری هستهای را ایجاد کند.»
مقامات مسکو معتقدند که ارسال تسلیحات گسترده به اوکراین آتش جنگ را در این کشور شعلهور خواهد کرد و با طولانی شدن آن، اوکراینیها باید به نیابت از غرب تاوان سنگینی بپردازند. هرچند امریکا و متحدانش امیدوارند با تجهیز کییف به سلاحهای مدرن از جمله جنگندههای اف – ۱۶ بتوانند معادلات میدانی را به نفع خود تغییر دهند، اما نتیجه ۱۷ ماه تقابل، برای اعضای ناتو عایدی نداشته و حتی به از دست دادن ۱۵ درصد از خاک اوکراین منجر شده است. حتی ضد حملاتی هم که قرار بود بخشهایی از سرزمینهای از دست رفته را بازگرداند، در سه هفته گذشته ناکام مانده و اوکراینیها تلفات سنگینی را متحمل شدهاند. بنابراین، ارسال تسلیحات جدید هم کاری از پیش نخواهد برد و روسها هم بارها به این مسئله هشدار دادهاند که مناطق شرقی و جنوبی اوکراین را پس نخواهند داد و هرگونه تلاش برای آزادسازی آنها، عواقب ناگواری خواهد داشت. رهبران کرملین، مناطق تصرف شده اوکراین را بخشی از تمامیت ارضی کشورشان میدانند و هرگونه تلاش برای باز پسگیری آن را در حکم حمله به خاک روسیه قلمداد میکنند که این کشور را وادار خواهد کرد برای دفاع از امنیت ملی خود از سلاح هستهای استفاده کند.
با وجود هشدارهای روسیه، امریکا دست از جنگافروزی بر نمیدارد و قرار است سلاحهای ممنوعه دیگری را به متحد خود ارسال کند. «پاتریک رایدر» سخنگوی پنتاگون گفت: «در حال حاضر پرونده ارسال مهمات خوشهای به اوکراین در دست بررسی است و مهمات خوشهای که به اوکراین تحویل داده خواهد شد شامل انواع قدیمی نمیشود که درصد عمل نکردن آنها بیش از ۳۵/۲ درصد بوده است». استفاده از بمبهای خوشهای از سوی سازمان ملل ممنوع اعلام شده است، ولی امریکا بدون توجه به این طرحها، سعی دارد کییف را به آن مجهز کند. این اقدام نه تنها کمکی به حل بحران نخواهد کرد بلکه به تشدید تنشها دامن میزند.
فعال شدن کانال ترکیه
در حالی که ولودیمیر زلنسکی، تنها راه بازگشت به میز مذاکرات صلح را عقبنشینی روسها از مناطق اشغالی اعلام کرده است، اما با این حال با برخی طرفهای خارجی سعی دارند شانس خود را برای رسیدن به توافقات برای پایان درگیریها بیازمایند. ترکیه که در ابتدای جنگ با میانجیگری بین اوکراین و روسیه، تلاش کرد این بحران را پایان دهد بار دیگر دست بهکار شده تا رهبران دو کشور را به روند صلح متقاعد کند.
زلنسکی روز جمعه به استانبول رفت تا با رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه دیدار و گفتگو کند. بر اساس آنچه منابع در دولت ترکیه به خبرگزاری «تاس» گفتهاند، زلنسکی و اردوغان دیدارهای خود را به صورت دوجانبه و در قالب هیئتها برگزار میکنند و دورنمای حل بحران اوکراین و تمدید توافق غلات را بررسی خواهند کرد. طرف ترکیهای اعلام کرد که سفر کاری زلنسکی به ترکیه به دعوت اردوغان انجام میشود که چندین بار تمایل خود را برای ادامه تلاشهای میانجیگری برای حل مناقشه روسیه و اوکراین ابراز کرده است. آنکارا معتقد است که روابط شخصی خوب اردوغان با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه و زلنسکی میتواند به این موضوع کمک کند.
از سوی دیگر، شبکه A Haber ترکیه هم در این باره اعلام کرد که به احتمال زیاد پس از ملاقات اردوغان و زلنسکی، رئیسجمهور ترکیه به دیدار پوتین برود. این رسانه گزارش داد که این دیدار احتمالی ممکن است در ترکیه یا در روسیه برگزار شود. دیمیتری پسکوف، سخنگوی ریاست جمهوری روسیه در سخنانی اظهار داشت: «احتمال تماس میان پوتین و اردوغان در آینده نزدیک منتفی نیست؛ به محض تعیین زمان آن اطلاع رسانی خواهد شد.»
اردوغان قصد دارد در دولت جدید خود، ترکیه را به عنوان بازیگری نقشآفرین در تحولات جهانی نشان دهد و در صورتی که بتواند به تنش روسیه و غرب پایان دهد، وزن و جایگاه آنکارا را در عرصه بینالمللی ارتقا خواهد داد.
